Bắc Ninh khai hội Thần Nông 2026: Linh thiêng truyền thống, lan tỏa sức sống nông nghiệp

Ngày 3 và 4/3 (tức ngày 15 –16 tháng Giêng), đã rực rỡ tổ chức Lễ hội Đền Thần Nông 2026 tại xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Đây là hoạt động văn hoá – tâm linh gắn liền với tín ngưỡng thờ Thần Nông – vị thần được xem là “ông tổ nghề nông”, mang ý nghĩa sâu sắc về truyền thống canh nông và ước vọng mùa màng no đủ. 

Tham dự lễ hội có đồng chí Lâm Thị Hương Thành, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, đồng chí Đào Thị Thu Hà, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, ông Nguyễn Văn Nhân, Bí thư Đảng uỷ Xã Cẩm Lý, cùng các lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh, đại diện các địa phương trên địa bàn huyện Lục Nam (cũ) cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Dự cùng còn có Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nghề nông thôn Việt Nam (VARISME) - ông Nguyễn Ngọc Quang, Tiến sĩ Ngô Kiều Oanh cùng một số các doanh nghiệp, doanh nhân và nhà nghiên cứu khoa học.

Nơi thờ Thân Nông đầu tiên - gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá tín ngưỡng

Đền Thần Nông nằm trên dãy núi Huyền Đinh, thuộc thôn Mỹ Sơn, xã Cẩm Lý – một không gian linh khí được xem là cái nôi thờ Thần Nông đầu tiên ở miền Bắc. Trong tâm thức dân Việt, Thần Nông là vị thần giữ vai trò cai quản mùa màng, trồng trọt và mọi công việc đồng áng.

Theo truyền thuyết, Thần Nông chính là người khai mở nghề nông, dạy dân trồng lúa, chế tác những nông cụ đầu tiên như cày, bừa, đặt nền móng cho nền văn minh lúa nước phát triển rực rỡ về sau.

Nhằm gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa của tín ngưỡng thờ Thần Nông, năm 2017, UBND huyện Lục Nam đã khởi công xây dựng đền với kiến trúc 5 gian 2 chái, hai tầng, tám mái đao cong uyển chuyển theo phong cách truyền thống. Đến đầu năm 2019, công trình hoàn thiện và được khánh thành với đầy đủ các hạng mục: đền Trình, đền chính thờ Thần Nông và đền Mẫu.

Từ cột mốc này, Lễ hội Đền Thần Nông được tổ chức thường niên, trở thành sinh hoạt văn hóa – tâm linh tiêu biểu, gắn kết cộng đồng và tôn vinh truyền thống canh nông lâu đời của địa phương.

Nghi thức tế Thần Nông - niềm tin vào mua màng bội thu

Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm với các nghi thức tế Thần Nông, tế chư thần và lễ khai canh – hạ điền đậm dấu ấn văn hóa truyền thống. Các đại biểu cùng bà con nông dân thực hiện gieo hạt giống biểu trưng, bày tỏ niềm tin vào một năm mùa màng thuận lợi, kinh tế nông nghiệp khởi sắc.

Tại không gian chính lễ, đồng chí Lâm Thị Hương Thành và các đại biểu dâng hương tưởng niệm, đồng thời chủ trì nghi thức khai canh, hạ điền với điểm nhấn là việc gieo những hạt giống cầu mùa bội thu. Lãnh đạo xã Cẩm Lý cũng trao hạt giống cho đại diện các thôn, gửi gắm kỳ vọng vào một năm sản xuất nông nghiệp an khang, thịnh đạt.

Bên cạnh các nghi thức tâm linh, chương trình lễ hội còn là sân chơi đa dạng với trình diễn hát văn, hát then, các hoạt động dân gian truyền thống như thi gói bánh chưng, bánh giầy; và đặc biệt là trưng bày, giới thiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của các địa phương như trà hoa vàng, dứa Bảo Sơn và na dai Nghĩa Phương. Đây chính là điểm nhấn kết nối giữa di sản văn hoá và giá trị sản phẩm nông nghiệp vùng quê.

Nét mới 2026: Kết nối sản phẩm nông nghiệp với phát triển địa phương

Lễ hội năm nay không chỉ tôn vinh nghi lễ truyền thống mà còn thúc đẩy quảng bá sản phẩm OCOP và kết nối thị trường nông sản - xu hướng được nhiều địa phương chú trọng gần đây. Các sự kiện tương tự tại Bắc Ninh từng ghi nhận hàng trăm gian hàng nông sản, sản phẩm đặc sản và công nghệ sản xuất được triển lãm, thu hút cả khách thương mại và du khách trải nghiệm.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Chủ tịch VARISME chia sẻ: “Lễ hội Thần Nông là tài sản văn hoá vô giá, nhắc chúng ta không quên nguồn cội của nghề nông. Tín ngưỡng này có thể trở thành trung tâm kết nối bền vững giữa văn hoá truyền thống và phát triển sản phẩm nông nghiệp địa phương – từ OCOP đến các sản phẩm nông nghiệp giá trị cao. Điều này không chỉ nuôi dưỡng giá trị tâm linh mà còn giúp nông dân và doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới, nâng cao giá trị sản phẩm, thông qua việc liên kết chuỗi, xúc tiến thương mại và du lịch trải nghiệm nông nghiệp.”

Tín ngưỡng canh nông – giá trị sống còn

Không chỉ là sự kiện tâm linh, Lễ hội Đền Thần Nông 2026 còn là bệ phóng để khoa học hoá, thị trường hoá truyền thống nông nghiệp Việt Nam trong thời đại mới. Việc kết hợp nghi thức văn hoá – trưng bày sản phẩm – kết nối thị trường càng nhấn mạnh vai trò của các lễ hội địa phương trong phát triển nông nghiệp hiện đại.