Bảo hiểm thất nghiệp: Điểm tựa an sinh, thúc đẩy thị trường lao động

Lá chắn bảo vệ người lao động

BHTN là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, giúp người lao động giảm thiểu rủi ro khi mất việc. Chính sách này không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn tạo điều kiện cho người lao động tái hòa nhập thị trường một cách nhanh chóng.

Theo số liệu của BHXH Việt Nam, trong năm 2024, hơn 1,2 triệu người lao động đã nhận trợ cấp thất nghiệp, với tổng số tiền chi trả lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Điều này cho thấy vai trò to lớn của BHTN trong việc đảm bảo đời sống cho người lao động khi không may mất việc.

Bên cạnh việc hỗ trợ tài chính, BHTN còn giúp giảm áp lực kinh tế cho các gia đình khi mất đi nguồn thu nhập chính. Người lao động có thể tập trung vào việc tìm kiếm công việc mới mà không quá bị áp lực tài chính.

BHTN không đơn thuần chỉ là khoản hỗ trợ tài chính, mà còn mang tính bền vững khi tạo điều kiện cho người lao động nâng cao kỹ năng, tìm kiếm công việc mới phù hợp hơn. Cụ thể, chương trình đào tạo nghề trong khuôn khổ BHTN đã giúp hàng trăm nghìn lao động có cơ hội học nghề miễn phí, từ đó tăng khả năng tìm việc mới.

Chị Nguyễn Thị Lan, 35 tuổi, từng làm công nhân may ở Bình Dương, đã tham gia một khóa học kế toán miễn phí sau khi mất việc do công ty thu hẹp sản xuất. Sau khóa học 3 tháng, chị đã tìm được công việc mới với mức lương cao hơn công việc cũ.

Ngoài ra, BHTN còn giúp người lao động nâng cao nhận thức về xu hướng thị trường lao động. Thay vì chỉ tập trung vào các công việc quen thuộc, họ có thể học hỏi thêm kỹ năng mới, thích nghi với những biến đổi của nền kinh tế số.

Không chỉ người lao động, doanh nghiệp cũng hưởng lợi từ chính sách BHTN. Khi thị trường lao động có sự biến động, chính sách này giúp duy trì nguồn cung lao động ổn định, tạo điều kiện cho doanh nghiệp dễ dàng tuyển dụng lại lao động có tay nghề.

Anh Nguyễn Minh Phú, Giám đốc một công ty sản xuất bao bì tại Hà Nội chia sẻ: "Sau dịch Covid-19, nhờ có chương trình đào tạo nghề trong BHTN, chúng tôi có thể tuyển dụng lại những lao động có tay nghề, giúp doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi sản xuất sau đại dịch".

Hơn nữa, chính sách BHTN còn đóng vai trò như một công cụ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân lực. Khi người lao động được hỗ trợ nâng cao tay nghề, doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận lực lượng lao động chất lượng cao mà không cần đầu tư quá nhiều vào đào tạo.

Cần sự chung tay từ nhiều phía

Để chính sách BHTN phát huy tối đa hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người lao động. Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền, cải cách thủ tục để người lao động dễ dàng tiếp cận các quyền lợi. Đồng thời, doanh nghiệp nên tích cực tham gia vào các chương trình đào tạo, hỗ trợ người lao động nâng cao tay nghề.

BHTN không chỉ là "phao cứu sinh" mà còn là động lực để người lao động yên tâm làm việc. Chính sách này vừa đảm bảo an sinh vừa góp phần thúc đẩy thị trường lao động Việt Nam phát triển bền vững.

Muốn nâng cao hiệu quả chính sách BHTN, cần triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Trong đó, việc đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp là yếu tố quan trọng, giúp người lao động nhanh chóng tiếp cận quyền lợi. Ứng dụng công nghệ số vào quy trình xét duyệt không chỉ giảm thiểu thủ tục giấy tờ mà còn tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong thực hiện chính sách.

Chính sách BHTN nên bao phủ nhiều nhóm lao động hơn, bao gồm cả lao động tự do và những người làm việc theo hợp đồng ngắn hạn để đảm bảo công bằng trong tiếp cận bảo hiểm. Điều này giúp tạo sự an tâm cho nhiều người lao động hơn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng linh hoạt.

Các trung tâm giới thiệu việc làm cần mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo nghề, tư vấn định hướng để người lao động có thể thích nghi với yêu cầu mới của thị trường. Việc liên kết với các doanh nghiệp để xây dựng các khóa đào tạo chuyên sâu sẽ giúp người lao động có thể tiếp cận việc làm nhanh hơn.

Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tuyển dụng và tái đào tạo lao động bị thất nghiệp, giúp họ có cơ hội làm việc trở lại trong thời gian sớm nhất. Các chương trình ưu đãi về thuế hoặc trợ cấp đào tạo cho doanh nghiệp có thể là một giải pháp hữu hiệu.

Cùng với đó, cần tổ chức các chiến dịch truyền thông để người lao động và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ trong BHTN, từ đó chủ động tham gia và hưởng lợi từ chính sách này. Việc đưa thông tin về BHTN vào hệ thống giáo dục và chương trình định hướng nghề nghiệp cũng có thể giúp học sinh, sinh viên, lao động trẻ nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của BHTN.

Đồng thời, việc quản lý quỹ BHTN cần minh bạch và bền vững, đảm bảo khả năng chi trả dài hạn. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để tránh tình trạng lạm dụng quỹ và đầu tư quỹ vào các kênh sinh lợi an toàn nhằm đảm bảo nguồn tài chính ổn định.

Với những giải pháp thiết thực trên, BHTN sẽ tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người lao động, hỗ trợ sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, góp phần tạo nên một thị trường lao động ổn định và phát triển.