Chàng thanh niên "gieo chữ" ở lớp học tình thương

Hơn 8 năm không rời lớp học tình thương

Có những công việc người ta bắt đầu bằng sự hào hứng nhưng để theo đuổi suốt nhiều năm lại cần một lý do đủ lớn.

Với Phan Trung Hải, một trong những hành trình như thế là lớp học tình thương. Hơn 8 năm, anh kiên trì tham gia giảng dạy, giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Đến nay, hơn 300 em nhỏ đã nhận được sự hỗ trợ từ những lớp học mà Hải gắn bó.

Tám năm là một khoảng thời gian dài, nhất là khi Hải sinh năm 1998. Điều đó cũng có nghĩa phần lớn những năm tháng thanh xuân của chàng trai này luôn có bóng dáng những lớp học dành cho trẻ em còn nhiều thiệt thòi.

Ở đó, việc dạy một đứa trẻ không chỉ là giúp em giải được một bài toán hay viết đúng một câu văn. Với những học trò có hoàn cảnh khó khăn, đôi khi điều cần hơn cả là có một người kiên nhẫn ngồi cạnh, động viên để các em không cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau.

Hơn 300 đứa trẻ là hơn 300 hoàn cảnh khác nhau.

Có thể không phải em nào Hải từng dạy cũng còn nhớ người thầy trẻ năm nào. Nhưng những con chữ, kiến thức và sự động viên được trao đi sẽ ở lại theo một cách nào đó trên hành trình trưởng thành của các em.

Và có lẽ, với một người làm công việc cộng đồng, đó đã là một phần thưởng.

Từ lớp học bước ra cộng đồng

Hành trình của Phan Trung Hải không dừng lại ở lớp học. Hiện anh là Ủy viên Ủy ban Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phường Phú Thuận, TP.HCM; đồng thời là Chi hội trưởng Chi hội Thanh niên “Tiệm Cà Phê Thạc Sĩ” và Chi hội trưởng Chi hội Khu phố 28.

Những vai trò ấy đưa Hải đến gần hơn với các hoạt động dành cho thanh niên và cộng đồng.

Anh tham gia vận động, trao tặng hàng nghìn phần quà, xe đạp, máy tính cho những người yếu thế. Mỗi món quà mang một giá trị khác nhau: chiếc xe đạp giúp một đứa trẻ bớt khó khăn trên đường đến trường; chiếc máy tính có thể mở thêm cơ hội học tập; một phần quà có thể giúp một gia đình vơi đi phần nào khó khăn trước mắt.

Điểm chung trong những việc làm ấy vẫn là câu chuyện về cơ hội.

Nếu những lớp học tình thương trao cơ hội tiếp cận kiến thức, thì những hoạt động cộng đồng lại góp phần bổ sung những điều kiện để người yếu thế có thể tiếp tục học tập và vươn lên.

Có những thay đổi cần những chương trình lớn. Nhưng cũng có những thay đổi bắt đầu từ một chiếc xe đạp, một chiếc máy tính hay một người sẵn sàng dành thời gian cho người khác.

24 lần sẻ chia những giọt máu

Trong hồ sơ hoạt động của Phan Trung Hải có một con số đáng chú ý: 24 lần hiến máu tình nguyện.

Một lần hiến máu có thể xuất phát từ sự hưởng ứng một phong trào. Nhưng khi con số ấy lên đến 24 lần, phía sau đó là một lựa chọn được duy trì qua nhiều năm.

Với Hải, thiện nguyện vì thế không chỉ nằm trong những chương trình đông người hay những chuyến trao quà.

Đó còn là việc làm đều đặn, lặng lẽ.

Năm 2026, anh được Chủ tịch UBND TP.HCM tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc tham gia hiến máu tình nguyện trên 20 lần.

Tấm bằng khen ghi nhận một con số. Nhưng phía sau con số ấy là nhiều lần anh chủ động trao đi một phần rất cụ thể của mình cho những người hoàn toàn xa lạ.

Người nhận máu có thể không bao giờ biết Hải là ai.

Hải cũng có thể chẳng bao giờ gặp họ.

Nhưng sự sẻ chia đôi khi đâu cần người cho và người nhận phải biết tên nhau.

Một “tiệm cà phê” và câu chuyện tạo việc làm

Bên cạnh hoạt động xã hội, Phan Trung Hải còn thử sức với khởi nghiệp.

Anh sáng lập mô hình kinh doanh mang tên “Tiệm Cà Phê Thạc Sĩ”, hiện tạo việc làm cho 8 thanh niên.

Điểm đáng chú ý là mô hình kinh doanh ấy đồng thời gắn với hoạt động Hội, khi Hải đảm nhiệm vai trò Chi hội trưởng Chi hội Thanh niên “Tiệm Cà Phê Thạc Sĩ”.

Ở đây, kinh doanh và hoạt động thanh niên không đứng ở hai phía tách biệt.

Một mô hình kinh doanh trước hết cần tạo ra giá trị kinh tế để tồn tại. Nhưng nếu từ đó tạo thêm việc làm, kết nối người trẻ và hình thành một không gian cho các hoạt động cộng đồng, giá trị của nó được mở rộng.

Tám việc làm có thể là một con số khiêm tốn nếu đặt cạnh những doanh nghiệp lớn.

Nhưng với tám người trẻ, đó là tám cơ hội lao động.

Và với người khởi nghiệp, tạo ra công việc cho người khác cũng đồng nghĩa với việc phải học cách chịu trách nhiệm không chỉ cho lựa chọn của riêng mình.

Đưa AI vào câu chuyện bảo vệ trẻ em

Nếu hành trình hơn 8 năm ở lớp học tình thương cho Hải cơ hội tiếp xúc với trẻ em yếu thế, thì công nghệ lại mở ra một hướng đi mới để người trẻ này tìm giải pháp cho những vấn đề liên quan đến trẻ em.

Phan Trung Hải là tác giả sáng kiến “CHAFM” – hệ thống ứng dụng AI và LMS bảo vệ trẻ em. Sáng kiến đạt Giải Bạc, Bảng A tại Giải thưởng “Thiết kế, chế tạo, ứng dụng” lần thứ 13 năm 2025.

Chi tiết này tạo nên một nét khá đặc biệt trong chân dung Hải.

Một người trẻ có thể vừa đứng lớp tình thương, vừa hoạt động thiện nguyện, kinh doanh, đồng thời tìm cách sử dụng công nghệ mới cho một vấn đề xã hội.

Nhưng nhìn kỹ, những công việc tưởng khác nhau ấy lại có một sợi dây nối liền.

 Đó là trẻ em.

Từ việc trực tiếp đồng hành với các em trong lớp học đến nghiên cứu một hệ thống ứng dụng AI và LMS hướng đến bảo vệ trẻ em, Hải đang chuyển dần từ sự hỗ trợ trực tiếp sang tìm kiếm những giải pháp có thể mở rộng bằng công nghệ.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện sâu vào đời sống, câu chuyện không chỉ là người trẻ sử dụng AI thành thạo đến đâu. Điều đáng quan tâm hơn là họ lựa chọn dùng công nghệ ấy để giải quyết vấn đề gì.

Với Hải, một trong những câu trả lời là bảo vệ trẻ em.

Thành tích chỉ là những dấu mốc

Những nỗ lực của Phan Trung Hải đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng.

Năm 2024, anh được tuyên dương “Thanh niên tiên tiến Thành phố Hồ Chí Minh làm theo lời Bác”; được UBND TP.HCM tặng Bằng khen vì những đóng góp tích cực trong hoạt động khu phố. Năm 2025, Hải nhận Bằng khen của Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam về thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng và danh hiệu “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc lần thứ VIII”.

Năm 2026, anh tiếp tục được ghi nhận trong hoạt động hiến máu tình nguyện, Chiến dịch Xuân tình nguyện, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.

Nhưng nếu bỏ những tấm bằng khen sang một bên, chân dung Phan Trung Hải có lẽ vẫn được nhận diện rõ bằng những con số khác:

Hơn 8 năm đứng lớp. Hơn 300 trẻ em được giúp đỡ. 24 lần hiến máu. 8 việc làm được tạo ra cho thanh niên.

Đó không chỉ là những con số thành tích.

Đó là dấu vết của thời gian mà một người trẻ đã dành cho cộng đồng.

Ở tuổi 28, Phan Trung Hải vẫn còn nhiều con đường để lựa chọn. Nhưng nhìn lại hành trình đã qua, từ lớp học tình thương đến hoạt động khu phố, từ những lần hiến máu đến mô hình khởi nghiệp và sáng kiến ứng dụng AI, có thể thấy một điều khá nhất quán: Hải luôn tìm cách biến điều mình biết, điều mình có thành một giá trị có thể chia sẻ.

Tám năm trước, sự sẻ chia ấy bắt đầu từ những buổi đứng lớp cho trẻ em khó khăn.

Hôm nay, nó có thêm công nghệ, những mô hình mới và những người trẻ cùng đồng hành.

Nhưng có một điều dường như vẫn không thay đổi: mong muốn để một đứa trẻ có thêm cơ hội học tập, một người yếu thế nhận được sự hỗ trợ hay một người trẻ có thêm việc làm.

Và có lẽ, đó cũng là cách Phan Trung Hải chọn để viết những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ mình.

Chương trình Gala “Thanh niên Sống đẹp” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Công ty TNHH TCP Việt Nam phối hợp tổ chức, nhằm tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp, khơi dậy tinh thần nhân ái, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến trong thanh niên; cổ vũ mỗi bạn trẻ sống tích cực, chủ động biến những điều tốt đẹp thành hành động cụ thể, góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, nhân ái và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước.