Khám phá Nhà máy Thủy điện Ialy “cung điện ngầm” dưới lòng núi

Nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Nhâm Dần 2022, đoàn lãnh đạo Tạp chí Doanh nghiệp và Thương hiệu nông thôn, đã vượt hành trình đường bộ cả đi lẫn về gần 2.400km từ Thủ đô Hà Nội vào núi rừng Tây Nguyên đến tham quan, khám phá Nhà máy Thủy điện Ialy.  

Tại đây, các hướng dẫn viên du lịch của Công ty Thủy điện Ialy đã tận tình hướng dẫn đoàn các nhà báo, phóng viên đến từ Hà Nội tham quan công trình nhà máy thủy điện lớn nhất miền Trung - Tây Nguyên và miền Nam.

Do Nhà máy Thủy điện Ialy đang trong thời kỳ thi công mở rộng, để đảm bảo an toàn cho người tham quan và phương tiện đang thi công, một số vị trí tạm dừng phục vụ.

Tuy nhiên, được sự giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo Công ty Thủy điện Ialy nên đoàn chúng tôi đã có dịp khám phá “cung điện ngầm” dưới lòng núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ. 

Là thành viên của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Công ty Thủy điện Ialy đảm nhận chức năng quản lý, vận hành 3 nhà máy trên sông Sê San, gồm: Nhà máy Thủy điện Ialy, Thủy điện Sê San 3, Thủy điện Pleikrông. 

Nhà máy Thủy điện Ialy có công suất 720MW, sản lượng điện bình quân theo thiết kế: 3 tỷ 680 triệu kWh/năm.

Là công trình lớn nhất trong hệ thống bậc thang thủy điện trên sông Sê San. Phần lớn các hạng mục của công trình được xây dựng ngầm trong lòng núi. Là công trình duy nhất ở Việt Nam có hệ thống cáp dầu 500kV. 

Với tổng công suất lắp đặt 720MW, Nhà máy Thủy điện Ialy là công trình thủy điện lớn thứ 3 ở nước ta. 

Trong số các nhà máy thủy điện được xây dựng trên dòng Sê San thì Thủy điện Ialy là công trình được khởi công đầu tiên (04/11/1993) và có công suất lớn nhất (720MW) trong hệ thống bậc thang Sê San.

Kể từ khi chính thức phát điện tổ máy số 1 (12/5/2000) đến nay, Thủy điện Ialy không ngừng phát triển trên tất cả các phương diện và đã khẳng định được vai trò, vị trí là nhà máy trung tâm với quy mô sản xuất, điều tiết thủy văn, cân đối lưu vực…

Sự phát triển của Thủy điện Ialy đã được nâng lên một tầm mới khi nhà máy được chuyển đổi thành Công ty Thủy điện Ialy (tháng 6/2007).

Từ nhiều năm nay, Thủy điện Ialy nổi lên là một điểm đến thú vị mỗi khi du khách đến tham quan Gia Lai và Kon Tum. Tham quan Nhà máy thủy điện Ialy, du khách còn có dịp ghé thăm bản làng dân tộc Jrai và đi thuyền ngược dòng Sê San ngắm cảnh quan ngoạn mục của núi rừng Tây Nguyên.

Kể từ khởi công đến lúc vận hành, Nhà máy thủy điện Ialy đã có nhiều đóng góp tích cực đến đời sống của cư dân Tây Nguyên, góp phần nâng cao dân trí, đặc biệt nguồn điện đã đem lại ánh sáng cho biết bao buôn làng và phục vụ hữu hiệu cộng đồng dân cư khu vực Tây Nguyên...

Truyền thuyết của đồng bào Jrai kể: thác Ialy được ví như dòng nước mắt của nàng HLy. Nàng HLy là con gái của một trưởng bản, rất xinh đẹp. Đến tuổi lấy chồng nàng có nhiều chàng trai theo đuổi, trong đó có 2 người cùng yêu say đắm nàng là Y Rôk và Y Rit. Chàng Y Rôk ở làng bên, khỏe, đẹp, mạnh mẽ được nàng HLy yêu quý, nhưng nhà lại quá nghèo.

Chàng Y Rit là con nhà giàu có, cũng giỏi giang nên được gia đình HLy ưng thuận, nhưng nàng lại không ưa cái bụng. Không muốn ép con gái, cha nàng đã cho làm cuộc thi kén rể.

Qua thi tài phát rẫy, làm nương, đơm cá, bẫy thú… 2 chàng "kẻ tám lạng người nửa cân". Không thể phân thắng bại, cha nàng đành đố "ai dám vượt sông Sê San qua núi Beuchoong mang về cho ta con cọp dữ thì người đó sẽ được con ta chọn làm chồng"...