Lễ hội làng Hữu Từ (Hữu Hòa, Thanh Trì, Hà Nội): Nét đẹp văn hóa truyền thống

Tương truyền Bà Chúa Hến tên thật là Phạm Thị Hến (tức Đô Hồ phu nhân sau này), quê ở làng Tó - nay là làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội.

Theo Ngọc phả đình Hoa Xá của Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính viết vào năm Hồng Phúc thứ nhất (1572), một hôm, Vua Lê Đại Hành qua ấp Hoa Xá ở làng Tó, tạm dừng quân để lấy binh lương. vào giờ Ngọ, nhà vua trông thấy một người con gái cùng gánh gạo trong đám dân công. Cô đội nón lá, mặc áo vải thô, mắt sáng, mày thanh, mặt xinh như ngọc, miệng cười tươi như hoa. Trong phút nghỉ ngơi, cô xuống sông vốc nước rửa tay, tóc búi tó. Trên trời có đám mây năm sắc che thân. Nhà vua cho rằng, người con gái đó không phải bình thường. Rồi đem lòng thầm ước nhưng mặt ngoài còn e.

Ít lâu sau, thiên hạ thái bình. Quân sĩ reo ca khải hoàn rước Vua về kinh đô Hoa Lư. Nhà vua mở tiệc thưởng người có công. Các đình thần tôn tặng Vua Lê mỹ hiệu: “Minh Càn Ứng Vận Thần Vũ Thăng Binh, Trí Nhân, Quảng Hiếu Đại Hành Hoàng đế”. Lê Đại Hành chọn ngày ngự giá Bắc tuần, thăm hỏi dân làng. Ngày về lại ấp Hoa Xá: bên tả giang, mời già trẻ trong ấp cùng đến dự yến. Rồi cho vời nàng Đô Hồ, ban quần gấm áo ngự, phong làm Quý phi. Sai bà tắm gội, thay áo mũ, cùng sánh xa giá về kinh.

Lúc đó, bà con, họ hàng và dân ấp đều vui mừng, lấy làm vinh hiển. Vua Lê lại cấp 185 mẫu ruộng đất, tiền của để bà đóng thuyền thả sông và lập cung điện ở vườn cũ, gọi là Đô Hồ phi cung.

Từ đó, 2 bên Tả - Hữu dòng Nhuệ Giang đều lấy bà làm thành hoàng làng và thờ phụng nhang đèn.

Đây là một làng cổ với truyền thống lâu đời. Qua thời gian, lễ hội ngày càng được đầu tư với nhiều hoạt động phong phú, sôi nổi, đáp ứng nhu cầu chiêm ngưỡng, lễ bái của người dân cũng như du khách thập phương, trở thành sản phẩm văn hóa tâm linh đặc sắc của xã Hữu Hòa nói chung và làng Hữu Từ nói riêng. Năm nay, lễ hội rước Bà Chúa Hến được làng chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, quy mô lớn hơn với mong muốn thắt chặt thêm tình đoàn kết, gắn bó giữa các xóm lại với nhau.

Điểm nhấn của đoàn rước là kiệu Bà, được khiêng bởi các thiếu nữ được tuyển chọn từ trước. Đi cùng đoàn rước là đội cầm cờ, dàn nhạc bát âm, đoàn phụ lão, thanh niên, phụ nữ, đầu rồng, sư tử và các đoàn cung tiến lễ phẩm.

Đây cũng là dịp để con dân của làng từ khắp bốn phương trong và ngoài nước hướng về tiên tổ, lòng thành đóng góp công sức để tổ chức lễ hội, bày tỏ thành kính, nhớ ơn cội nguồn. Giữa nhịp sống hiện đại như hiện nay, đây thực sự là một nét đẹp văn hóa đáng tự hào của người dân làng Hữu Từ mà hiếm nơi nào có được.

Dưới đây là một số hình ảnh lễ rước trong lễ hội:

Thúy Vy