Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo trước yêu cầu quản trị đa nền tảng và kỷ nguyên AI

07:13 | 27/08/2026

DNTH: Ngày 24/8/2026, tại Khách sạn Thăng Long (số 2 Hoàng Văn Thụ, phường Hồng Bàng, TP. Hải Phòng), Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ Báo chí - Hội Nhà báo Việt Nam đã tổ chức Tọa đàm chuyên đề: "Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý; nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo".

Toạ đàm diễn ra trong bối cảnh Luật Báo chí 2025- với những thay đổi có tính bước ngoặt từ quản lý loại hình sang quản lý hoạt động báo chí đa nền tảng – sắp chính thức đi vào cuộc sống (từ 01/7/2026). Đây là diễn đàn nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan báo chí, lãnh đạo tòa soạn và các nhà báo nhận diện rõ bức tranh pháp lý mới, phòng ngừa rủi ro số và giữ vững chuẩn mực đạo đức trong kỷ nguyên bùng nổ công nghệ AI.

Ông Nguyễn Văn Thắng-Phó giám đốc Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ Báo chí ( Hội nhà báo Việt Nam) phát biểu mở phiên tọa đàm ( Ảnh : Ban tổ chức)
Ông Nguyễn Văn Thắng - Phó giám đốc Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ Báo chí ( Hội nhà báo Việt Nam) phát biểu mở phiên tọa đàm ( Ảnh : Ban tổ chức)

Tham dự tọa đàm có đại diện Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam, đại diện Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đại diện Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đại diện Đài truyền hình Việt Nam, đại diện Đài tiếng nói Việt Nam, đại diện các cơ quan Báo và PTTH địa phương, đại diện các cơ quan báo chí trung ương, báo chí ngành...

Khung cảnh tọa đàm có sự hiện diện của nhiều lãnh đạo, nhà báo, phóng viên. (Ảnh : Ban tổ chức)
Khung cảnh tọa đàm có sự hiện diện của nhiều lãnh đạo cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên. (Ảnh : Ban tổ chức)
1. BƯỚC CHUYỂN TƯ DUY TỪ QUẢN LÝ LOẠI HÌNH SANG QUẢN TRỊ BÁO CHÍ ĐA NỀN TẢNG
Trình bày tại tọa đàm, đại diện Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) nhấn mạnh Luật Báo chí 2025
(gồm 4 chương, 51 điều) đánh dấu bước chuyển mang tính nền tảng trong tư duy quản lý nhà nước: Chuyển từ quản lý theo loại hình báo chí truyền thống (báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử) sang quản lý hoạt động báo chí trên mọi nền tảng và không gian truyền thông số.
Nhà báo,tiến sĩ Đồng Mạnh Hùng-Trưởng ban thư ký biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam tham luận tại tọa đàm (Ảnh : Ban tổ chức)
Nhà báo,tiến sĩ Đồng Mạnh Hùng - Trưởng ban thư ký biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam tham luận tại tọa đàm (Ảnh : Ban tổ chức)
Luật mới chính thức đưa việc xuất bản báo chí trên không gian mạng – bao gồm các kênh nội dung do tòa soạn thiết lập trên mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok, Podcast hay ứng dụng số – vào khuôn khổ điều chỉnh trực tiếp. Điều này xóa bỏ hoàn toàn tâm lý coi nội dung trên mạng xã hội chỉ là "sản phẩm bổ trợ". Tinh thần cốt lõi được tọa đàm thống nhất là: "Nội dung của cơ quan báo chí đi đến đâu, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý phải đi đến đó". Một thông tin chuẩn xác trên sóng phát thanh, truyền hình hay báo in nhưng khi cắt cúp, giật tít đưa lên mạng xã hội bị sai lệch thì tòa soạn và nhà báo vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý toàn diện.
2. BÁO CHÍ TRUYỀN HÌNH ĐA NỀN TẢNG VÀ BÀI TOÁN "MẤT NGỮ CẢNH"
Phân tích sâu về thực tiễn sản xuất báo chí truyền hình số, TS. Nguyễn Thu Hà ( Ban chuyên đề-Khoa giáo Đài Truyền hình Việt Nam) chỉ ra rằng ngành truyền hình đang chuyển mạnh từ mô hình "một tác phẩm – một kênh" sang "một nội dung – đa nền tảng". Một phóng sự phát sóng 12 phút trên TV khi đưa lên VTVGo hay cắt nhỏ thành video 8 phút (YouTube), 3 phút (Facebook), 60 giây (TikTok) đối mặt với rủi ro rất lớn về biến đổi bản chất thông tin.
Nhà báo, tiến sĩ Nguyễn Thu Hà (Trưởng ban chuyên đề-Khoa giáo Đài truyền hình Việt Nam) tham luận chuyên sâu tại tọa đàm (Ảnh : Ban tổ chức)
Nhà báo, tiến sĩ Nguyễn Thu Hà (Trưởng ban chuyên đề - Khoa giáo Đài truyền hình Việt Nam) tham luận chuyên sâu tại tọa đàm (Ảnh : Ban tổ chức)
TS. Nguyễn Thu Hà nhận diện 6 điểm rủi ro lớn nhất mà các tòa soạn truyền hình đang gặp phải:
  • Mất ngữ cảnh: Do cắt bỏ phần lời dẫn, phản hồi hoặc điều kiện đi kèm của phát biểu.
  • Tiêu đề & Thumbnail giật gân: Cố tình làm "mạnh hơn nội dung" để câu view.
  • Sự lệch pha của clip ngắn: Video 30–60 giây không thể phản ánh đầy đủ bức tranh đa chiều của bàiviết gốc.
  • Tác động của thuật toán & Tái phân phối: Nội dung bị thuật toán phân phối đến nhóm công chúng ngoài dự kiến hoặc bị các trang mạng cắt ghép, bóp méo.
"Trách nhiệm của cơ quan báo chí không kết thúc khi chương trình lên sóng, mà phải kéo dài
trong suốt toàn bộ vòng đời của nội dung. Một phát ngôn đúng trên sóng chưa chắc đã an toàn trên mạng nếu bị cắt đứt ngữ cảnh."
                                                                                                — TS. Nguyễn Thu Hà (Ban CĐKG - VTV)
Để khắc phục, đại diện VTV kiến nghị các tòa soạn cần chuyển từ "kiểm duyệt tác phẩm" sang "quản trị vòng đời nội dung" thông qua 5 vòng kiểm soát nghiêm ngặt (Nội dung gốc → Pháp lý → Phiên bản số → Nền tảng → Sau xuất bản), đồng thời duy trì mô hình "Một nội dung – Một đầu mối" để tránh đứt gãy trách nhiệm giữa khâu sản xuất truyền thống và biên tập số.
3. ỨNG DỤNG AI VÀ BẢO HỘ BẢN QUYỀN BÁO CHÍ: RANH GIỚI PHÁP LÝ VÀ ĐẠO ĐỨC
Một trọng tâm thu hút sự chú ý đặc biệt tại tọa đàm là tham luận của Ths. Phạm Thị Kim Oanh (Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) về bảo vệ tài sản tri thức báo chí trước sự bùng nổ của AI và các nền tảng xuyên biên giới.
 
Tọa đàm đã làm rõ hành lang pháp lý mới cập nhật với hệ thống văn bản đồng bộ: Nghị định
134/2026/NĐ-CP (quy định về AI và khai thác dữ liệu TDM), Nghị định 287/2026/NĐ-CP (cơ chế tiền bản quyền), Nghị định 341/2025/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả tới 500 triệu đồng đối với tổ chức) và Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL. 
Ths.Phạm Thị Kim Oanh (Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả-Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch) tham vấn tại tọa đàm ( Ảnh: Ban tổ chức)
Ths.Phạm Thị Kim Oanh (Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả - Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch) tham vấn tại tọa đàm.Bảo hộ bản quyền tác phẩm báo chí trước nguy cơ thu thập dữ liệu trái phép của AI là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm. ( Ảnh: Ban tổ chức)
Tham luận từ Cục Bản quyền tác giả nhấn mạnh 3 nguyên tắc pháp lý cốt lõi về AI:
  1. Chủ thể sáng tạo: AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không phải là chủ thể quyền tác giả. Tác phẩm do AI tạo ra hoàn toàn không được bảo hộ bản quyền.
  2. Phòng thủ kỹ thuật (Opt-out): Nghị định 134/2026/NĐ-CP trao quyền cho các tòa soạn báo chí càiđặt cơ chế Opt-out để ngăn chặn các hệ thống AI tự động thu thập (scraping) dữ liệu và văn bản trái phép.
  3. Rủi ro đạo văn ngược & "Ảo giác AI": Phóng viên lạm dụng AI tổng hợp viết bài mà không kiểm chứng dễ dẫn đến vi phạm bản quyền bên thứ ba hoặc phát tán tin giả do "ảo giác" của thuật toán. Trong mọi trường hợp, trách nhiệm pháp lý và đạo đức thuộc về con người (nhà báo và biên tập viên).
4. XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHẾ TÀI 4 TẦNG VÀ CHUẨN HÓA NĂNG LỰC NHÀ BÁO
Đánh giá về mối quan hệ giữa đạo đức nghề nghiệp và chế tài pháp lý, các đại biểu thống nhất rằng Luật Báo chí 2025 đã làm rõ nét cơ chế xử lý vi phạm thông qua việc tăng cường vai trò giám sát, kiểm tra và xử lý của Hội Nhà báo Việt Nam. Cơ chế trách nhiệm của người làm báo hiện nay được vận hành theo 4 tầng chặt chẽ:
Tầng 1 - Trách nhiệm đạo đức cá nhân: Tự giác chấp hành trước lương tâm và công chúng.
Tầng 2 - Trách nhiệm nghề nghiệp: Chịu sự điều chỉnh của 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp và sự giám sát của Hội Nhà báo.
Tầng 3 - Trách nhiệm nội bộ tòa soạn: Áp dụng quy chế xuất bản, kỷ luật, yêu cầu cải chính hoặc điều chuyển công tác.
Tầng 4 - Trách nhiệm pháp lý: Khi hành vi vượt ranh giới đạo đức gây xâm phạm quyền riêng tư, danh dự nhân phẩm hoặc lợi ích nhà nước, nhà báo/tòa soạn sẽ bị xử phạt hành chính, bồi thường dân sự hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ông Nguyễn Văn Hiếu (Phó Cục trưởng Cục Báo chí- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tham luận tại tọa đàm.
Ông Nguyễn Văn Hiếu (Phó Cục trưởng Cục Báo chí - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tham luận tại tọa đàm về những điểm mới của Luật báo chí 2025 (Ảnh : Ban tổ chức)
Để thích ứng với Luật mới, tọa đàm kiến nghị các cơ quan báo chí cần khẩn trương thực hiện 3 nhóm giải pháp cấp thiết: (1) Ban hành Quy chế xuất bản đa nền tảng và Bộ lọc pháp lý số 7 câu hỏi; (2) Lập "Hồ sơ pháp lý số" cho mỗi tác phẩm để lưu vết toàn bộ kịch bản, bản ghi, người duyệt và lịch sử chỉnh sửa; (3) Coi đào tạo đạo đức nghề nghiệp là đào tạo kỹ năng xử lý tình huống thực chiến (xử lý tin nóng, livestream, kiểm chứng số, sử dụng AI) thay vì học lý thuyết suông.
Ông Nguyễn Đức Lợi - Phó chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam (Ảnh: Ban tổ chức)
Ông Nguyễn Đức Lợi - Phó chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam (Ảnh: Ban tổ chức)
Phát biểu kết luận tọa đàm, Phó chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam- Ông Nguyễn Đức Lợi khẳng định: Trong kỷ nguyên số và AI, đạo đức nghề nghiệp và các chế tài pháp lý không phải là "hàng rào" cản trở sự sáng tạo, mà chính là lớp lá chắn bảo vệ an toàn cho nhà báo, tạo dựng lòng tin xã hội và giữ vững sức sống của nền báo chí cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Agribank dành hơn 9 tỷ đồng ưu đãi sinh viên nhân dịp khai trường

DNTH: Đồng hành cùng sinh viên bước vào năm học 2026–2027, Agribank tung chương trình "Gom điểm mỗi ngày – Đổi quà mê say" với tổng ngân sách ưu đãi lên tới hơn 9 tỷ đồng.

Sơn Hải thi công đoạn đèo Mang Yang thuộc cao tốc Quy Nhơn - Pleiku

DNTH: Sáng 19.8, tại nút giao đường Trường Sơn Đông (thuộc địa phận xã Đăk Pơ), UBND tỉnh Gia Lai đã long trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (Dự án thành phần 2: đoạn tuyến từ...

Nhà báo Trần Văn Chung giữ chức Phó Tổng Biên tập Tạp chí Người Hà Nội

DNTH: Sáng 17/8/2026, tại trụ sở toà soạn Tạp chí Người Hà Nội, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội (VHNT) tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm Nhà báo Trần Văn Chung, Trưởng ban Điện tử giữ chức Phó Tổng Biên...

Sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng - nhân tố quyết định thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945

DNTH: Trong trang sử dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc ta, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những mốc son chói lọi, một bước ngoặt vĩ đại của dân tộc.

Vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Cách mạng Tháng Tám 1945

DNTH: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là bước ngoặt lịch sử vĩ đại, đưa dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội.

Quảng Ninh: Bắt giữ xe ô tô chở 4500 bao thuốc lá và 24 chai rượu không giấy tờ

DNTH: Công an tỉnh Quảng Ninh vừa phát hiện, bắt giữ xe ô tô chở 4500 bao thuốc lá và 24 chai rượu không có giấy tờ hợp pháp tại phường Móng Cái 1.

XEM THÊM TIN