Nhiều thiệt thòi với lao động phi chính thức
11:02 | 28/11/2017
DNTH: DN&TH; Theo báo cáo của Tổng cục thống kê, hiện nay, lao động phi chính thức (LĐPCT) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số lao động của cả nước, song dường như chính sách cho những đối tượng này lại chưa được quan tâm đúng mức. Dẫn đến tình trạng 98% số lao động không được đóng bảo hiểm, cũng như tiền lương nhận được cũng thấp hơn rất nhiều so với lao động chính thức (LĐCT). Đây thực sự là khoảng trống không nhỏ cần được lấp để hướng tới bình đẳng cho khối lao động này.
98% lao động không có BHXH
Báo cáo LĐPCT tại Việt Nam của Tổng cục Thống kê mới đây cho thấy, hiện quy mô của LĐPCT khá lớn, với trên 18 triệu người và chiếm 57,2% tổng số lao động phi nông nghiệp. Xét về mặt tổng số, lao động có việc làm chính thức và phi chính thức đều có xu hướng tăng. Theo ngành kinh tế, lao động làm nông, lâm nghiệp và thuỷ sản có xu hướng giảm (giảm từ 24,0 triệu người năm 2014 xuống còn 21,8 triệu người năm 2016).
Tỷ lệ LĐPCT cao ở nhóm tuổi thanh niên 15 - 24 tuổi chiếm 60,2% và nhóm từ 55 tuổi trở lên chiếm 74,4%. Tỷ lệ qua đào tạo của LĐPCT là khá thấp, 14,8%, thấp hơn mức chung của lao động có việc làm của toàn bộ nền kinh tế 5,7% và thấp hơn so với LĐCT là 17,4%.
Trong số các lao động phi nông nghiệp không có trình độ chuyên môn kỹ thuật, lao động có việc làm phi chính thức chiếm đến 71,9%. Báo cáo cũng cho thấy, có gần 44% LĐPCT được xếp vào nhóm lao động có việc làm dễ bị tổn thương, trong đó có hơn 32% là lao động tự làm và gần 12% là lao động gia đình không được trả lương, trong khi đó chỉ có 14% LĐCT được xếp vào nhóm này. Nữ giới có xu hướng làm các công việc dễ bị tổn thương hơn nam giới. Có hơn 31% LĐPCT nam giới được xếp vào nhóm lao động có việc làm dễ bị tổn thương trong khi con số này ở nữ giới lên tới 59,6%.
Tiền lương bình quân mỗi tháng của LĐPCT thấp hơn LĐCT ở tất cả các vị thế việc làm.Cụ thể tiền lương bình quân của nhóm LĐCT vào khoảng 6,7 triệu đồng/tháng, trong khi đó tiền lương mà LĐPCT nhận được ch
ỉ bằng gần nửa con số đó, với khoảng 4,4 triệu đồng/tháng. Mức tiền lương này cao hơn 1,5 lần tiền lương tối thiểu vùng IV, và chỉ cao hơn 12,6% tiền lương tối thiểu vùng I.
Đáng báo động là, hầu hết LĐPCT không có báo hiểm xã hội (BHXH), chiếm tới gần 98%. Chỉ 0,2% số lao động trong nhóm này được đóng BHXH bắt buộc, còn lại 1,9% đóng BHXH tự nguyện. Trong khi đó, tỷ lệ LĐCT có BHXH bắt buộc rất cao (80,5%). Điều này dễ dẫn đến tình trạng họ không có cơ hội thụ hưởng những chính sách an sinh xã hội của Nhà nước, nhất là khi hết độ tuổi lao động.

Cần được quan tâm hơn
Các chuyên gia cho rằng, LĐPCT là vấn đề lớn cần được quan tâm hơn, bởi phần lớn nhóm này tập trung nhiều ở khu vực nông thôn và đang đối mặt với nhiều thiệt thòi, bất lợi so với LĐCT. Sự yếu thế của họ thể hiện trên những phương diện chính là: chất lượng lao động, phân bố việc làm, thời gian làm việc.
Chẳng hạn, lao động làm công ăn lương phi chính thức làm nhiều hơn 2 giờ so với lao động làm công ăn lương chính thức, cao hơn số giờ làm việc theo quy định (49,2 giờ/47,2 giờ). Ngoài ra họ cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro, như về địa điểm làm việc, 10,5% LĐPCT phải làm việc lưu động ở vỉa hè, lề đường; làm việc ở các chợ 8,6%; làm việc ngoài trời (6,4%). Nhóm này rất dễ bị tác động bởi các chính sách quản lý nhà nước về trật tự hè phố, an toàn thực phẩm, cũng như tác động điều kiện tự nhiên, thời tiết...
Đáng chú ý, về thu nhập, tiền lương bình quân của LĐPCT là 4,44 triệu đồng/tháng, chỉ bằng 58% tiền lương bình quân của LĐCT. Mức tiền lương này cao hơn 1,5 lần tiền lương tối thiểu vùng 4 và chỉ cao hơn 12,6% tiền lương tối thiểu vùng 1. Với con số này, người lao động rất khó bảo đảm cuộc sống cho bản thân và gia đình.

Khánh Linh
Nhằm quan tâm hơn đối với nhóm lao động này, giúp họ không phải chịu sự thiệt thòi, cũng như bị “bỏ quên” của chính sách, các chuyên gia cho rằng. Trước hết, cần đẩy mạnh quá trình chính thức hoá khu vực phi chính thức. Khi chuyển đổi thành khu vực chính thức, sẽ có cơ hội tăng đầu tư, mở rộng tốt hơn cơ hội tiếp cận tín dụng. Từ đó, tiền lương cho người lao động có khả năng cao hơn, tăng lợi nhuận và tăng năng suất lao động. Bên cạnh đó, cần tăng cường chính sách công và sự bảo vệ đối với LĐPCT. Đặc biệt là phát triển chương trình BHXH tự nguyện
Đại biểu Quốc hội “hiến kế” để cứu sống hơn 100 nghìn ca tử vong mỗi năm do thuốc lá
DNTH: Với nhiều quy định chặt chẽ nhằm quản lý sản xuất, kinh doanh, quảng cáo về tác hại của thuốc lá, tuy nhiên mỗi năm Việt Nam có khoảng hơn 100 nghìn ca tử vong liên quan đến sử dụng thuốc lá. Về vấn đề này, đại biểu Quốc...
Hưng Yên: Thôn An Đồng tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026
DNTH: Chiều 15/11/2026, trong không khí vui mừng, phấn khởi chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026) và năm thứ 2 thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, khu dân cư thôn An Đồng đã long...
Đảm bảo An ninh năng lượng và tăng trưởng 2 con số
DNTH: Sáng 10/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 và công bố báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tiếp nối di sản lập hiến, xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc
DNTH: Sáng 6/11, tại Nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Chương trình kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026).
Quảng Ninh: Kịp thời khống chế đám cháy rừng
DNTH: Lực lượng chức năng phường Đông Triều đã kịp thời khống chế đám cháy rừng tại khu vực rừng thông xóm Nóng, khu phố An Biên.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Ngân sách nhà nước chia sẻ với nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp
DNTH: Sáng 4/11, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 với nhiều nội dung quan trọng.
Đô thị cuộc sống
-
Lịch chi tiết các kỳ nghỉ lễ, Tết trong năm 2027
-
Khoảng 98% hộ gia đình được giảm tiền điện theo biểu giá điện mới
-
Ngọc Thiện: Những con đường rộng mở từ ý Đảng, lòng dân
-
Trao yêu thương, gìn giữ ánh sáng tuổi thơ
-
Chợ truyền thống trước làn sóng đóng sạp
-
Cận cảnh Dự án Trung tâm Thương mại GO! Pleiku trị giá 600 tỉ đồng
Sống khỏe
-
Hội thảo khoa học “Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026”
-
Thêm một kỹ thuật cao được triển khai thành công tại Bệnh viện ĐHYD - HAGL
-
Sàng lọc sức khỏe diện rộng: Bài toán năng lực phòng xét nghiệm
-
Herbalife Việt Nam tổ chức Ngày Hiến máu tình nguyện 2026 tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, tiếp nhận 183 đơn vị máu
-
Ca phẫu thuật tim bắc cầu mạch vành thành công đầu tiên ở bệnh viện C Đà Nẵng
Thị trường
-
Ô tô cũ ế ẩm, giới buôn “có lời là bán”
-
"Lướt sóng" bất động sản thời điểm này 90% là thất bại
-
Ninh Thuận bứt phá ngoạn mục, trở thành “mỏ vàng” trong mắt nhà đầu tư
-
Bất động sản Việt Nam vẫn hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài
-
M&A bất động sản phía Nam nhộn nhịp trong mùa dịch
-
Ô tô giảm giá “chạy” tháng ngâu