Quản lý thuế thương mại điện tử: Thách thức lớn cần vượt qua

Luật Quản lí thuế (QLT) số 38/2019/QH 14 có hiệu lực từ ngày 1/7/2020 lần đầu tiên đã bổ sung những quy định liên quan đến QLT đối với hoạt động thương mại điện tử (TMĐT). Tuy nhiên, QLT đối với hoạt động thương mại xuyên biên giới này hiện đang rất nhức nhối, không riêng với Việt Nam mà của toàn cầu.

Trong những năm gần đây, tại Việt Nam đã xuất hiện các mô hình kinh doanh mới nhất như cung cấp các dịch vụ kết nối vận tải Uber, Grab, đặt phòng trực tuyến khách sạn Agoda, Traveloka, quảng các trực tuyến trên Google, Facebook... Tuy nhiên, trong khi các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới như Google, Facebook... hay các cá nhân kinh doanh qua Facebook hằng năm đang thu được một nguồn lợi khá lớn từ thị trường Việt Nam, thì cơ quan thuế vẫn rất khó khăn trong việc tìm ra giải pháp để buộc các tổ chức, cá nhân này đóng thuế theo quy định của pháp luật.

Nguyên nhân là do hoạt động TMĐT rất đa dạng và phong phú, phạm vi kinh doanh rộng nên đã có nhiều vấn đề đặt ra đòi hỏi ngành Thuế phải giải quyết như: Làm thế nào để xác định đúng doanh thu cũng như là lợi nhuận của những doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế số; xác định khái niệm về nguồn phát sinh thu nhập, cơ sở thường trú hay đặc điểm thu nhập để quản lý thuế...

Ngành Thuế đã và đang xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai rộng rãi các dịch vụ thuế điện tử, hoá đơn điện tử, nộp thuế online; bổ sung quy định trách nhiệm của các bộ, ngành, các tổ chức, đơn vị liên quan đến hoạt động kinh doanh TMĐT, quản lý giám sát dòng tiền, thực hiện khấu trừ thuế đối với tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ TMĐT trong trường hợp tổ chức kinh doanh không có hiện diện thương mại tại Việt Nam.

Để quản lý thuế TMĐT, tránh thất thu thuế như thời gian qua, nhiều chuyên gia cho rằng, nhất thiết phải có cơ chế chia sẻ thông tin giữa tổ chức tín dụng và cơ quan thuế nhưng vẫn bảo đảm bí mật với người nộp thuế. Điều này một mình ngành Thuế không làm được mà phải phối hợp với các đơn vị chức năng khác ví dụ như cơ quan an ninh mạng, Bộ Công an, các tổ chức tín dụng để làm sao xây dựng cơ sở dữ liệu để nắm được thông tin người nộp thuế.

Công tác QLT đối với người Việt Nam cung cấp dịch vụ, hàng hoá ra nước ngoài thì đã đăng ký khai thuế, nộp thuế tại Việt Nam theo quy định. Còn hàng hoá chiều từ nước ngoài vào Việt Nam chịu sự giám sát của cơ quan hải quan. Cơ quan hải quan sẽ thu các khoản thuế nhập khẩu, giá trị gia tăng theo pháp luật hiện hành.

Bộ Tài chính đã giao cho Tổng cục Hải quan xây dựng đề án đối với thu thuế TMĐT hàng hoá xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, ngành Hải quan chỉ thực hiện thu thuế với hàng hóa, còn cung cấp dịch vụ từ nước ngoài vào Việt Nam do cơ quan thuế quản lý và thu. 

Cơ quan thuế sẽ thực hiện thu các khoản thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng và thuế trực thu bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân…

Trường hợp nhà cung cấp nước ngoài không đăng ký, khai thuế tại Việt Nam mới dùng biện pháp khấu trừ tại nguồn. Có 2 dạng áp dụng cho tổ chức và cá nhân. “Đối với tổ chức đã có quy định, còn phù hợp thì sẽ tiếp tục kế thừa. Đối với cá nhân sẽ yêu cầu khấu trừ tại nguồn, dựa vào dòng tiền thanh toán. 

Tuy nhiên, để làm được việc này cần phải có cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại được phép khấu trừ. Tới đây, cơ quan thuế sẽ tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng tiêu chí, điều kiện, hướng dẫn ngân hàng thương mại khấu trừ theo quy định thuế.

Theo Khánh Linh/Thương Trường

https://thuongtruong.com.vn/kinh-te/tai-chinh-ngan-hang/quan-ly-thue-thuong-mai-dien-tu-thach-thuc-lon-can-vuot-qua-20253.html#.Xcesu9UzbIU