Siết quản lý giá cước trước “bão” chi phí nhiên liệu

Theo Bộ Xây dựng, diễn biến căng thẳng, phức tạp của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu tăng cao, khó lường. Điều này tác động trực tiếp đến chi phí vận tải, tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Thực hiện Nghị quyết của Chính phủ tại phiên họp thường kỳ tháng 2/2026 (ban hành ngày 6/3/2026) về các giải pháp bình ổn giá nhiên liệu trong nước, Bộ Xây dựng yêu cầu các cơ quan, địa phương chủ động kiểm soát chặt chẽ giá cước vận tải.

Cụ thể, các Cục quản lý chuyên ngành gồm Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Đường sắt Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam, Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam và UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu theo dõi sát tác động của giá nhiên liệu đến giá cước vận tải trên địa bàn, đặc biệt là giá cước vận chuyển hành khách và hàng hóa thiết yếu.

Đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp phải thực hiện kê khai giá theo đúng quy định của pháp luật về giá và các quy định pháp luật liên quan, bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí.

Song song đó, tăng cường kiểm tra công tác kê khai, niêm yết và bán đúng giá niêm yết của các đơn vị kinh doanh vận tải, tập trung kiểm tra các đơn vị có mức tăng giá lớn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm (nếu có) theo quy định; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố thực hiện rà soát, tối ưu hóa phương án tổ chức hoạt động vận tải, bố trí phương tiện phù hợp với nhu cầu thực tế, hạn chế tình trạng phương tiện chạy rỗng nhằm tiết kiệm nhiên liệu, nâng cao hiệu quả sử dụng phương tiện; đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Mặt khác, đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sang sử dụng năng lượng điện, năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Đối với các Cục quản lý chuyên ngành cần chỉ đạo các đơn vị đang thực hiện giá dịch vụ theo khung giá do nhà nước ban hành, khuyến khích giảm giá, áp dụng giá sàn đối với các dịch vụ ít hoặc không bị ảnh hưởng bởi tăng giá nhiên liệu xăng, dầu.

Tiếp tục theo dõi diễn biến giá nhiên liệu và tác động đến giá dịch vụ vận tải, kịp thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động vận tải và đời sống nhân dân.

Trước đó, tại báo cáo Chính phủ về tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng trước diễn biến xung đột Trung Đông, Bộ Xây dựng cho biết, giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu trên thế giới có nhiều biến động, ảnh hưởng đến chi phí vận tải và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo đó, trong lĩnh vực hàng không, chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Trong khi đó, giá nhiên liệu hàng không MOPS Jet A-1 Singapore đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng và dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, xấp xỉ 170USD/thùng trong tháng 3 do lo ngại căng thẳng leo thang, nguồn cung vẫn hạn chế.

Trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% chi phí vận hành, giá nhiên liệu tăng 20% thì giá vận tải hàng hải sẽ tăng khoảng 15%, đường thủy nội địa tăng khoảng 18%.

Đối với vận tải biển quốc tế, các tuyến đi qua khu vực Trung Đông phải tăng hành trình, thời gian thêm khoảng 14-20 ngày và tăng phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000-4.000USD/container.

Ở lĩnh vực đường bộ, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30-40% giá thành vận tải ô tô. Việc giá xăng dầu tăng khiến các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh tăng giá cước vận chuyển, ảnh hưởng đến chi phí logistics và giá thành hàng hóa.

Đối với lĩnh vực đường sắt, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước vận tải đường sắt. Ghi nhận đầu tháng 3, giá cước vận tải lĩnh vực này đã thực hiện điều chỉnh tăng 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với vận tải hành khách.