Tăng hậu kiểm, giảm thủ tục trong quản lý mã số vùng trồng

Trao đổi sau chuyến khảo sát thực tế tại tỉnh Đắk Lắk ngày 7/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Nghị định 38/2026/NĐ-CP mới được ban hành từ đầu năm 2026. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, một số quy định đã bộc lộ những bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn sản xuất và xuất khẩu. Vì vậy, Bộ đang nghiên cứu sửa đổi nghị định theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, việc sửa đổi sẽ tập trung vào một số nội dung trọng tâm. Trước hết là rà soát lại quan điểm, cách tiếp cận trong quản lý mã số vùng trồng, trong đó nghiên cứu điều chỉnh quy định về diện tích của mã số vùng trồng cũng như làm rõ việc áp dụng đối với vùng trồng chuyên canh và vùng trồng xen canh để phù hợp với thực tế sản xuất.

Bộ cũng sẽ đơn giản hóa thủ tục cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo hướng giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời vẫn đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu. Theo đó, Bộ đang xây dựng quy trình thủ tục hành chính toàn trình trên môi trường điện tử để người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện khai báo trực tuyến.

Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, Bộ sẽ tăng cường công tác hậu kiểm. Theo Thứ trưởng, cơ quan quản lý sẽ tập trung hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện đúng quy trình sản xuất, khuyến khích hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi sản xuất. Những trường hợp vi phạm sẽ được xử lý nhằm bảo đảm tính minh bạch và giữ uy tín cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đề cập đến ngành hàng sầu riêng, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Đắk Lắk hiện có khoảng 41.000 ha sầu riêng, trong đó khoảng 30.000 ha đang cho thu hoạch, với sản lượng ước đạt khoảng 500.000 tấn trong niên vụ năm nay. Thời gian thu hoạch sẽ bắt đầu trong khoảng nửa tháng tới và kéo dài đến khoảng tháng 9, với thời điểm thu hoạch tập trung trong hơn hai tháng.

Để hỗ trợ tiêu thụ và xuất khẩu, Bộ sẽ tiếp tục làm việc với phía Trung Quốc nhằm xem xét cấp thêm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo các hồ sơ mà tỉnh Đắk Lắk đã gửi về Bộ. Nếu các hồ sơ được chấp thuận, trên 50% diện tích đề xuất sẽ được cấp mã số, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp với địa phương đẩy mạnh xúc tiến thương mại, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường xuất khẩu sầu riêng tươi, đồng thời phát triển các cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sản phẩm đông lạnh nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng là giải pháp quan trọng để giảm phụ thuộc vào một thị trường. Qua khảo sát thực tế, có doanh nghiệp hiện xuất khẩu khoảng 70-80% sản lượng sang các thị trường khác, chỉ khoảng 20% sang Trung Quốc. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy doanh nghiệp đã chủ động mở rộng thị trường tiêu thụ.

Về lâu dài, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chuỗi sản xuất có trách nhiệm nhằm tạo ra các sản phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam. Muốn vậy, các sản phẩm cần được truy xuất đầy đủ nguồn gốc, xác định rõ chủ thể sản xuất và quy trình sản xuất để nâng cao niềm tin của thị trường nhập khẩu cũng như người tiêu dùng trong nước.

Đối với chiến dịch 30 ngày cấp mã số vùng trồng tại Đắk Lắk, Thứ trưởng khẳng định Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đồng hành cùng địa phương trong quá trình triển khai. Theo đó, Bộ sẽ sớm hoàn thiện quy trình khai báo trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử, kết hợp với hệ thống định danh đất đai để nâng cao độ chính xác trong cấp mã số vùng trồng, quyết tâm đến 15/7 sẽ hoàn thiện thủ tục hành chính toàn trình khai báo điện tử, tự động cấp mã số vùng trồng cho bà con.

Đồng thời, Bộ cũng đề nghị huy động lực lượng thanh niên, sinh viên tình nguyện hỗ trợ các hộ nông dân trong việc thực hiện thủ tục trên môi trường số, góp phần bảo đảm chiến dịch cấp mã số vùng trồng được triển khai hiệu quả, tạo nền tảng cho phát triển sản xuất và mở rộng xuất khẩu nông sản trong thời gian tới.