Tạo sinh kế bền vững từ phát triển du lịch nông thôn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định 1948/QĐ-BNNMT về việc phê duyệt Kế hoạch thực hiện nội dung phát triển du lịch nông thôn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030. 

Xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ phát triển du lịch nông thôn

Theo Kế hoạch, phát triển du lịch nông thôn sẽ được triển khai theo hướng cộng đồng, sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp, làng nghề gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống và phát huy giá trị tài nguyên bản địa. Đây không chỉ là một giải pháp thúc đẩy kinh tế nông thôn mà còn là động lực quan trọng để xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, giàu bản sắc.

Kế hoạch đặt mục tiêu tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn ngành về vai trò của du lịch nông thôn trong phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ xác định là xây dựng cơ sở dữ liệu về du lịch nông thôn Việt Nam. Theo đó, công tác điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng du lịch nông thôn sẽ được thực hiện định kỳ 2 năm một lần nhằm cập nhật bức tranh toàn diện về tài nguyên, sản phẩm, mô hình và xu hướng phát triển du lịch ở khu vực nông thôn. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ xây dựng và thường xuyên cập nhật hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch nông thôn gắn với hệ thống cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường. 

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá hình ảnh nông thôn Việt Nam

Kế hoạch dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về giá trị và tiềm năng của du lịch nông thôn.

Nhiều hoạt động quy mô quốc gia sẽ được triển khai như xây dựng các chương trình trải nghiệm, quảng bá du lịch nông nghiệp, du lịch làng nghề trên các đài truyền hình; hình thành các kênh, chuyên trang về du lịch nông thôn trên các nền tảng số; tăng cường truyền thông qua báo chí, tạp chí, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến.

Đáng chú ý, Bộ sẽ từng bước xây dựng các bộ phim quảng bá và đưa hình ảnh du lịch nông thôn Việt Nam lên các kênh truyền hình quốc tế có sức lan tỏa lớn. Cùng với đó là việc tổ chức các hội nghị, diễn đàn, hội thảo, các cuộc thi về du lịch nông nghiệp, nông thôn nhằm tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, lan tỏa các mô hình thành công và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực này. 

Bên cạnh việc đẩy mạnh truyền thông, quảng bá hình ảnh nông thôn Việt, Kế hoạch cũng tập trung hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện các mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch làng nghề có tiềm năng phát triển theo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế.

Trên cơ sở rà soát, lựa chọn các mô hình đặc trưng của Việt Nam, Bộ sẽ tập trung hỗ trợ địa phương và cộng đồng dân cư xây dựng định hướng phát triển, hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực quản trị, hướng tới tham gia các giải thưởng, danh hiệu du lịch uy tín trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, người dân địa phương, đặc biệt là hộ nghèo, hộ mới thoát nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sẽ được đào tạo chuyên sâu về quản trị cộng đồng, kỹ năng làm du lịch, phát triển sản phẩm và bảo vệ môi trường. Các hoạt động cải tạo cảnh quan, khai thác giá trị văn hóa bản địa, phát huy vai trò nghệ nhân, thợ giỏi trong trải nghiệm du lịch cũng sẽ được chú trọng triển khai.

Kế hoạch cũng khuyến khích phát triển các sản phẩm quà tặng, sản phẩm OCOP gắn với du lịch; hỗ trợ khôi phục các lễ hội truyền thống, lễ hội làng nghề và các sự kiện văn hóa nông nghiệp phục vụ phát triển du lịch nông thôn.

Đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và hội nhập quốc tế

Để nâng cao vị thế du lịch nông thôn Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ xây dựng Bản đồ số du lịch nông thôn Việt Nam tích hợp các bản đồ chuyên đề về du lịch làng nghề, du lịch nông nghiệp, lễ hội văn hóa nông nghiệp và du lịch trải nghiệm sản phẩm OCOP.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc tổ chức thường niên Hội thi quốc gia “Làng du lịch nông thôn Việt Nam”, qua đó tôn vinh các mô hình tiêu biểu, góp phần quảng bá rộng rãi hình ảnh nông thôn Việt Nam trong nước và quốc tế.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu hỗ trợ các làng nghề tham gia mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo trên thế giới. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có ít nhất 6 thành phố hoặc làng nghề được công nhận trong mạng lưới này, qua đó khẳng định vị thế trên bản đồ thủ công mỹ nghệ và du lịch làng nghề toàn cầu.

Ngoài ra, các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm, diễn đàn quốc tế về du lịch nông thôn sẽ được tăng cường; đồng thời đẩy mạnh quảng bá sản phẩm du lịch nông thôn, làng nghề và OCOP thông qua các đại sứ quán, cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Việc ban hành Kế hoạch phát triển du lịch nông thôn giai đoạn 2026-2030 thể hiện quyết tâm đưa du lịch trở thành một động lực quan trọng của phát triển nông thôn. Thông qua phát huy giá trị tài nguyên bản địa, bảo tồn văn hóa truyền thống và tạo thêm sinh kế cho người dân, đặc biệt tại các vùng khó khăn, du lịch nông thôn được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng sống và thực hiện hiệu quả các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững trong giai đoạn tới.