Thí điểm tài sản mã hóa: Cần sớm hoàn thiện cơ chế giám sát

Ngày 25/3, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) phối hợp với Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam tổ chức đối thoại với chủ đề về thí điểm tài sản mã hóa, tập trung vào cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư.

Phát biểu tại sự kiện, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết, thị trường tài sản mã hóa trong nước đang vận động theo xu hướng chung của thế giới và chịu tác động từ biến động kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, tâm lý nhà đầu tư vẫn còn thận trọng, đặc biệt liên quan đến tính minh bạch và mức độ an toàn của các sàn giao dịch trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo ông Trung, việc tổ chức các diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý và thị trường có ý nghĩa quan trọng, không chỉ giúp cơ quan quản lý nắm bắt thực tiễn mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị mong muốn được cấp phép, tìm kiếm cơ hội phát triển và tiếp cận khách hàng. Nếu xây dựng được khuôn khổ pháp lý phù hợp, thị trường tài sản số có thể trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng cố niềm tin thị trường.

Từ góc độ an ninh, Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cảnh báo nhiều rủi ro khi thị trường chưa được quản lý đầy đủ. Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản đều liên quan đến việc dòng tiền bị chuyển lên các sàn giao dịch tiền mã hóa, gây khó khăn cho công tác truy vết và thu hồi.

Bên cạnh đó, tình trạng sàn giao dịch giả mạo, mô hình đầu tư lừa đảo vẫn diễn biến phức tạp. Với đặc tính ẩn danh cao của không gian mạng, việc phát hiện và xử lý các đối tượng vi phạm gặp nhiều trở ngại. Đáng chú ý, dữ liệu cá nhân của người dùng khi tham gia các sàn nước ngoài có nguy cơ bị khai thác trái phép, dẫn đến nhiều hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, mở tài khoản trực tuyến hoặc thực hiện xác thực điện tử phục vụ hành vi phạm tội.

Trước thực tế này, các chuyên gia cho rằng việc xây dựng sàn giao dịch trong nước cần đi kèm cơ chế bảo vệ dữ liệu ngay từ đầu. Các tổ chức được cấp phép phải đầu tư hệ thống công nghệ đủ mạnh để đảm bảo an toàn thông tin, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong công tác giám sát.

Trong giai đoạn thí điểm, cơ quan quản lý dự kiến áp dụng cách tiếp cận thận trọng, từng bước, với trọng tâm là đánh giá năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp. Ông Tô Trần Hòa, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, ngoài các điều kiện về vốn và cơ cấu cổ đông, tiêu chí quan trọng sẽ là hệ thống công nghệ, kinh nghiệm đội ngũ và mức độ minh bạch.

Đáng chú ý, trong giai đoạn đầu, chỉ những nhà đầu tư đã sở hữu tài sản mã hóa trên các sàn quốc tế mới được tham gia giao dịch trong nước. Song song với đó, các chương trình phổ cập kiến thức cũng sẽ được triển khai nhằm nâng cao nhận thức và hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư.

Một nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh là việc tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của sàn giao dịch, nhằm bảo vệ nhà đầu tư trong mọi tình huống. Đồng thời, các kịch bản ứng phó rủi ro cũng đang được xây dựng, bao gồm cơ chế cảnh báo sớm và cho phép nhà đầu tư chủ động xử lý tài sản khi thị trường biến động.

Tại phiên thảo luận, các ý kiến cũng đề cập đến chiến lược thu hút nhà đầu tư trong giai đoạn đầu, với các yếu tố then chốt như thanh khoản, trải nghiệm người dùng, đa dạng sản phẩm và đảm bảo an toàn. Một số mô hình sàn giao dịch tài sản mã hóa trên thế giới cũng được giới thiệu, bao gồm các dịch vụ ví, tạo lập thanh khoản, chuyển đổi ngoại tệ và cung cấp sản phẩm tài sản số.