Triển lãm “Thiên Hà Lam”: Góc nhìn mới về gốm và hội họa đương đại

Khi hội họa vượt ra ngoài mặt phẳng

Những chiếc bình gốm có kích thước lớn, mang họa tiết phong cảnh xanh lam trên nền trắng, tạo nên điểm nhấn trong không gian triển lãm. Các đường nét trải dài theo bề mặt cong khiến hình ảnh không còn bị giới hạn trong một khung tranh cố định. Người xem có thể quan sát tác phẩm từ nhiều phía, nhận ra những chi tiết khác nhau khi thay đổi vị trí và góc nhìn.

Trong cách sáng tạo của Trương Tân, gốm không đơn thuần là bề mặt để thể hiện một bức tranh. Hình dáng của chiếc bình, độ cong của chất liệu và sự biến đổi của màu men đều góp phần định hình tác phẩm. Hội họa vì thế không chỉ được nhìn bằng mắt mà còn gắn với trải nghiệm không gian của người xem.

Để thực hiện gần 500 tác phẩm, họa sĩ Trương Tân có sự đồng hành của hơn 10 cộng sự, trong đó có nghệ sĩ Nguyễn Trung Chính, nghệ nhân Phạm Nguyên, Nguyễn Đức Khoa cùng đội ngũ thợ thủ công tại hai xưởng gốm Nguyên Hằng và Đăng Khoa. Sự phối hợp giữa ý tưởng sáng tạo của họa sĩ và kỹ thuật chế tác thủ công góp phần đưa những bản phác thảo lên các hình khối gốm sứ có kích thước lớn, tạo nên diện mạo riêng cho triển lãm.

Sắc men lam và khả năng sáng tạo trên chất liệu truyền thống

Men lam là một trong những yếu tố nổi bật xuyên suốt triển lãm. Trên nền gốm sáng màu, sắc xanh được sử dụng để thể hiện các hình ảnh phong cảnh, cây cối cùng những đường nét giàu tính biểu cảm. Tuy gợi liên tưởng đến vẻ đẹp quen thuộc của gốm sứ truyền thống, các tác phẩm đã thể hiện cách tiếp cận riêng của người nghệ sĩ.

Với Trương Tân, gốm sứ đã trở thành chất liệu sáng tác có khả năng mở rộng giới hạn của hội họa. Sáng tác trên gốm đòi hỏi sự tính toán đối với hình khối, bề mặt và quá trình nung. Sau các công đoạn chế tác, màu sắc và hình ảnh có thể mang đến những hiệu quả khác với dự tính ban đầu. Chính đặc tính ấy tạo nên sức hấp dẫn riêng của chất liệu.

Những hình ảnh thiên nhiên và suy ngẫm nội tâm

Bên cạnh các tác phẩm gốm, những bản vẽ trên giấy góp phần thể hiện một khía cạnh khác trong thế giới nghệ thuật của Trương Tân.

Thiên nhiên trong các tác phẩm không chỉ là đối tượng để ghi lại bằng hình ảnh. Qua cách lựa chọn chi tiết và tổ chức đường nét, những hình ảnh quen thuộc có thể gợi ra các suy ngẫm về sự sống, sự biến đổi và mối liên hệ giữa con người với môi trường xung quanh. Một chiếc lá hay dáng cây vì thế có thể mang ý nghĩa vượt ra ngoài hình dạng vốn có.

Sự đan xen giữa gốm và tranh trên giấy cũng giúp người xem nhận ra những mối liên hệ trong quá trình sáng tác, từ quan sát thiên nhiên đến thử nghiệm chất liệu và tìm kiếm cách biểu đạt riêng.

Diễn ra từ ngày 3/10 đến 15/11/2026 tại Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA), Hà Nội, “Thiên Hà Lam | Azure Galaxy” giới thiệu gần 500 tác phẩm với nhiều kích thước và hình thức thể hiện. Triển lãm mở cửa miễn phí, mang đến cơ hội để công chúng khám phá những tác phẩm mới trong sự gặp gỡ giữa gốm và hội họa.