Thứ sáu, 03/02/2023, 05:59

tapchidoanhnghiepvathuonghieu@gmail.com

024.6657.6928 / 0988.009.916

© Chỉ được phát hành lại thông tin khi có sự đồng ý bằng văn bản của
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương hiệu nông thôn

Nhịp sống doanh nghiệp Văn hóa

Về Hội Lim nghe hát canh quan họ

Cứ đến ngày 12-14 tháng Giêng hàng năm, hàng vạn du khách lại đổ về Hội Lim để du xuân và nghe quan họ. Nhưng rất ít người được thưởng thức hát canh - lối hát cổ của người quan họ.

Hội Lim là lễ hội lớn đầu xuân của những làng xã cổ nằm quanh núi Lim và đôi bờ sông Tiêu Tương thuộc vùng Kinh Bắc. Hội được tổ chức hàng năm ở huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh. Hội Lim ngày nay là một điểm du xuân nổi tiếng, thu hút hàng vạn du khách mỗi năm. Tuy nhiên, hầu hết du khách tìm đến với Hội Lim chỉ được nghe hát quan họ tại các điểm trình diễn, mà không có cơ hội được nghe hát canh. 

Hát canh - tục hát cổ nhất của quan họ

Hát canh được coi là nền tảng cho hát quan họ biểu diễn ngày nay, thường chỉ được tổ chức vào ban đêm. Có những canh hát kéo dài thâu đêm, ngắn thì cũng 1 đến 2 tiếng.

Hát canh quan là hình thức hát quan họ cổ, hát bộ, không có nhạc đệm. Có thể nói, hát canh là tục hát cổ nhất của quan họ. Hát canh chính là cách mà người quan họ trò chuyện với nhau. Các liền anh, liền chị hát bằng cả tấm lòng, để trao cho người bạn mình cả nỗi nhớ nhung trong từng câu hát sau những ngày dài không gặp.  

Một canh hát quan họ khi diễn ra phải tuân thủ đúng lề, lối của hát quan họ từ xa xưa. Vì thế trước khi canh hát được hát chính thức thì các liền anh, liền chị quan họ chủ đã xúng xính trong những bộ áo tứ thân, chiếc khăn mỏ quạ. 

Hát canh quan họ - hơn cả một tục hát

Hát canh quan họ thực sự là một nghi lễ. Những người tham gia canh hát vừa phải có lưng vốn vài trăm bài, biết ca đủ lối đủ câu vừa tinh tường nghề chơi, hiểu sâu sắc mọi phong tục lẫn sự cầu kỳ trong phép tắc ứng xử, giao tiếp. 

Trong canh hát, các anh hai, chị hai ngoài việc thuộc bài để ứng đối còn phải có tài nói năng, giao tiếp sao cho lịch thiệp, tao nhã, tế nhị. Khi nói phải "năm thưa mười gửi". Đầu câu nói phải có tiếng "dạ", hết câu phải có tiếng "ạ". 

Hát canh cũng cần những nghi thức tốn kém. Ngoài khay nước, không thể thiếu được trầu têm cánh phượng để mời các liền chị liền anh.  

Và đã là hát canh thì phải hát đôi và tuân theo nguyên tắc âm xướng thì dương họa hoặc nam tòng nữ - tức là nam phải nhường cho bên nữ ra câu trước.

Một nguyên tắc nữa khi hát canh quan họ bắt buộc phải qua đủ ba chặng đó là: lề lối, giọng vặt và giã bạn.

Để có thể tham gia vào các canh hát, các liền anh, liền chị phải thuộc hàng trăm câu hát quan họ cổ. Tuy nhiên, tất cả những câu hát cổ không được ghi chép trong một tài liệu nào. Do đó, cách duy nhất để học những câu hát này là từ các nghệ nhân cao tuổi.

Khi hát canh, nếu không thể đối đáp lại được câu hát của bạn hát thì phải hát xin thua và hẹn sẽ tiếp tục cùng bạn đối đáp vào mùa xuân năm sau./.

Theo Kim Hiền, Vietnam Journey

Từ khóa:

Cùng chuyên mục

Trường tiểu học Tượng Văn (Thanh Hóa): Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục

Trường tiểu học Tượng Văn (Thanh Hóa): Đẩy mạnh công tác xã hội...

DNTH: Với bề dày hơn 70 năm xây dựng, trưởng thành, những năm gần đây với sự quan tâm của chính quyền nhân dân địa phương và ngành GD&ĐT huyện Nông Cống, thầy trò trường Tiểu học Tượng Văn đã nỗ lực phấn đấu giành được nhiều thành tích trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học. Cơ sở vật chất nhà trường đã trở nên khang trang, sạch đẹp, đảm bảo phục vụ tốt cho công tác dạy và học.
Hà Tĩnh: Đền Thánh Mẫu, điểm du lịch văn hóa tâm linh

Hà Tĩnh: Đền Thánh Mẫu, điểm du lịch văn hóa tâm linh

DNTH: Đền Thánh Mẫu, ở xã Xuân Lam (Nghi Xuân-Hà Tĩnh) được xem là một điểm du lịch tâm linh lý tưởng ở vùng non nước Hồng Lam.
Rộn ràng tuyển sinh lớp 6 trường hot ở Hà Nội, phí giữ chỗ lên tới 20 triệu đồng

Rộn ràng tuyển sinh lớp 6 trường hot ở Hà Nội, phí giữ chỗ lên tới...

DNTH: Giai đoạn này, các phụ huynh Hà Nội bắt đầu chuẩn bị “cuộc đua” giành suất vào lớp 6 các trường THCS hot - có số hồ sơ nộp vào hằng năm vượt nhiều lần chỉ tiêu.
Cựu học sinh PTTH Hà Nội niên khóa 1991-1994: Dâng hương Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Cựu học sinh PTTH Hà Nội niên khóa 1991-1994: Dâng hương Văn Miếu –...

DN&TH; Sáng 31/3, hàng trăm học sinh các trường phổ thông trên địa bàn thành phố cùng các bậc phụ huynh là cựu học sinh PTTH Hà Nội niên khóa 1991-1994 đã tề tựu tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, làm lễ dâng hương các bậc tiền nhân.
Á hậu Khánh Phương quyến rũ nồng nàn đón năm mới

Á hậu Khánh Phương quyến rũ nồng nàn đón năm mới

Tỏa sáng trong tà áo dài đỏ rực sắc màu năm mới nhưng vẫn không kém phần quyến rũ, Á hậu Khánh Phương hứa hẹn công phá showbiz Việt 2019.
Lễ Okphansa: Nét đẹp văn hóa đặc sắc của Lào

Lễ Okphansa: Nét đẹp văn hóa đặc sắc của Lào

DNTH: Trong giữa tháng 10 hàng năm tại Viên Chăn, hàng triệu Phật tử trên khắp cả nước Lào đã đổ đến các ngôi chùa gần nhà để thực hiện các nghi thức tôn giáo của Bun Okphansa (Bun Ọc-phăn-xả), lễ hội “mãn mùa chay”, một trong những ngày lễ quan trọng, đánh dấu kết thúc 3 tháng kiêng khem đối với cả giới tăng lữ và người dân, mở màn cho hàng loạt lễ hội lớn sẽ được mở trong suốt 9 tháng tới.
Tài tử Ji Chang Wook cùng Tóc Tiên, Noo Phước Thịnh trình diễn trong trong Đại nhạc hội hữu nghị Việt - Hàn 2019

Tài tử Ji Chang Wook cùng Tóc Tiên, Noo Phước Thịnh trình diễn trong trong...

DNTH: Đại nhạc hội hữu nghị Việt - Hàn “Dae Bak Concert in Vietnam 2019” được tổ chức vào tối ngày 24.8 tới đây tại sân vận động Mỹ Đình với sự quy tụ của các tên tuổi hàng đầu của Hàn Quốc và Việt Nam như Ji Chang Wook, Tóc Tiên, Noo Phước Thịnh… hứa hẹn sẽ đem lại nhiều cảm xúc cho khán giả.
Nam Định: Tổ chức Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn

Nam Định: Tổ chức Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần...

DN&TH; Vừa qua, tại chùa Tháp Phổ Minh, Nam Định đã diễn ra Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn. Tại đại lễ, 120 thiền sinh đã trình diễn trong bài nhạc thiền mang đậm bản sắc Việt.