100% xe ôm công nghệ và taxi chuyển sang phương tiện xanh vào năm 2030

Đây là nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị quyết của HĐND TP Hà Nội về các biện pháp hạn chế phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường, đang được UBND TP Hà Nội lấy ý kiến.

Theo dự thảo, Hà Nội sẽ từng bước hạn chế một số loại phương tiện cá nhân từ ngày 1/1/2035. Việc áp dụng sẽ được triển khai theo lộ trình cụ thể trên từng tuyến đường, làn đường và khung giờ phù hợp với năng lực hạ tầng giao thông công cộng cũng như điều kiện thực tế của thành phố.

Định hướng này được xây dựng song song với quá trình mở rộng mạng lưới giao thông công cộng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị. Theo UBND TP Hà Nội, đến năm 2030, thành phố dự kiến hoàn thành gần 97km các tuyến metro số 2, 3 và 5.

Cùng với đó, Hà Nội đang chuẩn bị đầu tư khoảng 301km các tuyến còn lại gồm tuyến số 1, tuyến 2A kéo dài đến Xuân Mai và các tuyến số 4, 6, 7, 8 cùng mạng lưới vệ tinh kết nối Sơn Tây, Hòa Lạc và Xuân Mai.

Theo kế hoạch, toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến hoàn thiện vào năm 2035. Khi kết hợp với hệ thống xe buýt hiện hữu cùng các dịch vụ xe đạp, xe máy công cộng, Hà Nội kỳ vọng hình thành mạng lưới vận tải hành khách đồng bộ và giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Cơ quan soạn thảo cho biết phạm vi hạn chế xe cá nhân sẽ được tính toán dựa trên khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng. Các khu vực áp dụng phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, tổ chức giao thông và giám sát vận hành trước khi triển khai thực tế.

Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất công bố công khai bản đồ hạn chế phương tiện và lộ trình thực hiện chậm nhất 12 tháng trước mỗi giai đoạn áp dụng. Thành phố cũng sẽ xây dựng các gói hỗ trợ chuyển đổi phương tiện và phương án giao thông thay thế để người dân chủ động thích ứng.

Song song với việc siết phương tiện cá nhân, Hà Nội đang thúc đẩy mạnh quá trình “xanh hóa” nhóm xe kinh doanh vận tải. Đây được xem là nhóm có tần suất hoạt động lớn và phát thải cao tại khu vực nội đô.

Theo dự thảo, với xe mô tô và xe gắn máy kinh doanh vận tải, bao gồm xe ôm công nghệ, các nền tảng ứng dụng phải bảo đảm tỷ lệ tài xế sử dụng phương tiện xanh đạt tối thiểu 20% trước ngày 1/1/2027, tăng lên 50% trước ngày 1/1/2028 và đạt 100% trước ngày 1/1/2030.

Đối với taxi và ô tô kinh doanh vận tải chở người dưới 9 chỗ, bao gồm xe công nghệ, doanh nghiệp phải bảo đảm tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch đạt 50% trước ngày 1/1/2028 và hoàn tất chuyển đổi 100% trước ngày 1/1/2030.

Một điểm đáng chú ý khác là từ ngày 1/7/2026, toàn bộ phương tiện đầu tư mới hoặc thay thế thuộc các nhóm trên sẽ bắt buộc sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh và thân thiện với môi trường.

Đề xuất này được đánh giá sẽ tạo áp lực chuyển đổi lớn lên thị trường xe công nghệ và taxi tại Hà Nội trong vài năm tới. Hiện, phần lớn tài xế xe ôm công nghệ và shipper trên địa bàn vẫn sử dụng xe máy xăng do chi phí đầu tư thấp và thuận tiện trong vận hành.

Tuy nhiên, cùng với áp lực kiểm soát ô nhiễm không khí, xu hướng chuyển đổi sang phương tiện điện đang diễn ra ngày càng rõ nét tại các đô thị lớn. Nhiều doanh nghiệp vận tải đã bắt đầu thử nghiệm hoặc mở rộng đội xe điện nhằm đón đầu chính sách mới.

Giới chuyên gia cho rằng quá trình chuyển đổi sẽ không đơn giản do liên quan đến chi phí đầu tư phương tiện, hạ tầng sạc và bài toán sinh kế của hàng trăm nghìn lao động tự do. 

Dù vậy, nếu được triển khai đồng bộ với các chính sách hỗ trợ phù hợp, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn trong chiến lược giảm phát thải và tái cấu trúc giao thông đô thị của Hà Nội trong thập niên tới.