Thứ tư, 07/12/2022, 22:57

tapchidoanhnghiepvathuonghieu@gmail.com

024.6657.6928 / 0988.009.916

© Chỉ được phát hành lại thông tin khi có sự đồng ý bằng văn bản của
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương hiệu nông thôn

Nhịp sống doanh nghiệp Văn hóa

Bánh chưng xưa và nay - chuyện của người trẻ

Đâu rồi hương vị bánh chưng của ngày Tết?. Bánh chưng thời đại công nghệ có thể nào lấy đi giá trị truyền thống?. Nếu còn băn khoăn với những câu hỏi đó như tôi, một lần cầu kỳ chuẩn bị một nồi bánh chưng cho ngày Tết, chúng ta sẽ hiểu vì sao “Tết là để sum vầy”.

Bắt nguồn từ đời vua Hùng Vương thứ 6, từ sự tích "bánh chưng, bánh dày". Trong lần giổ tổ vua Hùng đã triệu tập các con đến và truyền rằng: người con nào tìm được lễ vật hợp ý sẽ được vua cha nhường ngôi. Các hoàng tử lên rừng, xuống biển tìm sản vật quý hiếm. Riêng hoàng tử Lang Liêu là người con nghèo khó nhất, không có khả năng kiếm những đồ lễ quý hiếm, chàng đã dùng những nông sản hết sức thân thuộc như gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn và lá dong để tạo ra hai loại bánh: bánh chưng và bánh dày tượng trưng cho Trời và Đất làm lễ vật dâng vua cha.

Chiếc bánh chưng của hoàng tử Lang Liêu là tượng trưng cho Đất với sự đầy đủ ấm no, bởi bên trong đủ động vật và thực vật là nếp, đậu xanh và thịt lợn. Chiếc bánh chưng vuông vức thơm ngon được dâng lên vua Hùng vào ngày đầu xuân rất ý nghĩa đã làm nhà vua hài lòng và cảm động. Nhà vua quyết định truyền ngôi cho hoàng tử Lang Liêu.

Kể từ đời vua Hùng, tục gói bánh chưng, bánh dày được lưu truyền trong nhân gian và là những lễ vật không thể thiếu khi dâng cúng tổ tiên mỗi dịp Tết đến, thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn của hậu thế.

Ảnh minh hoạ

Cứ thế truyền thống đó như một sợi chỉ đỏ chạy dài xuyên suốt dòng lịch sử, ăn sâu vào tiềm thức người con đất Việt và hậu thế như tôi lớn lên cùng những giá trị truyền thống đó.

Năm nào cũng vậy, khoảng 27 âm lịch đến đêm 30, bố tôi cùng các bác, con cháu trong đại gia đình lại quây quần ngồi quanh chiếc chiếu cói để gói bánh chưng. Mỗi người một công việc, các chú, các anh sẽ chẻ lạt, các chị lau lá, các mẹ đãi đỗ, vo gạo, ướp thị để gói bánh. Đám nhỏ con cháu tíu tít chơi đùa quanh nhà, trang trí cho cây đào, cây quất.

 

Ông nội tôi từng nói: "tết không bánh chưng xanh - dưa hành - cành đào phai - câu đối đỏ - đĩa nhỏ mứt dừa, thì không phải nhà có tết". Hơn hai mươi năm qua, việc gói bánh chưng nó là một nếp sống của gia đình tôi, cũng như bao gia đình khác trên đất Việt này!. 

Khi đỗ và gạo xóc muối để ráo nước, lá dong lau khô, những bàn tay điệu nghệ của bố tôi và các bác thoắn thoắt đong đếm một lượng gạo, đỗ, thịt vừa đủ dài đều trên mặt lá dong. Để gói được một chiếc bánh bằng tay quả thực phải tập luyện rất nhiều, nếu một chiếc bánh gói bị lỏng sẽ làm xô các lớp gạo đỗ, luộc bánh sẽ bị vỡ. Những điều này tôi được bố tôi chỉ dạy trong lúc tập toẹ gói chiếc bánh đầu tiên, chiếc bánh chẳng vuông, chẳng đều nhân, trông đến kỳ cục. Thế nhưng, háo hức lắm, cảm giác được làm một chiếc bánh chưng từ đầu đến cuối nó vẹn nguyên đến tận bây giờ.

Những mẻ bánh vuông vức buộc lạt xếp ngay ngắn vào nồi và công đoạn nấu bánh và chờ bánh chín, là khoảnh khắc thú vị nhất. Chút không khí ấm nồng quanh bếp lửa hồng, những chén trà, những câu chuyện một năm qua cả nhà chia sẻ cùng nhau.

Ảnh minh hoạ

Sinh ra trong thời cuộc mọi thứ đủ đầy, đã có lần tôi tự hỏi cớ gì phải tất bật chuẩn bị cả một ngày để luộc bánh chưng? Cuộc sống đô thị hoá mọi giá trị truyền thống cũng mai một đi, mọi thứ cách tân và hiện đại hoá bằng công nghệ. Người ta có thể ra siêu thị, đặt các cửa hàng chuyển đến tận nhà để có một chiếc bánh vừa ngon vừa rẻ, vừa tiện lợi.

Cũng từ đó, nhữung chiếc bánh chưng được gói dập khuân, được bọc trong túi nilon hút chân không bỏ hộp trở thành những món quà Tết thịnh hành. Những chiếc bánh chưng cho người trẻ "sống vội". 

Thậm chí công cụ để nấu chín chiếc bánh chưng ngày nay cũng có nhiều đổi thay, có nơi, có chỗ đã thay thế bằng nồi áp suất hoặc lửa ga... Hiếm lắm mới nhìn thấy trên một con phố có bếp lửa chờn vờn khói luộc bánh chưng ngày Tết.

Ở các vùng quê giờ đây nhìn đâu để thấy cột khói ngút ngàn trong sương sớm, mùi hương thơm nồng của bánh chưng luộc chín?. Thật sự đã chẳng còn, không khí tết cũng vì thế mà nhạt dần.

Trưởng thành, đi muôn phương rồi trở về, tôi đã quá quen với tục lệ gia đình chuẩn bị trước ngày Tết từ khi còn nhỏ. Tôi hiểu được, một chiếc bánh chưng thời đại số nó chẳng thể nào có được "mùi vị gia đình."

Ngoài việc nấu bánh chưng, dọn nhà, sắp mâm ngũ quả thì không thể quên việc đi Tết ông bà trước ngày 30 tháng Chạp. Đồ tết chỉ giản đơn là chiếc bánh chưng do nhà tự tay gói, một chai rượu nếp ngon, bánh kẹo, mứt. Nhưng trong túi quà tết của con cháu thì không thể thiếu vàng hương để đặt lên bàn thờ tổ tiên. 

Ảnh minh hoạ

Hơn hai mươi năm, những việc ngày Tết gia đình quen cũ mà ai cũng háo hức đợi chờ. Tôi cũng vậy dù lớn ngần này vẫn mong ngóng ngày Tết.  Ngồi trông nồi bánh chưng xịch xịch sôi trong bếp lửa củi cháy đượm, vẩn vơ bao suy nghĩ về ngày nhỏ, về một năm vừa đi qua. Rồi nhớ ra Tết này thiếu đi gì đó mà không còn gặp lại.

Một điều khác lạ và tôi dần phải quen đó là năm nay gia đình tôi đón tết không còn ông nội. Chúng tôi sẽ không còn được xếp hàng chờ ông phát lì xì, không còn được kề cà bên chén rượu ấm cùng ông. Một cảm giác thiếu, cảm giác "Tết" này đã chẳng còn đủ đầy như bao năm tôi khôn lớn. Song có nét đẹp đặc biệt vào ngày tết của gia đình tôi nó vẫn còn nguyên vẹn sống theo thời gian.

Điều còn lại trong người trẻ như tôi là Tết của bánh chưng xưa và nay!

 

 

 

Theo Hàn Vi/ Đô thị mới

Cùng chuyên mục

Hé lộ dàn “bom tấn” tại đại nhạc hội EDM Creamfields lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam

Hé lộ dàn “bom tấn” tại đại nhạc hội EDM Creamfields lần đầu...

DNTH: Những ngày qua, cộng đồng mạng như “mất ăn mất ngủ” khi “Phú Quốc United Center presents Creamfields Vietnam 2022” công bố đại nhạc hội điện tử huyền thoại thế giới lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam vào ngày 17/12/2022 bên bờ biển lọt top 25 hòn đảo đẹp nhất thế giới.
Bổ sung dự toán chi ngân sách phát triển công tác xã hội, trợ giúp người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí

Bổ sung dự toán chi ngân sách phát triển công tác xã hội, trợ giúp...

DNTH: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Quyết định số 627/QĐ-TTg ngày 20/5/2022 bổ sung dự toán chi ngân sách Nhà nước năm 2022 thực hiện chương trình phát triển công tác xã hội và chương trình trợ giúp xã hội đối với người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí.
HOẰNG PHÚC – SỰ TÍCH NGÔI CỔ TỰ.

HOẰNG PHÚC – SỰ TÍCH NGÔI CỔ TỰ.

DNTH: Chùa Hoằng Phúc nằm ở vị trí giữa làng, cạnh đường liên xã Mỹ Thủy – Tân Thủy, cách sông Kiến Giang khoảng 400m về phía Tây. Chùa Hoằng Phúc nằm ở thế đất cao ráo, bằng phẳng có ao hồ bọc hai bên tả hữu. Đây là vùng đất tốt, đất thiêng, vì thế mà chúa Nguyễn Phúc Chu mới tặng cho chùa bức hoành phi: “Vô Song Phúc Địa”, tức là vùng đất phúc, đất thiêng có một không hai.
Hội thi "Tiếng hát chim Vành Khuyên"

Hội thi "Tiếng hát chim Vành Khuyên"

DNTH: Đây là cuộc thi được tổ chức lần thứ 2 nhân dịp Kỷ niệm Lễ hội truyền thống Đình Khương Thượng năm 2019.
Để Hà Nội mãi là trung tâm văn hóa lớn của cả nước

Để Hà Nội mãi là trung tâm văn hóa lớn của cả nước

DNTH: Đảng ta đề ra chiến lược xây dựng văn hóa là giữ gìn văn hóa truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời khẳng định văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất trong đa dạng.
Hà Nội: Sớm trả lại đất cho chùa Vàng

Hà Nội: Sớm trả lại đất cho chùa Vàng

DNTH: Vậy sự thật diện tích 1.149,9 m2 đất bị UBND thành phố Hà Nội ra quyết định thu hồi là đất sân chơi thể thao, là đất công do xã quản lý hay là đất khu vực II di tích?
Nam Định: Tổ chức Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn

Nam Định: Tổ chức Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần...

DN&TH; Vừa qua, tại chùa Tháp Phổ Minh, Nam Định đã diễn ra Đại lễ tưởng niệm 711 năm Ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn. Tại đại lễ, 120 thiền sinh đã trình diễn trong bài nhạc thiền mang đậm bản sắc Việt.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự chương trình nghệ thuật 'Lời Bác dặn trước lúc đi xa'

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự chương trình nghệ thuật 'Lời Bác dặn...

Tối 25/8, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Lời Bác dặn trước lúc đi xa' tại Nhà hát Lớn Hà Nội.