Chính sách đã mở, vì sao doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó bứt phá?

Trong tham luận về các quyết sách quan trọng cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh giai đoạn 2025-2026, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết nhiều chính sách mới đang được triển khai theo hướng giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và khơi thông các nguồn lực phát triển.

Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Theo đó, doanh nghiệp được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ lãi suất 2% cho các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn, ESG; hỗ trợ đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh; dành riêng các gói thầu xây lắp, mua sắm dưới 20 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; miễn phí nền tảng số và phần mềm kế toán cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ.

Toàn cảnh Hội nghị.

Đặc biệt, Nghị quyết cũng đặt mục tiêu giảm gánh nặng thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp khi quy định không quá một lần thanh tra hoặc kiểm tra mỗi năm đối với một doanh nghiệp, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục hậu quả vi phạm để được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm.

Theo các chuyên gia, việc giảm chi phí tuân thủ và cải thiện môi trường kinh doanh là điều kiện cần, song để SME phát triển mạnh mẽ hơn vẫn cần giải quyết được bài toán cốt lõi là tiếp cận vốn.

Từ góc độ tổ chức tín dụng, ông Ngô Tấn Long, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), cho rằng nhu cầu lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ là vốn mà còn là những giải pháp tài chính phù hợp để tăng trưởng bền vững.

Theo ông Long, một trong những khó khăn phổ biến của SME là thiếu hụt tài sản bảo đảm cho các khoản vay, trong khi nhu cầu vốn lưu động, đầu tư mở rộng nhà xưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Đặc biệt, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc hỗ trợ SME cần được tiếp cận theo hướng tổng thể hơn, kết hợp giữa cải cách thể chế, ưu đãi tài chính, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực quản trị.

Thực tế, thời gian gần đây ngoài giải pháp về vốn, các ngân hàng đang triển khai các gói hỗ trợ giao dịch, miễn phí thanh toán trong nước, hỗ trợ giao dịch quốc tế, phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số và các giải pháp thanh toán số.

Ảnh minh họa

Các nền tảng giao dịch trực tuyến cho phép doanh nghiệp thực hiện giải ngân, bảo lãnh, chuyển tiền quốc tế, thanh toán thuế và đối soát dòng tiền hoàn toàn trực tuyến, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí vận hành.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa trước ngưỡng cửa tăng trưởng cần  đội ngũ chuyên gia tư vấn doanh nghiệp, các chương trình đào tạo về ESG, bán hàng đa kênh, thương mại điện tử, ứng dụng AI trong marketing và quản trị dữ liệu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho SME.

Ông Đậu Anh Tuấn nhìn nhận những chính sách mới của Quốc hội, cùng các giải pháp tài chính linh hoạt từ hệ thống ngân hàng, đang mở ra cơ hội tháo gỡ những rào cản cố hữu về vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. 

Tuy nhiên, để khu vực doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nền kinh tế thực sự cất cánh, cần tiếp tục xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, chi phí thấp và một hệ sinh thái hỗ trợ đủ mạnh, giúp SME không chỉ tiếp cận được vốn mà còn nâng cao năng lực phát triển bền vững trong dài hạn.