Chuẩn trạm sạc xe điện tại chung cư

Đây được xem là bước đi nhằm tháo gỡ những mâu thuẫn đang gia tăng giữa cư dân, ban quản lý và chủ đầu tư về việc bố trí, vận hành hệ thống sạc trong các tòa nhà cao tầng.

Nhu cầu sớm có bộ quy chuẩn thống nhất

Động thái này diễn ra khi câu chuyện an toàn sạc xe điện tại chung cư trở thành vấn đề thời sự, một mặt được kỳ vọng hỗ trợ xu hướng chuyển dịch sang phương tiện xanh, nhưng mặt khác gây lo ngại lớn về nguy cơ cháy nổ trong không gian kín, đặc biệt là tầng hầm.

Trong quá trình sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, Bộ Xây dựng cũng tổ chức hội nghị lấy ý kiến rộng rãi, dự kiến bổ sung chương mục riêng liên quan tới trạm sạc và trạm đổi pin. Nhiều cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đơn vị vận hành đồng thuận rằng hạ tầng sạc tại chung cư phải được đặt dưới các tiêu chí kỹ thuật chặt chẽ, từ phòng cháy chữa cháy, thông gió – thoát khói đến yêu cầu phân khoang cách ly, công suất, bảo vệ hệ thống điện và chống quá tải.

Bên cạnh tiêu chuẩn công trình, các hướng dẫn về sử dụng, bảo trì thiết bị sạc và pin cũng được đề nghị bổ sung. Theo ý kiến chuyên gia, thiết bị sạc kém chất lượng, pin không rõ nguồn gốc hoặc vận hành sai quy trình đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro, do đó cần xây dựng bộ quy trình chi tiết để cư dân và đơn vị quản lý dễ dàng áp dụng.

Dù nhiều ý kiến đánh giá các tiêu chuẩn hiện hành vẫn đang đáp ứng khá tốt thực tiễn, bối cảnh mới với lượng xe điện tăng nhanh đã đặt ra những yêu cầu vượt ra ngoài phạm vi của quy định cũ. Việt Nam hiện có hơn 2 triệu xe máy điện và khoảng 300.000 ôtô điện lưu thông, khiến nhu cầu chuẩn hóa hạ tầng sạc tại khu dân cư trở thành vấn đề cấp bách.

Khoảng trống pháp lý

Tại Hà Nội, một số chung cư đã xuất hiện tình trạng hạn chế hoặc thông báo ngừng tiếp nhận xe điện vào tầng hầm. Điển hình là tổ hợp HH Linh Đàm, nơi Chi nhánh Dịch vụ nhà ở Linh Đàm thông báo từ 1/12 sẽ không tiếp nhận thêm xe máy điện, xe đạp điện và dự kiến dừng hoàn toàn việc trông giữ xe điện từ 1/2/2026. Ban quản lý lý giải số lượng xe điện tăng mạnh khiến tầng hầm quá tải, đồng thời gia tăng rủi ro đối với hệ thống phòng cháy chữa cháy.

Tuy nhiên, ngay sau thông báo, UBND phường Hoàng Liệt đã yêu cầu chủ đầu tư và đơn vị vận hành không được tùy ý từ chối trông giữ xe điện nếu không có chỉ đạo chính thức từ cơ quan có thẩm quyền. Chính quyền dẫn quy định của Luật Nhà ở 2023, có hiệu lực từ 1/1/2025, khẳng định khu vực để xe của chung cư phải phục vụ cả ôtô, xe máy chạy xăng và xe điện, không phân biệt loại phương tiện và cũng không trao quyền cho chủ đầu tư tự ban hành lệnh cấm.

Theo yêu cầu của phường, chủ đầu tư phải lập phương án bố trí khu vực đỗ xe theo lộ trình của Nghị quyết 57/2025 của thành phố, đồng thời khẩn trương rà soát hạ tầng kỹ thuật liên quan. Đơn vị quản lý vận hành được giao tăng cường tuần tra, đảm bảo các hệ thống phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ được duy trì và bảo dưỡng thường xuyên, nhằm giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn chờ ban hành quy chuẩn mới.

Các chuyên gia nhận định vấn đề cốt lõi không nằm ở việc cho phép hay cấm xe điện vào chung cư, mà ở việc thiếu khung kỹ thuật thống nhất để các bên tuân thủ. Khoảng trống pháp lý khiến mỗi chung cư vận dụng theo cách riêng, dẫn đến tình trạng nơi siết chặt thái quá, nơi lại buông lỏng, người dân thì lo ngại, chủ đầu tư thì chịu áp lực pháp lý, còn cơ quan quản lý gặp khó trong kiểm tra, xử lý.

Việc Bộ Xây dựng thúc đẩy hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật về trạm sạc và đổi pin được kỳ vọng tạo nền tảng để các địa phương ban hành quy định cụ thể hơn, giúp việc quản lý đồng bộ, minh bạch. Khi khung tiêu chuẩn rõ ràng, các chung cư sẽ có căn cứ để đầu tư, nâng cấp hạ tầng; người dân yên tâm sử dụng phương tiện điện; doanh nghiệp phát triển hệ thống sạc theo đúng yêu cầu; và cơ quan quản lý có cơ sở kiểm tra, xử phạt nếu có vi phạm.

Trong bối cảnh phương tiện điện đang trở thành xu hướng tất yếu, việc sớm xây dựng bộ quy chuẩn kỹ thuật thống nhất không chỉ giải quyết tranh cãi hiện tại mà còn là điều kiện tiên quyết để đô thị Việt Nam thích ứng với xu thế giao thông xanh trong tương lai.