Đề xuất thu hồi khí CO2 từ “vòi rồng” giếng khoan ở Chư Prông

Ngày 21.8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết đã có văn bản báo cáo và đề xuất UBND tỉnh cho phép triển khai thu hồi lượng khí CO2 phát sinh từ hiện tượng giếng khoan phun hỗn hợp khí và nước tại xã Chư Prông.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính từ năm 2024 đến nay, trên địa bàn xã Chư Prông đã ghi nhận 4 trường hợp người dân khi tiến hành khoan giếng nước sinh hoạt thì bất ngờ gặp hiện tượng phun trào khí và nước dữ dội. Có thời điểm, áp lực mạnh đã đẩy cột khí và nước vút cao hơn 15m như "vòi rồng".

Gần đây nhất, vào ngày 20.7, ông Đàm Xuân Hòa (trú làng Klă, xã Chư Prông) tiến hành cải tạo giếng nước cũ. Khi mũi khoan chạm đến độ sâu 180m, miệng giếng bất ngờ bùng phát, phun mạnh hỗn hợp nước và khí lên mặt đất. Cột khí này liên tục phun kéo dài suốt hơn 20 ngày trước khi tự ngưng hoạt động. Đến thời điểm hiện tại, trong số 4 vị trí từng xảy ra hiện tượng, chỉ còn duy nhất giếng khoan của gia đình ông Phạm Anh Khoa (thôn Hưng Tiến, xã Chư Prông) là vẫn tiếp tục phun khí và nước với chiều cao hơn 3m.

Ghi nhận thực tế tại khu vực giếng khoan ông Khoa, luồng khí phát ra có mùi thoảng nhẹ. Bất kỳ ai đứng lâu gần khu vực miệng giếng đều nhanh chóng có cảm giác ngạt thở. Kết quả phân tích mẫu khí do Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Bộ Khoa học và Công nghệ) thực hiện cho thấy, khí CO2 chiếm đến 81,9% tổng thành phần mẫu khí thu thập được.

Sau quá trình làm việc với UBND xã Chư Prông và tiếp thu ý kiến chuyên môn từ Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã kiến nghị UBND tỉnh cho phép thu hồi lượng khí này. Việc tận dụng và xử lý CO2 từ giếng khoan vừa đảm bảo an toàn tính mạng cho cộng đồng xung quanh, vừa tránh thất thoát tài nguyên tự nhiên. Sở cũng cho biết, nếu tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu thu hồi khí CO2 trong quá trình khoan giếng, đơn vị sẽ chủ trì lấy ý kiến chuyên môn từ Viện Khoa học Trái đất, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cùng các cơ quan thuộc Bộ để hướng dẫn hoàn tất thủ tục thu hồi khoáng sản đúng quy định pháp luật.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động khoan giếng, đặc biệt là những khu vực có nguy cơ cao. Chỉ đạo chính quyền xã Chư Prông khẩn trương triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn: khoanh vùng an toàn với bán kính từ 30m - 50m quanh lỗ khoan; cắm biển cảnh báo và dựng rào chắn tạm thời. tuyệt đối không để người dân tò mò tụ tập, đứng lâu gần khu vực miệng giếng — đặc biệt là lúc sáng sớm, ban đêm hoặc khi thời tiết lặng gió — vì khí CO2 nặng hơn không khí nên rất dễ tích tụ gây ngạt. Trẻ em, người già và vật nuôi cũng phải được cách ly hoàn toàn khỏi khu vực này.

Người dân tuyệt đối không tự ý trám lấp, hàn kín miệng lỗ khoan hay sử dụng nguồn nhiệt, đốt lửa gần khu vực giếng trào khí; không dùng nước phun từ giếng để ăn uống khi chưa có kết quả kiểm nghiệm chất lượng. Đối với các trường hợp đăng ký và cấp phép khai thác nước dưới đất, chính quyền hướng dẫn thực hiện nghiêm quy định pháp luật về tài nguyên nước, đặc biệt không được khoan sâu vượt quá 150m.