Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam: Cần sự bình đẳng cả về chiều ngang và chiều dọc

Theo các chuyên gia tại Hội thảo tổ chức tháng 10/2017, tính đến cuối năm 2016, có 590.000 DNNVV đang hoạt động, trong đó 68% là những DN với quy mô siêu nhỏ.

Đây là nhóm có quy mô dưới 200 lao động và nguồn vốn chủ sở hữu dưới 100 tỷ đồng, doanh thu hàng năm dưới 300 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhóm DNNVV lại chiếm tỷ trọng khoảng 97% tổng số DN đang hoạt động tại Việt Nam, hàng năm đóng góp khoảng 45% vào GDP cả nước và 31% tổng số thu ngân sách Nhà nước.

Thực tế cho thấy nhóm DN này lại đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay, chủ yếu đến từ các nguồn như ngân sách Nhà nước (trợ cấp, bảo lãnh, bảo hiểm và ưu đãi thuế…); nguồn vốn nước ngoài; vốn huy động từ thị trường chứng khoán, trái phiếu; vốn tự có, vốn góp; nguồn vốn tín dụng bảo lãnh chiết khấu, thuê tài chính và cuối cùng là nguồn vốn từ đối tác trả chậm, tín dụng thương mại…

Theo Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội DNNVV Việt Nam Tô Hoài Nam, khu vực DNNVV cần được hỗ trợ, trợ giúp để tăng cường toàn diện năng lực cạnh tranh của DN. Trong đó tập trung vào mấy nhóm giải pháp cơ bản gồm:

Thứ nhất tiếp tục hoàn thiện và đảm bảo được sự hỗ trợ của khung pháp lý. Ở đây tôi muốn phân tích rằng, thực tế, luật thì không thay đổi nhiều, nhưng thay đổi chủ yếu là thông tư hướng dẫn của bộ, ngành và các văn bản, quyết định, chỉ đạo của các địa phương. Điều này không đảm bảo tính ổn định về khung pháp lý. DN không tiên lượng được sẽ phải làm cái gì bởi tính phức tạp và thay đổi.

Thứ hai, phải cải cách, giảm bớt thủ thục hành chính về các nguồn lực trợ giúp để các DNNVV được tiếp cận bình đẳng hơn đối với các cơ hội phát triển kinh doanh, phát triển kinh tế. Hiện nay mới bình đẳng về chiều ngang. Tức là luật của ta chỉ rõ sự bình đẳng DN nào cũng giống DN nào. Điều đó không đảm bảo trên thực tế bởi như trong cuộc đua "anh khỏe" luôn "lấn ướt anh yếu". Vì vậy, môi trường pháp lý để làm sao anh yếu cũng có cơ hội như anh khỏe. Đó mới là sự bình đẳng cần thiết. Hay còn gọi là bình đẳng chiều dọc.

Đặc biệt là các DN cần bình đẳng trong việc tiếp cận về đất đai, vốn, công nghệ. Nền tảng quan trọng nhất phải ra một đạo luật trợ giúp, hỗ trợ cho DNNVV. Thực tế, hiện có nhiều văn bản trợ giúp nhưng không khả thi bởi cơ sở pháp lý chưa đủ mạnh. Vì thế, phải tục tháo gỡ khó khăn về tín dụng cho DNNVV đặc biệt quan tâm đến cơ chế chính sách bảo đảm cho DNNVV vay vốn tại ngân hàng là "đòn bẩy" thúc đẩy sự phát triển.

Một nhóm giải pháp nữa cũng rất quan trọng đó là phải khuyến khích trợ giúp để các DNNVV tiếp cận được các chương trình liên kết ngành, liên kết vùng và phát triển công nghiệp phụ trợ. Đồng thời, tăng cường nguồn nhân lực cho DNNVV ngày càng có chiều sâu. Tăng cường cung cấp thông tin, hỗ trợ thị trường, các chính sách pháp luật mới của cả thế giới lẫn trong nước.

Tuấn Tuấn