Giải nén áp lực chi phí sản xuất nông nghiệp

Bám sát diễn biến thị trường

Thực tế giao dịch trong những tháng vừa qua của năm 2026 cho thấy giá các loại vật tư nông nghiệp thiết yếu như phân bón Urê, DAP, NPK và hóa chất bảo vệ thực vật đã ghi nhận có thời điểm tăng ở mức một chữ số đến trên 10%, tùy chủng loại và khu vực.  Chi phí vật tư hiện chiếm tới 50% đến 60% tổng giá thành sản xuất, tạo gánh nặng lớn lên khả năng tích lũy của các hộ nông dân lẫn hợp tác xã. Nhận diện rõ thách thức này, Chính phủ đã chủ động triển khai các giải pháp tài khóa hỗ trợ, linh hoạt điều chỉnh thuế, phí nhập khẩu nguyên liệu nhằm giảm áp lực tăng giá từ gốc.

Song song với các công cụ tài chính, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý giá được xem là bước đột phá mang tính chiến lược. Hệ thống dữ liệu điện tử liên thông về giá vật tư được cập nhật theo thời gian thực giữa các cơ quan quản lý và địa phương, công khai thông tin minh bạch trên toàn thị trường. Cơ chế này không chỉ góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng hay "loạn giá" ở cấp cơ sở, đồng thời tạo nền tảng cho công tác dự báo và điều hành thị trường.

Đồng bộ giải pháp bình ổn giá

Kiểm soát chi phí đầu vào chỉ thực sự phát huy tối đa hiệu quả khi đi kèm với một thị trường tiêu thụ thông suốt và bền vững. Nhằm khắc phục sự phụ thuộc vào kênh bán lẻ truyền thống và tính mùa vụ, việc đẩy mạnh liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp chế biến, phân phối với các vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP đang trở thành giải pháp căn cơ, giúp tối ưu hóa giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.

Song song đó, việc đầu tư hạ tầng kho lạnh, công nghệ bảo quản sau thu hoạch và mở rộng kinh doanh thương mại điện tử sẽ rút ngắn tầng nấc trung gian, tối ưu chi phí phân phối và giảm bớt các khâu trung gian. Sự kết nối trực tiếp này vừa bảo đảm chất lượng sản phẩm khi tới tay người tiêu dùng, vừa mang lại biên lợi nhuận ổn định cho người trồng. Ở tầm nhìn xa, hiệu quả này có thể tạo dư địa thu hút nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn vào các mô hình nông nghiệp công nghệ cao.

Dưới góc nhìn vĩ mô, kiểm soát giá vật tư và gia tăng giá trị đầu ra là hai mặt của một phương trình cân bằng. Khi các chính sách tài khóa phát huy tác dụng giảm áp lực chi phí, kết hợp cùng hạ tầng dữ liệu số công khai và kênh phân phối thông suốt, người nông dân mới thực sự an tâm tái đầu tư sản xuất.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2025/NĐ-CP giảm thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% đối với ngô và đậu nành, hai nguyên liệu cốt lõi phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, giúp trực tiếp hạ nhiệt chi phí đầu vào. Mặt khác, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan chức năng tăng cường giám sát, quản lý kê khai giá đối với các mặt hàng chiến lược như phân bón (đạm, DAP, NPK), vắc xin, thuốc bảo vệ thực vật và nông sản thiết yếu.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa, công cụ quản lý giá minh bạch và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững giai đoạn 2021–2030 chính là bệ đỡ vững chắc để người dân an tâm tái đầu tư, thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển ổn định.