Gỡ "nút thắt" trong kiểm nghiệm để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng và nông sản

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hoạt động xuất khẩu sầu riêng và một số nông sản chủ lực gặp nhiều khó khăn; trong đó, nổi bật là tình trạng ách tắc ở khâu kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Do vậy, tình trạng này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ sản phẩm, thu nhập của người dân cũng như hoạt động của doanh nghiệp.

Để kịp thời khắc phục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành rà soát toàn diện; đồng thời chủ động làm việc với doanh nghiệp, hợp tác xã để hỗ trợ tiêu thụ, kết nối thị trường và tháo gỡ ngay các vướng mắc trong sản xuất, thu hoạch, sơ chế, đóng gói và lưu thông nông sản. Bên cạnh đó, địa phương cần tăng cường quản lý vùng trồng và cơ sở đóng gói, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Cùng với việc tăng cường quản lý vùng trồng và cơ sở đóng gói, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương phải chỉ đạo các cơ sở kiểm nghiệm thuộc phạm vi quản lý tăng cường năng lực, nhân lực và trang thiết bị nhằm đẩy nhanh tiến độ kiểm nghiệm; qua đó bảo đảm đáp ứng kịp thời nhu cầu xuất khẩu, không để xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các cơ sở có hành vi gây khó khăn, chậm trễ hoặc không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ theo quy định.

Đối với các cơ sở kiểm nghiệm nông sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực, bố trí làm việc linh hoạt, kể cả ngoài giờ khi cần thiết nhằm rút ngắn thời gian kiểm nghiệm nhưng vẫn bảo đảm nhanh chóng, chính xác và đúng quy định. Các đơn vị phải thực hiện nghiêm trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc từ chối kiểm nghiệm không có lý do chính đáng.

Cùng với đó là công khai, minh bạch quy trình, thời gian, chi phí kiểm nghiệm; chủ động hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã về tiêu chuẩn của từng thị trường và tăng cường ứng dụng công nghệ số, liên thông dữ liệu kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc.

Về phía cơ quan chuyên môn, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật được giao chủ trì làm việc, trao đổi với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC); qua đó đề nghị Trung Quốc khẩn trương công nhận bổ sung các phòng kiểm nghiệm mới đã nộp hồ sơ, đồng thời xem xét, đánh giá hồ sơ để công nhận lại các phòng kiểm nghiệm bị đình chỉ sau khi đã nộp báo cáo khắc phục. Mặt khác, thực hiện thông báo công khai danh sách các phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận hoặc tạm đình chỉ.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng cần rà soát, cảnh báo các vùng trồng có nguy cơ ô nhiễm Cd cao; hướng dẫn địa phương áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp (sử dụng phân bón, nước, hóa chất...) đúng quy trình nhằm giảm thiểu nguy cơ, đáp ứng quy định của thị trường tiêu thụ. Không chỉ vậy, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về quản lý vùng trồng, quy trình canh tác cũng như quy trình kiểm dịch thực vật đối với hàng xuất khẩu; kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập.

Cục tăng cường đàm phán để thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch các sản phẩm nông sản sang các thị trường; thiết lập cơ chế phản ứng nhanh, chủ động xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình xuất khẩu, không để kéo dài gây ách tắc.

Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục chỉ định cơ sở kiểm nghiệm; rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm đối với nông lâm thủy sản đáp ứng yêu cầu nước nhập khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp trước Bộ trưởng về kết quả triển khai; đồng thời phải định kỳ hoặc đột xuất báo cáo tình hình, khó khăn và đề xuất giải pháp để Bộ tổng hợp, chỉ đạo.

Bộ đề nghị các địa phương và yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương, nghiêm túc triển khai, tập trung tháo gỡ ách tắc, thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng và nông sản, qua đó góp phần ổn định sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.