Động lực mới thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu Tây Nguyên

Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia cùng cộng đồng doanh nghiệp trong ngành.

Hướng tới chuỗi giá trị bền vững

Diễn đàn hướng tới mục tiêu tăng cường kết nối liên kết giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và nông dân. Qua đó, các bên cùng thúc đẩy chuyển giao khoa học công nghệ, xây dựng chuỗi giá trị và phát triển thị trường nông sản, dược liệu Tây Nguyên theo hướng hiện đại, bền vững.

Đại diện tỉnh Gia Lai cho biết, địa phương xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao (CNC) là trụ cột, tập trung vào các ngành hàng có lợi thế cạnh tranh lớn như cà phê, hồ tiêu, cao su, chanh dây, sầu riêng, rau quả và chăn nuôi. Đối với mảng dược liệu, tỉnh định hướng phát triển các vùng nguyên liệu gắn chặt với điều kiện sinh thái đặc thù, chú trọng bảo tồn nguồn gen quý, kiểm soát chất lượng và đẩy mạnh chế biến sâu.

Đặc biệt, với các dòng dược liệu quý giá trị cao như sâm Ngọc Linh, địa phương quán triệt nguyên tắc phát triển theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt và gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường, tránh tình trạng mở rộng diện tích ồ ạt khi chưa có đầu ra ổn định.

Bà Nguyễn Thị Anh Nguyên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh vùng đất này sở hữu lợi thế lớn về thổ nhưỡng, khí hậu và hệ sinh thái đa dạng. Không gian phát triển mở rộng sau khi sáp nhập địa giới hành chính đang tạo tiền đề quan trọng để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn, kết nối liền mạch từ vùng trồng đến các nhà máy chế biến.

Chuyển trọng tâm sang nâng cao giá trị

Đánh giá về tiềm năng toàn vùng, bà Đoàn Hương Sơn, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho rằng Tây Nguyên không chỉ có cây công nghiệp chủ lực mà còn sở hữu dư địa rất lớn về dược liệu nhờ lợi thế độ cao, khí hậu và tri thức bản địa. Đây là cơ sở thuận lợi để nhân rộng các mô hình nông lâm kết hợp gắn với du lịch sinh thái.

Tuy nhiên, bà Sơn lưu ý toàn vùng cần chuyển mạnh trọng tâm từ mở rộng sản xuất sang "nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng". Trong đó, các giải pháp ưu tiên hàng đầu là truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa nguồn giống, chuẩn hóa vùng nguyên liệu và thắt chặt liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với người dân.

"Về phía nông dân, cần chủ động tuân thủ quy trình kỹ thuật, ghi chép nhật ký sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi liên kết để nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh cho nông sản và dược liệu", bà Sơn nhấn mạnh.

Hiệu quả kinh tế vượt trội từ công nghệ cao

Thông tin tại diễn đàn, ông Đoàn Ngọc Có, Phó Giám đốc Sở Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, chia sẻ địa phương hiện đã thu hút gần 70 dự án trồng trọt ứng dụng CNC và cấp chứng nhận đầu tư cho khoảng 204 dự án chăn nuôi CNC.

Thực tế cho thấy, hiệu quả kinh tế từ các mô hình CNC vượt trội so với phương thức sản xuất truyền thống. Nếu doanh thu bình quân canh tác thông thường chỉ đạt khoảng 120 – 150 triệu đồng/ha, thì các mô hình ứng dụng CNC đạt tới 500 – 700 triệu đồng/ha, thậm chí nhiều mô hình đạt hàng tỉ đồng/ha.

Là đơn vị kết nối vùng nguyên liệu với nghiên cứu khoa học, chế biến sâu và thị trường tiêu thụ, đại diện Tập đoàn Trường Sinh (Trường Sinh Group) cho biết doanh nghiệp đang tập trung nguồn lực đầu tư các vùng trồng trọng điểm. Cụ thể: tại Lai Châu (Sìn Hồ), tập đoàn đầu tư 50 tỉ đồng cho vùng trồng 12 ha; tại Đà Nẵng (Trà Linh), hợp tác bao tiêu sâm Ngọc Linh với quy mô dự kiến 500 tỉ đồng.

Đặc biệt tại Gia Lai, doanh nghiệp xác định xã Đắk Rong là địa bàn chiến lược dài hạn, đang hoàn thiện thủ tục pháp lý cho dự án sâm Ngọc Linh và dược liệu dưới tán rừng quy mô 850 ha với tổng vốn đầu tư 500 tỉ đồng, kết hợp công nghệ cao với bảo vệ hệ sinh thái rừng.

Bên cạnh vùng nguyên liệu, tại KCN Trà Đa (Gia Lai), tập đoàn đã sở hữu cụm 6 nhà máy chế biến rộng hơn 7 ha với tổng vốn trên 700 tỉ đồng. Sau hơn 20 năm phát triển, đơn vị đã nghiên cứu và cho ra đời hơn 100 sản phẩm từ dược liệu bản địa, phục vụ chăm sóc sức khỏe con người và ngành nuôi trồng thủy sản.