Hà Tĩnh: Xây dựng Hợp Tác xã gắn liền với phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn

Xây dựng kinh tế nông thôn

Trước tình hình phát triển của nền kinh tế thị trường, cũng như việc thúc đẩy hội nhập sâu rộng với quốc tế. Trong những năm qua tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng các đề án nhằm phát triển nhiều mô hình HTX gắn liền với xây dựng kinh tế nông thôn, giúp người dân hiểu rõ được tầm quan trọng, cũng như những giá trị từ kinh tế HTX mang lại.

Trong những năm vừa qua, liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh đã không ngừng đổi mới, học hỏi những cách làm hay vào thực tiễn phát triển kinh tế, sản xuất. Việc áp dụng nhiều tiến bộ của khoa học – kỹ thuật, ứng dụng công nghệ, thông tin (CNTT), vào sản xuất nông nghiệp, đã tạo sức lan toả mãnh mẽ đến người dân, từ đó xây dựng kinh tế nông thôn gắn với phát triển thương hiệu, sản phẩm, mang lại giá trị, đời sống kinh tế cao cho người dân.

Đến năm 2020 toàn tỉnh Hà Tĩnh đã có 995 HTX trong đó: lĩnh vực nông lâm, ngư nghiệp là 553 (chiếm 55,5%); công nghiệp - TTCN, điện 86 HTX (chiếm 8,6%); thương mại dịch vụ, chợ, khác 127 HTX (chiếm 12,7%);môi trường 158 HTX (15,8%); xây dựng 17 (chiếm 1,7%); vận tải 21 (2,1%); Quỹ tín dụng nhân dân: 32 quỹ tín dụng (chiếm 3,2%). Số lượng HTX thành lập mới là 38 HTX. Tổng vốn điều lệ 1.463.493 triệu đồng/năm. Doanh thu bình quân của HTX ước đạt 1.300 triệu đồng/năm; lợi nhuận bình quân ước đạt 180 triệu đồng/HTX; thu nhập bình quân của lao động làm việc thường xuyên 35 triệu đồng/người/năm.

Qua đó HTX tỉnh cũng thường xuyên tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng các đề án đổi mới và nâng cao năng lực phát triển kinh tế HTX, triển khai tổ chức thành công đại hội đại biểu liên minh HTX tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025.

Về tình hình xây dựng mô hình HTX kiểu mới sản xuất kinh doanh gắn với chuỗi giá trị phát triển sản phẩm bền vững. Năm 2020 hỗ trợ xây dựng 4 mô hình HTX kiểu mẫu với số tiền 600 triệu (trong đó có 3 HTX sản xuất theo chuỗi giá trị, có hợp đồng liên kết đầu vào, đầu ra với các tổ chức, các nhân hộ gia đình... 01 HTX môi trường), được liên minh HTX Việt Nam, Trung tâm các chương trình kinh tế xã hội tiếp tục hỗ trợ cho 03 HTX hoạt động theo chuỗi giá trị và 01 HTX chăn nuôi mua sắm thiết bị phục bảo vệ môi trường.

Hiện nay trên địa bàn có 3 liên hiệp HTX đang hoạt động trên lĩnh vực nông nghiệp. Tổng số HTX thành viên của liên hiệp HTX: 35 HTX. Các liên hiệp HTX đã giúp đỡ các HTX thành viên cùng phát triển, tiêu thụ sản phẩm, trong đó liên hiệp HTX chứng chỉ rừng Tây Kim có quy mô tương đối lớn, với 12 HTX, 2 THT quản lý 21.860 ha, có khả năng xây dựng rừng đạt chứng chỉ FSC trên diện tích 7.000 ha, liên kết với doanh nghiệp có năng lực để sản xuất năng lượng sinh khối, có thể xuất khẩu sang Nhật, Mỹ và EU.

Tăng cường chuỗi liên kết sản phẩm

Nhằm đẩy mạnh phát triển thương hiệu sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao từ thị trường trong và ngoài nước. Liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo, tuyên truyền, vận động các hợp tác xã, doanh nghiệp, xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa, mô hình sản xuất kinh doanh, tổ chức chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Xây dựng mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa chủ lực, có quy mô lớn và sức lan tỏa, tư vấn một số HTX có sản phẩm tiềm năng hoàn thiện bộ máy, phát triển sản phẩm để tham gia chương trình một cách hiệu quả và đã có nhiều sản phẩm của HTX đạt chuẩn OCOP.

Năm 2020 đã có  67 HTX, tổ hợp tác có sản phẩm đăng ký tham gia chương trình Ocop và đã  có 39/87 sản phẩm của tổ hợp tác, HTX đạt 3 sao trở lên (chiếm tỷ lệ 44,8% so với tổng sản phẩm đạt chuẩn năm 2020). Năm 2020, liên minh HTX cũng đã tích cực đưa các HTX tham gia các hội chợ giới thiệu sản phẩm cho HTX do Liên minh HTX Việt Nam, ngành Công thương, ngành Nông nghiệp và các tỉnh tổ chức.

Tiếp tục củng cố phát triển các cửa hàng giới thiệu sản phẩm tại thành phố Hà Tĩnh và nhiều cửa hàng khác trên địa bàn các huyện, thị xã. Giới thiệu các HTX tham gia hội chợ giới thiệu, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm của HTX, doanh nghiệp, sản phẩm đạt tiêu chuẩn Ocop như: nhung hươu Hương Sơn, nước mắm Kỳ Anh, lạch kèn; cu đơ, mật ong, gạo, dầu lạc... tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh... ngoài ra, liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp với tổ chức phi Chính phủ Hà Lan (PUM) tổ chức Hội thảo với các HTX về bảo quản, chế biến sản phẩm sau thu hoạch như cam, thịt lợn, hoa quả. Tuy nhiên, năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch Covid - 19 nên hoạt động phối hợp đang bị gián đoạn.

Tầm nhìn dài hạn xây dựng và phát triển HTX 

Ngoài những thành tựu đã đạt được trong xây dựng và phát triển kinh tế HTX, trong những năm qua các mô hình kinh tế HTX ở Hà Tĩnh vẫn còn một số hạn chế, bất cập, khó khăn nhất định. Vai trò quản lý của các ngành chưa rõ ràng, chưa quan tâm đúng mực, chỉ đạo quyết liệt đến kinh tế thị trường, HTX; không có cán bộ chuyên trách tại huyện và xã nên việc theo dõi, quản lý về HTX, tổ hợp tác thiếu sâu sát. Các tổ chức hoạt động HTX hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu của thành viên và thu hút thành viên có trình độ về công tác tại HTX. Đội ngũ cán bộ còn yếu so với yêu cầu nhiệm vụ, năng lực, trình độ, kiến thức về chuyên môn phần lớn là chưa qua đào tạo, thu nhập thấp, nhiều nơi chưa thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ HTX….

Trong những năm tới liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh phấn đấu thành lập 40 – 50 HTX mới/năm. Hàng năm sản phẩm của HTX, tổ hợp tác đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP trên 50%/tổng số sản phẩm Ocop của tỉnh. Định hướng tư vấn hỗ trợ xây dựng phát triển HTX theo 03 loại hình gồm: HTX dịch vụ nông nghiệp, HTX môi trường và HTX tiêu biểu, điển hình trên các lĩnh vực.