Hàng loạt ngân hàng lãi nghìn tỷ, cổ đông cay đắng “cổ tức 0 đồng”

Trong mùa Đại hội cổ đông thường niên 2022, các cổ đông của nhiều ngân hàng bày tỏ bức xúc khi ngân hàng không chia cổ tức, thậm chí có nhà băng không đề cập vấn đề cổ tức trong nội dung họp.  

Cổ đông của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank, mã: TCB) đã không khỏi thất vọng khi Hội đồng quản trị (HĐQT) đã trình Đại hội cổ đông ngày 23/4/2022 vừa qua phương án giữ lại toàn bộ 40.000 tỷ đồng lợi nhuận sau khi trích lập các quỹ nhằm bổ sung nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh. Năm 2021, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt kỷ lục 23.200 tỷ đồng, tăng 47,1% so với 2020.

Như vậy, chỉ sau 1 lần duy nhất chia cổ phiếu thưởng 2:1 để tăng vốn năm 2018 thì Techcombank lại tiếp tục duy trì chính sách “không cổ tức”. Đây là năm thứ 11 ngân hàng này nói không với chia cổ tức bằng tiền mặt và năm thứ 4 liên tiếp không chia cổ tức. Mặc dù năm 2021, ngân hàng này ghi nhận

Trả lời chất vấn của cổ đông về lý do không chia cổ tức bằng cổ phiếu tại Đại hội cổ đông năm 2021, Chủ tịch Techcombank Hồ Hùng Anh cho biết vốn chủ sở hữu mới thực sự quan trọng đối với hoạt động ngân hàng, trong khi vốn điều lệ chỉ có ý nghĩa tại một số văn bản pháp lý. Chính sách không chia cổ tức được duy trì để giữ giá cổ phiếu và các chỉ số an toàn tăng lên, cũng bởi lãnh đạo Techcombank muốn đảm bảo ngân hàng luôn đầy đủ vốn, không mất tiền cho việc huy động bên ngoài.

"Giá trị doanh nghiệp vẫn vậy, chia cổ tức bằng cổ phiếu thì sẽ bị pha loãng, thị giá điều chỉnh. Nhiều người nghĩ chia xong thì giá cổ phiếu tăng, nhưng không phải vậy. Tại sao không nghĩ giá cổ phiếu có thể tiếp tục tăng lên 100.000 - 200.000 đồng/cp. Thậm chí, cổ đông còn phải trả 5% thu nhập cá nhân khi nhận được cổ tức bằng cổ phiếu. Tôi cho rằng như vậy không có lợi cho ngân hàng và cổ đông lúc này", ông Hồ Hùng Anh nói tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2022.

Mặc dù không chia cổ tức cho cổ đông, nhưng năm này ngân hàng cũng phát hành cổ phiếu ưu đãi cho nhân viên. Đại hội cổ đông năm 2022 đã thông qua phương án phát hành 6,3 triệu cổ phiếu ESOP cho người lao động với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, nhờ đó tăng vốn điều lệ lên mức 35.172 tỷ đồng.

Không chỉ Techcombank, mà lãnh đạo Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank – STB) cũng duy trì chính sách không chia cổ tức suốt 6 năm qua. Nhiều cổ đông đã bức xúc, chất vấn tại Đại hội cổ đông ngày 22/4/2022 vì sao ngân hàng chưa chia cổ tức khi đến năm 2022, Sacombank tiếp tục đề xuất giữ lại lợi nhuận lũy kế 8.982 tỷ đồng.

“Theo năm tháng, ngân hàng lớn mạnh hay ốm yếu, tôi đều đồng hành, nhưng nhiều năm qua không nhận được đồng cổ tức nào, trong khi nhiều ngân hàng khác chia ở mức cao”, một cổ đông lâu năm của Sacombank bức xúc nói.

Chia sẻ với bức xúc của cổ đông vì nhịn cổ tức nhiều năm, ông Dương Công Minh, Chủ tịch HĐQT Sacombank cho biết, ngân hàng cần tập trung mọi nguồn lực để xử lý nợ xấu, trích lập dự phòng. Đến cuối năm 2021, lũy kế lợi nhuận hợp nhất giữ còn gần 9.000 tỷ đồng, gần bằng 50% vốn điều lệ của Sacombank. Đây là số tiền có thể dùng để chia cổ tức cho cổ đông. Từ năm 2019 tới nay Sacombank vẫn liên tục trình phương án sử dụng lợi nhuận để chia cổ tức cho cổ đông nhưng vẫn phải chờ sự chấp thuận từ Ngân hàng Nhà nước do ngân hàng đang trong quá trình thực hiện đề án.

"Dự kiến, đến năm 2022 hoặc đầu năm 2023, ngân hàng có thể chia cổ tức. Bản chất vấn đề là tái cơ cấu, khi tái cơ cấu thành công mới xử lý các vấn đề khác như chia cổ tức, bán cổ phần cho cổ đông chiến lược", ông Dương Công Minh chia sẻ.

Không chỉ buồn về cổ tức 0 đồng, mà cổ đông, nhà đầu tư sở hữu cổ phiếu STB của Sacombank còn thiệt hại kép do giá cổ phiếu này đã giảm tới 30% so với hồi tháng 2/2022.

Đáng buồn nhất có lẽ là cổ đông của Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, mã: EIB) khi nhiều năm qua ngân hàng làm ăn bết bát do những tranh chấp nội bộ căng thẳng chưa thể hóa giải. Eximbank đã tổ chức Đại hội cổ đông thất bại nhiều năm liên tục, không thông qua được các kế hoạch kinh doanh, phân phối lợi nhuận, dĩ nhiên không thể chia cổ tức cho cổ đông suốt 9 năm qua. Hơn nữa, ngân hàng vẫn đang khổ sở xử lý trái phiếu VAMC cũng như các khoản nợ xấu tồn đọng từ quá khứ.

Tại Đại hội cổ đông của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), cổ đông cũng bày tỏ bức xúc, thất vọng khi ngân hàng này chưa thực hiện đợt chia cổ tức nào trong gần 10 năm qua. Mặc dù rất nhiều lần ban giám đốc cam kết sẽ chia cổ tức nhưng đến thời điểm tổ chức hội nghị cổ đông lần này, vấn đề này vẫn không được đưa vào nghị quyết.

Kết thúc năm 2021, SCB công bố con số lợi nhuận trước thuế đạt 1.377 tỷ đồng và đã hoàn thành tăng vốn điều lệ từ 15.231 tỷ đồng lên 20.020 tỷ đồng. Chất lượng nợ tại SCB trong năm 2021 cải thiện rõ rệt, tỷ lệ nợ xấu của Ngân hàng được kiểm soát ở mức 1,11%. Trong khi đó, ngân hàng tiếp tục tăng trích lập dự phòng rủi ro, đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 180%.  Kinh doanh khởi sắc là vậy, song SCB vẫn nói không với chia cổ tức cho cổ đông suốt 1 thập kỷ.

Ở nhóm ngân hàng nhỏ và vừa, tình trạng không chia cổ tức kéo dài nhiều năm cũng khá phổ biến do kết quả kinh doanh sa sút, nợ xấu lớn, phải trích lập dự phòng rủi ro cao, các chỉ số an toàn tài chính còn mong manh… đơn cử, PGBank tiếp tục không chia cổ tức năm thứ 10 liên tiếp, Saigonbank cũng không đề cập đến vấn đề chia cổ tức trong tờ trình Đại hội cổ đông năm 2022 và là năm thứ 5 liên tiếp không có cổ tức.

Chủ tịch HĐQT Saigonbank Vũ Quang Lãm cho biết: "tình hình hoạt động của Saigonbank đã cải thiện trong những năm gần đây và năm nào chúng tôi cũng đề xuất chia cổ tức cho cổ đông, nhưng theo yêu cầu của các cấp có thẩm quyền thì phải giữ lại để tăng cường khả năng tài chính, vượt qua đại dịch". Theo ông Lãm, năm 2021, Saigonbank vẫn chưa được chia cổ tức. Nhưng sau khi được Đại hội cổ đông ủy quyền, HĐQT tiếp tục làm việc với cấp thẩm quyền, báo cáo rõ tình hình tài chính lành mạnh của Saigonbank để được phép chia cổ tức.