Lấy chất lượng sống nông dân làm thước đo nông thôn mới
08:18 | 18/11/2026
DNTH: Hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia, đổi mới chính sách đất đai, phát triển kinh tế tập thể và thúc đẩy chuyển đổi số đang mở ra dư địa mới cho phát triển nông thôn. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách không chỉ được đo bằng nguồn vốn giải ngân hay số lượng công trình, mà quan trọng hơn là khả năng tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng sống của người nông dân.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng - Ảnh: chinhphu.vn/Đỗ Hương
Tại Diễn đàn “Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói” lần thứ 4, tổ chức chiều 17/11 tại Hà Nội, các đại biểu tập trung thảo luận những giải pháp kiến tạo nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, đưa nông dân bước vào kỷ nguyên số.
Hợp nhất nguồn lực, đổi mới quản trị nông thôn
Một điểm mới quan trọng trong giai đoạn tới là hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 theo Nghị quyết số 46/2026/QH16. Việc hợp nhất nhằm khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, tập trung nguồn lực và tăng tính chủ động cho địa phương.
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, tổng kinh phí đăng ký thực hiện Chương trình đạt hơn 800.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 380.000 tỷ đồng. Ngân sách được phân bổ trực tiếp về cấp tỉnh, đồng thời ứng dụng phần mềm giám sát theo thời gian thực tại 34 tỉnh, thành phố.
Điểm cốt lõi là chuyển từ đánh giá hiệu quả qua tỷ lệ giải ngân sang những thay đổi thực chất trong đời sống người dân. Đầu tư giao thông phải giúp giảm chi phí vận chuyển, mở rộng thị trường; thủy lợi phải nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng thích ứng biến đổi khí hậu; đào tạo nghề phải gắn với việc làm và thu nhập.

Ông Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam - Ảnh: chinhphu.vn/Đỗ Hương
Chuyển đổi số phải mang lại lợi ích thiết thực
Chuyển đổi số đang tạo động lực hiện đại hóa nông nghiệp và quản lý nông thôn. Việc phân cấp thẩm quyền cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói về UBND cấp xã, số hóa dữ liệu đất đai và lịch sử canh tác được kỳ vọng giúp đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch thông tin.
Hội Nông dân Việt Nam cũng thúc đẩy thành lập các “Tổ nông dân số”, hỗ trợ người dân tiếp cận thương mại điện tử và công nghệ. Tuy nhiên, khó khăn về kỹ năng số, chi phí logistics, bảo quản và tiêu thụ nông sản vẫn là những rào cản lớn.
Vì vậy, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở việc đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, mà phải gắn với nhu cầu thực tế của sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường và giảm chi phí. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi giúp nông dân bán được sản phẩm, mở rộng đầu ra và tăng thu nhập.
Tổ chức lại sản xuất là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp. Trong đó, HTX cần chuyển từ vai trò tập hợp nông dân, cung ứng vật tư sang chủ thể tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, kiểm soát chất lượng và kết nối thị trường.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng đẩy mạnh đào tạo nông dân chuyên nghiệp, nông dân số, nâng cao năng lực cán bộ kinh tế tập thể và xây dựng nền tảng số kết nối các HTX. Khi HTX đủ mạnh, nông dân có thêm cơ hội tham gia sâu vào chuỗi giá trị, hạn chế sản xuất nhỏ lẻ và giảm phụ thuộc vào trung gian.
Cùng với đó, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất các chính sách tháo gỡ vướng mắc trong sử dụng đất nông nghiệp, đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong cùng nhóm và khuyến khích tự nguyện góp quyền sử dụng đất để hình thành vùng sản xuất tập trung.
Tuy nhiên, tích tụ đất đai phải đi đôi với bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nông dân. Các mô hình liên kết cần có hợp đồng minh bạch, cơ chế phân chia lợi ích rõ ràng, bảo đảm người dân có sinh kế ổn định và được hưởng thành quả từ quá trình tổ chức lại sản xuất.
Người dân là trung tâm của phát triển nông thôn
Bên cạnh phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới cần chú trọng chất lượng các dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, đào tạo nghề, việc làm, giao thông, điện và viễn thông. Đặc biệt, cần quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những nhóm còn hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ.
Khi nguồn lực được phân cấp mạnh hơn cho địa phương, người dân cần được tham gia xác định ưu tiên đầu tư, giám sát chất lượng công trình và đánh giá hiệu quả sau đầu tư. Đây là cơ sở để chính sách sát thực tiễn, hạn chế lãng phí và nâng cao trách nhiệm thực thi.
Từ hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia đến phát triển HTX, đổi mới chính sách đất đai và chuyển đổi số, tất cả cần hướng tới một mục tiêu thống nhất: xây dựng nông thôn hiện đại, bền vững, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể. Nông thôn mới chỉ thực sự thành công khi người nông dân có sinh kế ổn định, thu nhập ngày càng cao, được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ thiết yếu và có quyền tham gia quyết định tương lai cộng đồng. Đó mới là thước đo thực chất của một nông thôn văn minh, đáng sống.
Thác Bà khơi dậy động lực từ “tam nông”
DNTH: Giữa bối cảnh còn nhiều khó khăn do thiên tai, biến động thị trường và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, xã Thác Bà (tỉnh Lào Cai) đang cho thấy những tín hiệu tích cực trong phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn....
Động lực mới để nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt
DNTH: Chuyển đổi sang mô hình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp đang trở thành hướng đi chiến lược của ngành nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh kinh tế xanh và các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng chi phối mạnh thương...
Lúa phát thải thấp: Đồng bằng sông Hồng vào guồng chuyển đổi xanh
DNTH: Ba mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp triển khai tại Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng trong vụ Đông Xuân 2026 không chỉ là bước thử nghiệm kỹ thuật mà còn là mắt xích quan trọng trong lộ trình hiện thực hóa Đề án...
Địa phương tích cực vào cuộc: OCOP bước sang giai đoạn xúc tiến chiều sâu
DNTH: "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đang được nhìn nhận không chỉ là chương trình phát triển sản phẩm, mà đã trở thành công cụ định vị thương hiệu nông sản địa phương trên thị trường trong nước và quốc tế.
OCOP Đắk Lắk: Từ chuẩn hóa sản phẩm đến chinh phục thị trường
DNTH: Ở Đắk Lắk, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang được tiếp cận như một trụ cột phát triển kinh tế nông thôn, dựa trên lợi thế bản địa, quá trình chuẩn hóa chất lượng và định hướng rõ ràng về chuỗi giá trị.
Làng quất Tứ Liên rộn ràng vào vụ Tết
DNTH: Mỗi năm, khi những cơn gió heo may lặng lẽ trở mình trên bãi sông Hồng, vườn quất Tứ Liên lại bắt đầu lên màu. Trong cái rét nhè nhẹ, những chùm quả dần chuyển vàng, lấp lánh như những tín hiệu nhỏ báo rằng Tết đang đến...
Đô thị cuộc sống
-
Lịch chi tiết các kỳ nghỉ lễ, Tết trong năm 2027
-
Khoảng 98% hộ gia đình được giảm tiền điện theo biểu giá điện mới
-
Ngọc Thiện: Những con đường rộng mở từ ý Đảng, lòng dân
-
Trao yêu thương, gìn giữ ánh sáng tuổi thơ
-
Chợ truyền thống trước làn sóng đóng sạp
-
Cận cảnh Dự án Trung tâm Thương mại GO! Pleiku trị giá 600 tỉ đồng
Sống khỏe
-
Hội thảo khoa học “Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026”
-
Thêm một kỹ thuật cao được triển khai thành công tại Bệnh viện ĐHYD - HAGL
-
Sàng lọc sức khỏe diện rộng: Bài toán năng lực phòng xét nghiệm
-
Herbalife Việt Nam tổ chức Ngày Hiến máu tình nguyện 2026 tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, tiếp nhận 183 đơn vị máu
-
Ca phẫu thuật tim bắc cầu mạch vành thành công đầu tiên ở bệnh viện C Đà Nẵng
Thị trường
-
Ô tô cũ ế ẩm, giới buôn “có lời là bán”
-
"Lướt sóng" bất động sản thời điểm này 90% là thất bại
-
Ninh Thuận bứt phá ngoạn mục, trở thành “mỏ vàng” trong mắt nhà đầu tư
-
Bất động sản Việt Nam vẫn hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài
-
M&A bất động sản phía Nam nhộn nhịp trong mùa dịch
-
Ô tô giảm giá “chạy” tháng ngâu