Lúa mì chỉnh sửa gen giúp giảm nguy cơ gây ung thư trong bánh mì nướng

10:52 | 10/04/2026

DNTH: Các nhà khoa học đã phát triển giống lúa mì chỉnh sửa gen có khả năng giảm đáng kể sự hình thành hợp chất acrylamide, một chất có nguy cơ gây ung thư trong quá trình chế biến thực phẩm như nướng bánh mì.

 

Khi bánh mì được nướng, axit amin asparagine có thể chuyển hóa thành acrylamide, hợp chất tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư.
Khi bánh mì được nướng, axit amin asparagine có thể chuyển hóa thành acrylamide, hợp chất tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư.
Một nhóm nghiên cứu tại Rothamsted Research (Anh) đã ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen Crispr để tạo ra giống lúa mì mới, giúp giảm hàm lượng asparagine tự do. Tiền chất hình thành acrylamide trong thực phẩm.
 
Asparagine là một axit amin tự nhiên trong lúa mì, đóng vai trò lưu trữ nitơ cho cây trồng. Tuy nhiên, khi thực phẩm được nướng, chiên hoặc rang ở nhiệt độ cao, chất này sẽ chuyển hóa thành acrylamide. Một hợp chất được các nhà khoa học xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư.
 
Kết quả thử nghiệm trên đồng ruộng trong hai năm cho thấy giống lúa mì chỉnh sửa gen có thể giảm mạnh hàm lượng asparagine mà không làm ảnh hưởng đến năng suất. Điều này giúp giảm đáng kể lượng acrylamide trong các sản phẩm chế biến.
 
Các mẫu bánh mì và bánh quy làm từ loại lúa mì này ghi nhận mức acrylamide thấp hơn rõ rệt, thậm chí trong một số trường hợp gần như không phát hiện được sau khi nướng.
So sánh lúa mì chỉnh sửa gen với phương pháp lai tạo truyền thống cho thấy hiệu quả vượt trội về giảm asparagine.
So sánh lúa mì chỉnh sửa gen với phương pháp lai tạo truyền thống cho thấy hiệu quả vượt trội về giảm asparagine.
Nhóm nghiên cứu cho biết công nghệ Crispr cho phép can thiệp chính xác vào gen kiểm soát quá trình tổng hợp asparagine. Nhờ đó, hàm lượng chất này trong hạt lúa mì có thể giảm tới 59%, thậm chí lên đến 93% ở các dòng chỉnh sửa kép, mà không làm giảm sản lượng.
 
Trong khi đó, các phương pháp chọn giống truyền thống, thông qua gây đột biến ngẫu nhiên bằng hóa chất chỉ giúp giảm khoảng 50% asparagine và lại khiến năng suất giảm đáng kể do các biến đổi ngoài ý muốn.
 
Theo các nhà khoa học, kết quả này cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ chỉnh sửa gen trong việc cải thiện chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.
 
Hiện nay, Anh được xem là một trong những trung tâm nghiên cứu chỉnh sửa gen hàng đầu sau khi nới lỏng các quy định liên quan đến công nghệ sinh học. Luật Công nghệ di truyền (2023) đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển và thương mại hóa cây trồng chỉnh sửa gen.
 
Các chuyên gia nhận định, việc phát triển lúa mì ít acrylamide không chỉ giúp ngành thực phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ngày càng nghiêm ngặt mà còn góp phần giảm rủi ro sức khỏe cho người tiêu dùng.

Việt Nam rút ngắn khoảng cách công nghệ trong nông nghiệp thông minh

DNTH: Thiếu lao động, chi phí đầu vào và yêu cầu sử dụng tài nguyên hiệu quả đang thúc đẩy nông nghiệp chuyển nhanh sang mô hình dựa trên dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI). Với Việt Nam, vấn đề không chỉ là tiếp...

Công nghệ chỉnh sửa gen tạo động lực nghiên cứu, làm chủ ngành nông nghiệp

DNTH: Công nghệ chỉnh sửa gen được xác định là công nghệ chiến lược, ưu tiên nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng trong nông nghiệp.

Hướng ngư dân đến mô hình lồng nuôi thủy sản bền vững

DNTH: Nuôi thủy sản lồng bè đang đứng trước yêu cầu chuyển sang mô hình hiện đại, tăng được hiệu quả lẫn giá trị trên từng đơn vị mặt nước. Việc ứng dụng lồng HDPE, thiết kế phù hợp vùng nuôi, kiểm soát môi trường bằng...

Nuôi thủy sản công nghệ cao nâng hiệu suất sử dụng mặt nước

DNTH: Nuôi trồng thủy sản đang chuyển nhanh từ mô hình phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên sang sản xuất có khả năng kiểm soát môi trường, dịch bệnh và năng suất bằng công nghệ. Những mô hình ứng dụng công nghệ mới cho thấy...

Thử nghiệm và xây dựng chiến lược cho thiết bị bay không người lái (UAV)

DNTH: Sự bùng nổ của các mô hình thử nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) trong năm 2026 đang tạo ra bước ngoặt lớn cho nông nghiệp thông minh. Từ công cụ phun thuốc hay gieo hạt đơn thuần, công nghệ bay tầm thấp đã vươn lên trở...

Vĩnh Long giữ đà dẫn đầu, nâng chất sản phẩm công nghiệp nông thôn

DNTH: Sau khi dẫn đầu cả nước về số sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025, Vĩnh Long tiếp tục duy trì quy mô bình chọn, đồng thời nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm. Công nghệ, chế biến...

XEM THÊM TIN