Thứ ba, 21/09/2021, 04:18

Nhịp sống doanh nghiệp Văn hóa

Mùng 3 Tết thầy - nét đẹp truyền thống của người dân đất Việt

Theo GS.TSKH Phạm Minh Hạc – nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Tết Nguyên đán là dịp để các thành viên trong gia đình sum vầy và luôn đọng lại những điều tốt đẹp.
  • Mùng 3 Tết thầy - nét đẹp truyền thống của người dân đất Việt
  • Theo GS, trong tâm thức của người Việt, ngày Tết có ý nghĩa như thế nào?

- Trong tâm thức của người Việt, Tết là những ngày để các gia đình đoàn tụ, quây quần bên nhau sau một năm làm việc vất vả. Mọi người sum vầy bên bữa cơm tất niên vào ngày 30, rồi trò chuyện với nhau, đó là những hồi ức đẹp, những kỉ niệm vui, buồn.

Tết Việt là dịp để mọi người tiến hành nhiều hoạt động quan trọng trong đời sống tâm linh. Đây cũng là dịp để đoàn tụ gia đình, để thế hệ trẻ biết về những công lao đóng góp của tổ tiên cho cuộc sống ngày nay. Vì thế, Tết rất quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi người Việt Nam.

GS.TSKH Phạm Minh Hạc 

* Trong ký ức của GS, Tết xưa gợi những hình ảnh và kỷ niệm gì?

 - Tôi nhớ đến hình ảnh nhà nhà giã giò, gói bánh chưng và làm cây nêu. Nhớ nhất là năm đầu tiên đón Tết Nguyên đán kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập (1945). Hồi đó, tôi mới hơn 10 tuổi nhưng đó là một trong những cái Tết để lại ấn tượng nhất. Mặc dù điều kiện kinh tế còn khó khăn, thiếu thốn nhưng ai nấy đều khấp khởi niềm vui, hân hoan đón Tết. Trẻ con háo hức xem bố giã giò, rồi tíu tít bên nồi bánh chưng cho đến đêm giao thừa. Vui nhất là được tham dự lễ mít tinh ở đình làng, hay còn gọi là đón Tết chung, Tết tập thể...

* Người Hà Nội vẫn hoài niệm về Tết thời bao cấp. Cũng là thế hệ của thời kỳ “tem phiếu”, GS có thể chia sẻ đôi điều về thời kỳ đó?

- Với thế hệ chúng tôi, Tết của thời kỳ “tem phiếu” đã là quá vãng và trở thành những kỷ niệm đẹp không thể nào quên. Hình ảnh xếp hàng để mua hộp mứt, bánh pháo tép, hay một ít thịt lợn... là những “đặc sản” không thể thiếu của thời kỳ ấy. Có người còn xếp hàng từ 3 - 4 giờ sáng, thậm chí nhiều người xếp hàng bằng gạch, nón hoặc lồng gà... để nhận được vài lạng thịt, cân bột mì và 1 túi hàng tết gồm: 1 bánh pháo; 1 hộp mứt Tết, chè; 1 gói kẹo...

Nghĩ lại cũng thấy vui và đong đầy yêu thương. Bởi chính trong khó khăn, thiếu thốn ấy lại là ăm ắp tình thương, tình làng nghĩa xóm và tinh thần đoàn kết để cùng nhau vượt qua khó khăn chung của đất nước cũng như của mỗi gia đình. Bởi thế, Tết thời bao cấp luôn là dư vị khó quên và ai đã từng trải qua giai đoạn ấy đều cảm thấy nao lòng mỗi khi nhớ đến.

* Câu nói “Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ và mùng 3 Tết thầy” gợi nhắc đến truyền thống “uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp của dân tộc. Vậy quan niệm của GS về mùng 3 Tết thầy như thế nào?

Tôi nhớ nhất là hình ảnh cây nêu – một hình ảnh quen thuộc của các gia đình trong ngày Tết thời ấy. Trên cây nêu treo cờ, khánh đất nung kêu leng keng mỗi khi có gió nghe rất vui tai. Tiếc là ngày nay, tục trồng cây nêu đã dần mai một, rất ít gia đình giữ được nét đẹp văn hóa này .

  
GS.TSKH Phạm Minh Hạc

- Trước hết cần hiểu, thầy ở đây không chỉ bó hẹp là người dạy chữ mà cả là những người thầy dạy nghề. Những ngày Tết đến xuân về, bên cạnh niềm vui náo nức đón chào năm mới, thì những học trò cũ thường đến nhà thầy, cô giáo để chúc Tết. Qua đó, không chỉ để bày tỏ lòng biết ơn đối với thầy, cô giáo đã dạy dỗ mình, mà còn gửi gắm lời chúc mừng năm mới an khang thịnh vượng đến với thầy, cô.

Quà biếu thầy, cô không nặng về vật chất mà coi trọng tình cảm, nghĩa tình thầy – trò. Có chăng là ít bánh kẹo, gói trà thơm, rồi thầy – trò ngồi quây quần bên nhau tâm sự chuyện năm cũ, năm mới. Vì thế, ngày mùng 3 Tết thầy luôn là bầu không khí đầm ấm và đã trở thành nét đẹp truyền thống không thay đổi trong tâm thức của người dân đất Việt.

Ngay như bản thân tôi, trước kia còn khỏe vẫn đến thăm và chúc Tết các thầy đã dạy tôi hoặc có ảnh hưởng lớn đến học tập và sự nghiệp của tôi. Nhưng một vài năm gần đây, sức khỏe không được tốt, nên tôi gửi thiệp chúc Tết đến các thầy. Và trong những ngày Tết, tôi cũng nhận được rất nhiều lời chúc của học sinh cũ gửi đến, điều đó làm tôi vui và hãnh diện.

Ngày nay, cuộc sống có nhiều thay đổi nên cách bày tỏ tình cảm của học trò đối với người thầy ít nhiều cũng khác so với thời của chúng tôi ngày xưa. Do điều kiện, hoàn cảnh nên nhiều người thay vì trực tiếp đến nhà chúc Tết thầy cô giáo của mình, đã gửi tin nhắn chúc Tết qua điện thoại hoặc qua Facebook, Zalo... Nhưng dù bằng hình thức nào đi chăng nữa thì cũng rất đáng trân trọng, bởi đó là tình cảm chân thành của học trò đối với thầy giáo của mình.

Cũng có nhiều người nói rằng, “Tết thầy” có vẻ như đã bị thương mại hóa. Tôi không phủ nhận điều này, nhưng đó cũng chỉ là cá biệt. Bởi đa số học trò đến “Tết thầy” vẫn bằng tấm lòng biết ơn, trân trọng và mong muốn những điều tốt đẹp nhất đến với thầy cô của mình.

*Xin cảm ơn GS!

 

 

 

Hải Minh (Báo GD&TĐ Thực hiện)

Cùng chuyên mục

Ra mắt tác phẩm “Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng với tình cảm của nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế”

Ra mắt tác phẩm “Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng với...

DN&TH; Chiều 20-6, tại Trụ sở Báo Nhân Dân, 71 Hàng Trống, Hà Nội, Báo Nhân Dân và Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật phối hợp tổ chức lễ ra mắt cuốn sách “Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng với tình cảm của nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế”.
Phó Tổng Giám đốc FPT Đỗ Cao Bảo:  "Người Việt cần học lại văn hoá chửi trên mạng xã hội"

Phó Tổng Giám đốc FPT Đỗ Cao Bảo: "Người Việt cần học lại văn...

Ông Đỗ Cao Bảo - Phó Tổng Giám đốc FPT chia sẻ quan điểm của mình về "văn hoá chửi" của người Việt Nam.
Chương trình Hoa Mặt Trời kỳ 15

Chương trình Hoa Mặt Trời kỳ 15

DN&TH; Chiều ngày 06/09/2018 (nhằm 27/07 Mậu Tuất) chùa Hoằng Pháp tiếp tục tổ chức chương trình “Hoa Mặt Trời” kỳ 15 với chủ đề “Nhất Chi Mai”. Nhân vật chính trong chương trình là doanh nhân Phật tử Vũ Thị Mai, pháp danh Chân Tâm, Tổng Giám đốc Công ty đồ gỗ mỹ nghệ Hướng Mai.
Hạ Long đã chạm tới danh hiệu “thiên đường giải trí nghỉ dưỡng” miền Bắc ?

Hạ Long đã chạm tới danh hiệu “thiên đường giải trí nghỉ...

Tiếp nối dư âm của một mùa lễ hội Carnaval sôi động, du lịch Hạ Long sẽ tiếp tục “quyến rũ” khách thập phương bằng hàng loạt trải nghiệm “mới - lạ - hấp dẫn” hè này.
Lễ ra quân chương trình Tình nguyện mùa Đông - Xuân Tình nguyện 2020

Lễ ra quân chương trình Tình nguyện mùa Đông - Xuân Tình nguyện 2020

Sáng nay 3/01/2020, tại tỉnh Cao Bằng, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Trung ương Hội LHTN Việt Nam đã tổ chức Chương trình Tình nguyện mùa Đông - Xuân Tình nguyện 2020 và Lễ trao Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia 2019.
Nhất định phải đưa nàng đến Sa Pa ngày 20/10 này, mây Fansipan chưa bao giờ đẹp đến thế

Nhất định phải đưa nàng đến Sa Pa ngày 20/10 này, mây Fansipan chưa bao...

DNTH: Một chuyến du hành lên đỉnh Fansipan ngắm biển mây bồng đẹp chưa từng có trong nhiều năm qua sẽ là món quà 20/10 khiến nàng vỡ òa cảm xúc.
Tạo chuyển biến tích cực trong Phong trào 'Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa'

Tạo chuyển biến tích cực trong Phong trào 'Toàn dân đoàn kết xây dựng...

Ban Chỉ đạo Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” các cấp cần xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện thật tốt các nội dung của Phong trào, tạo sự chuyển biến tích cực và sâu rộng hơn nữa trong mọi lĩnh vực, tầng lớp nhân dân.
Trường THCS Bế Văn Đàn khai giảng năm học mới

Trường THCS Bế Văn Đàn khai giảng năm học mới

DN&TH; Hòa chung không khí khai giảng của cả nước,, sáng nay (5/9) Trường THCS Bế Văn Đàn (quận Đống Đa, Hà Nội) đã từng bừng tổ chức Lễ khai giảng năm học mới 2018 - 2019…