Nâng tầm vị thế hiệp hội doanh nghiệp: Lời giải cho bài toán liên kết và phản biện chính sách

Sứ mệnh đồng hành cùng cơ quan quản lý nhà nước

Với chủ đề “Tăng cường, phát huy sức mạnh của các hiệp hội doanh nghiệp đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới”, hội nghị quy tụ sự tham gia của đại diện các bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội cùng hàng trăm lãnh đạo các hiệp hội doanh nghiệp trên toàn quốc.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI cho biết, để chuẩn bị cho sự kiện mang tính bước ngoặt này, VCCI đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ và các cơ quan quản lý nhà nước nhằm khảo sát toàn diện những mặt tích cực cũng như các tồn tại trong hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp. Mục tiêu tối thượng là tìm ra những quyết sách đột phá trong thời gian tới, giúp các hiệp hội làm tốt hơn nữa vai trò bệ đỡ cho doanh nghiệp hội viên.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, ông Nguyễn Đức Phong - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đánh giá cao sự lớn mạnh của các hiệp hội. Không chỉ tập hợp đầy đủ các loại hình doanh nghiệp và hộ kinh doanh, các hiệp hội đã thực sự nâng cao năng lực cạnh tranh cho thành viên. Đáng chú ý, tính riêng trong giai đoạn 2024-2025 và những tháng đầu năm 2026, VCCI cùng mạng lưới các hiệp hội đã tham gia đóng góp ý kiến cho hàng nghìn văn bản quy phạm pháp luật, góp phần cắt bỏ các giấy phép con và minh bạch hóa môi trường đầu tư.

Chấm dứt "giao lưu hình thức", đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công

Một trong những thông điệp trọng tâm được diễn đàn thảo luận sôi nổi là yêu cầu chấm dứt tình trạng hoạt động mờ nhạt, nặng tính "giao lưu hình thức" ở một số tổ chức. Thay vào đó, các hiệp hội doanh nghiệp cần tăng cường liên kết sâu rộng, tạo thành một khối hành động chung, thống nhất trong phản biện chính sách, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên.

Đáng chú ý, các đại biểu tại hội nghị đã thẳng thắn kiến nghị Chính phủ cần đẩy mạnh hơn nữa lộ trình xã hội hóa dịch vụ công. Cụ thể, Nhà nước nên xem xét việc mạnh dạn giao quyền và chuyển giao các dịch vụ công không mang tính cốt lõi (như cấp chứng chỉ hành nghề, thẩm định tiêu chuẩn cơ sở...) cho các hiệp hội có đủ năng lực chuyên môn đảm nhiệm. Việc làm này vừa giúp tinh gọn bộ máy, giảm tải ngân sách nhà nước, vừa thúc đẩy các hiệp hội tự chủ hoạt động và nâng tầm tính chuyên nghiệp.

Tiếng nói từ cơ sở và cam kết đồng hành thực chất

Trong bức tranh tổng thể đang chuyển mình mạnh mẽ đó, tiếng nói của khu vực kinh tế đặc thù như nông nghiệp, làng nghề đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tham dự xuyên suốt hội nghị, đoàn đại biểu của Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa ngành nghề nông thôn Việt Nam (VARISME) gồm Chủ tịch Nguyễn Ngọc Quang cùng Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Bùi Thanh Toàn, đã mang đến diễn đàn những góc nhìn thực tiễn, phản ánh chân thực nhịp đập từ cơ sở.

Chia sẻ về những thời cơ và thách thức của các tổ chức đại diện trong bối cảnh mới, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Quang nhận định hội nghị lần này đã chạm đúng “điểm nghẽn” cốt lõi của các hiệp hội hiện nay: năng lực phản biện chính sách và tính liên kết thực chất. Theo ông, đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nghề nông thôn – một phân khúc dễ bị tổn thương do nguồn lực hạn chế nhưng lại giữ vai trò bệ đỡ cho an sinh xã hội và bảo tồn văn hóa – sứ mệnh của hiệp hội lại càng mang tính chất sống còn.

“Thực tiễn cho thấy, nhiều chính sách hỗ trợ vĩ mô được ban hành rất kịp thời, nhân văn, nhưng khi áp dụng xuống các doanh nghiệp nông thôn, hợp tác xã hay làng nghề lại thường xuyên gặp độ trễ lớn. Nguyên nhân phần nhiều đến từ các vướng mắc về thủ tục hành chính, quy chuẩn hàn lâm hoặc sự thiếu đồng bộ trong khâu thực thi tại cơ sở,” ông Quang thẳng thắn chia sẻ.

Để phá vỡ rào cản này, người đứng đầu VARISME khẳng định Hiệp hội sẽ không thể chỉ dừng lại ở vai trò tập hợp hội viên thuần túy. Thời gian tới, VARISME định hướng nâng cấp toàn diện năng lực của bộ máy chuyên trách, quyết tâm làm “cánh tay nối dài” của VCCI và Chính phủ. Hiệp hội sẽ đóng vai trò như một bộ lọc, trực tiếp tham gia “dịch thuật” các chính sách pháp luật thành ngôn ngữ thực tiễn, dễ tiếp cận nhất cho bà con làng nghề.

Đồng thời, hưởng ứng mạnh mẽ chủ trương xã hội hóa được nêu ra tại hội nghị, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Quang nhấn mạnh VARISME đã sẵn sàng về mặt nguồn lực để nhận chuyển giao các dịch vụ công liên quan đến việc thẩm định năng lực, cấp chứng nhận ngành nghề nông thôn nếu được các cơ quan quản lý nhà nước tín nhiệm giao phó. Bước đi này nhằm đảm bảo các thủ tục hành chính của hội viên được giải quyết nhanh gọn, đúng chuyên môn sâu và bám sát nhất với hơi thở của thị trường.

Hội nghị khép lại với sự đồng thuận cao từ cộng đồng doanh nhân toàn quốc. Với sự sát cánh của VCCI cùng sự chuyển mình thực chất của những hiệp hội chuyên ngành như VARISME, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có quyền kỳ vọng vào một bệ phóng chính sách vững chắc, sẵn sàng vượt qua sóng gió để đón bắt cơ hội trong kỷ nguyên mới.