Nghiện ma túy có xu hướng trẻ hóa: Cần có biện pháp đặc thù để ngăn chặn

“Báo động" tình trạng nghiện ma túy đang có xu hướng trẻ hóa

Theo thống kê của Bộ Công an cho thấy, 60% số người sử dụng trái phép chất ma túy lần đầu ở độ tuổi từ 15 đến 25 tuổi, trong đó nhiều người đang là học sinh, sinh viên.

Ông Bùi Văn Linh, Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên, Bộ GD-ĐT cho biết, theo thống kê của Bộ Công an, cả nước có khoảng 235.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. Tuy nhiên, trên thực tế, số người nghi nghiện và số người nghiện ma túy có thể còn cao hơn gấp nhiều lần. Đáng chú ý, phần lớn số người nghiện đang còn ở độ tuổi rất trẻ, trong đó một phần là những thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa.

Theo Bộ Công an, tội phạm về ma túy hoạt động ngày càng tinh vi, nắm rõ học sinh, sinh viên ở độ tuổi dễ bị lôi kéo, nên tìm đủ mọi cách đưa ma túy vào học đường thông qua những điểm, tụ điểm xung quanh nhà trường và từ chính học sinh, sinh viên.

Thực tế cho thấy, công tác cai nghiện đã góp phần giảm bớt người nghiện ma túy ngoài xã hội. Tuy nhiên, số người nghiện vẫn không ngừng gia tăng, trong đó báo động số người nghiện ngày càng trẻ hóa, tỷ lệ tái nghiện luôn chiếm cao. Tội phạm mua bán ma túy ngày càng xuất hiện nhiều thủ đoạn buôn bán ma túy lẻ tinh vi, dẫn tới tình trạng gia tăng số người nghiện mới khiến công tác phòng, chống ma túy và sau cai nghiện của tỉnh luôn gặp khó khăn.

Xu hướng của đối tượng nghiện ma túy là chuyển từ sử dụng heroin sang ma túy tổng hợp (ma túy đá). Ngoài ra, xuất hiện các dạng ma túy khác như cỏ Mỹ, lá khát, ma túy “cục gạch”... Tội phạm ma túy không giảm và người nghiện trẻ hóa ngày càng nhiều. Đây không chỉ là thách thức cho lực lượng chức năng mà còn là mối hiểm họa cho mọi gia đình và xã hội.

Lá chắn thép giúp phòng ngừa tệ nạn ma túy

PGS.TS Mai Văn Hưng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng phòng chống ma túy (PSD) cho biết, thường xuyên tiếp xúc với người sử dụng, người nghiện ma túy, trong đó có một bộ phận không nhỏ là thanh thiếu niên, và có những em còn rất nhỏ tuổi, tất cả đều đáng tiếc và thương tâm.

Điều rất đáng lo ngại là hiện nay ở trong nước xuất hiện nhiều loại ma túy tổng hợp mới, đa dạng, chủ yếu là các loại ma túy kích thích thần kinh, gây ảo giác, hoang tưởng, ảnh hưởng rất lớn đến hệ thần kinh. Quá trình điều trị để phục hồi là rất khó khăn, phức tạp, mất nhiều thời gian; có những em sử dụng đồng thời nhiều loại ma túy thì việc phục hồi càng khó khăn hơn.

Về khách quan, PGS.TS Mai Văn chia sẻ: “Hầu hết học sinh nghiện ma túy được chúng tôi tư vấn, điều trị, khi tỉnh ngộ đều rất ân hận việc sử dụng và nghiện ma túy. Nguyên nhân do thiếu hiểu biết và nhận thức còn sai lạc về ma túy cộng với lối sống thiếu lành mạnh, các em đã bị sa vào ma túy và cạm bẫy của bọn người xấu lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc với những thủ đoạn tinh vi, quỷ quyệt, có tổ chức.

Qua nhiều cuộc khảo sát, chúng tôi nhận thấy, trong các trường học phần lớn các em học sinh thiếu kỹ năng phòng ngừa ma túy, không biết cách ứng xử an toàn trong các hoàn cảnh, tình huống có nguy cơ cao liên quan đến ma túy; thậm chí không có khả năng nhận diện thế nào là ma túy và những sản phẩm liên quan đến ma túy".

PGS.TS Mai Văn Hưng cho hay, từ thực tiễn hoạt động cũng như nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, từ nhiều năm nay Viện PSD hướng công tác nghiên cứu và truyền thông tập trung vào việc phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy cho thanh thiếu niên, học sinh, coi đó là chìa khóa cho việc góp phần giảm người nghiện ma túy, bảo vệ giới trẻ trước hiểm họa ma túy, với mục tiêu hình thành "vaccine" phòng ma túy cho học sinh sinh viên.

Hiểu được điều này, Viện PSD (Viện Nghiên cứu Tâm lý người sử dụng ma túy) đã tiến hành xây dựng Dự án “Cùng chung tay bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy” thông qua việc biên soạn, bảo vệ, in ấn và phát hành Bộ tài liệu Kỹ năng phòng, chống ma túy. Trải qua hàng chục cuộc hội thảo, tọa đàm lớn nhỏ; vượt qua bao thử thách trong suốt 5 năm, đến nay Bộ tài liệu “Kỹ năng phòng, chống ma túy” đã được hoàn thiện.

Bộ tài liệu “Kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh trung học” được chia làm 4 cuốn (Kỹ năng phòng, chống ma túy dành cho học sinh trung học cơ sở/học sinh trung học phổ thông/ phụ huynh/ giáo viên và cán bộ quản lý), với cấp độ tăng dần về lượng kiến thức, thông tin nhằm giúp độc giả nhận diện các loại ma túy, dấu hiệu nhận biết các loại ma túy và bản chất hóa học cũng như cách thức tác động của ma túy lên não bộ.

Bộ tài liệu ra đời mang trong mình sứ mệnh đặc biệt “Vì ngày mai tươi sáng” sẵn sàng có mặt trong chương trình giáo dục phổ thông, đồng hành cùng các em học sinh, phụ huynh và giáo viên trên con đường ngăn chặn, đẩy lùi ma túy học đường.