Nhà trường, gia đình và xã hội “bắt tay” cùng chống ma túy

Ma túy học đường đang là vấn đề quan tâm, lo lắng của toàn xã hội, đặc biệt là các phụ huynh học sinh. Theo báo cáo của Chính Phủ, tội phạm sử dụng ma túy vị thành niên ngày càng tăng cao, trong đó có nhiều em còn ngồi trên ghế nhà trường. 

Cụ thể, từ 1/10/2018-30/9/2019 đã phát hiện 23.328 vụ, 36.222 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ 1.222kg heroin, 6.254 kg ma túy tổng hợp. Chỉ riêng năm 2018, Việt Nam đã khởi tố hơn 23.000 bị can (tăng 26% so với 2017), trong đó lứa tuổi chưa thành niên có tới 2.300 vụ với trên 3.500 nam và 100 nữ.

Đáng chú ý, trong số 47 bị can thuộc 10 vụ án đặc biệt nghiêm trọng về ma túy do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đang thụ lý điều tra, có 20 đối tượng có độ tuổi từ 18-20, chiếm tỷ lệ 42,55%, cho thấy tội phạm về ma túy đang có xu hướng trẻ hóa, tập trung vào đối tượng thanh thiếu niên, trong đó có nhiều em còn ngồi trên ghế nhà trường.

Theo số liệu từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy năm 2020, trong số 234.620 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, có trên 70% số người nghiện dưới 30 tuổi, trong đó có khoảng 5% tổng số người sử dụng ma túy ở tuổi vị thành niên (dưới 18 tuổi) và khoảng 50% là trẻ em (dưới 16 tuổi).

Những con số đáng buồn này cho thấy, một phần thế hệ trẻ đang bị ma túy hủy hoại từng ngày. Hơn bao giờ hết, chúng ta cần đến sự phối hợp chặt chẽ của gia đình, nhà trường và xã hội để hạn chế tình trạng thanh thiếu niên sa vào ma túy. Đặc biệt, giáo dục phòng chống ma túy trong nhà trường đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Để phòng ngừa và loại bỏ tệ nạn ma túy trong học đường, Điều 10 Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 đã quy định trách nhiệm của nhà trường và các cơ sở giáo dục khác. Theo đó, các nhà trường và cơ sở giáo dục phải tổ chức thực hiện chương trình giáo dục về phòng, chống ma tuý; giáo dục pháp luật về phòng, chống ma tuý và lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên, học viên; quản lý chặt chẽ, ngăn chặn học sinh, sinh viên, học viên tham gia tệ nạn ma tuý.

Mặc dù nhà trường có vai trò quan trọng trong công tác phòng chống ma túy học đường. Tuy nhiên, để công tác này đạt hiệu quả tốt nhất, cần có sự phối hợp, hỗ trợ của nhiều yếu tố khác. Trong đó có gia đình, cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương.

Nhà trường và cơ sở giáo dục phải phối hợp với gia đình, cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương để quản lý, giáo dục học sinh, sinh viên, học viên về phòng, chống ma tuý; đồng thời phối hợp với cơ quan y tế và chính quyền địa phương tổ chức xét nghiệm khi cần thiết để phát hiện học sinh, sinh viên, học viên nghiện ma tuý.

Tại Điều 7, Điều 8, Điều 11 và Điều 12 Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 quy định trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức trong phòng chống ma túy như sau: Cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm phát hiện, cung cấp nhanh chóng các thông tin về tệ nạn ma túy cho cơ quan công an hoặc cơ quan khác có thẩm quyền.

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải xem xét, giải quyết kịp thời những thông tin, tố giác về tệ nạn ma tuý; đồng thời phát hiện, báo cáo kịp thời cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền việc trồng cây có chứa chất ma tuý; tham gia triệt phá cây có chứa chất ma tuý do chính quyền địa phương tổ chức.

Mặt khác, số cơ sở sản xuất, điều chế trái phép ma túy tổng hợp, phương thức sản xuất, nguồn nguyên liệu để sản xuất ma túy tổng hợp ngày càng đa dạng, bao gồm các loại tiền chất bất hợp pháp và tiền chất có trong các loại tân dược có sẵn trên thị trường; sử dụng các hoá chất thay thế chưa có trong danh mục quản lý hoặc chiết tách từ thuốc ho, thuốc cảm cúm, thuốc nhỏ mũi….cũng là một trong những yếu tố tác động đến việc phòng chống ma túy trong nhà trường.

Hoạt động của các tổ chức tội phạm ma túy ngày càng gia tăng, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm về ma túy ngày càng tinh vi, xảo quyệt hơn như: thường xuyên thay đổi các tuyến vận chuyển; thuê phụ nữ tại các nước sở tại vận chuyển ma túy hoặc cất giấu trong các contener hàng hóa xuất nhập khẩu, trong cơ thể, hành lý hoặc hòa tan ma túy “đá” với nước để vận chuyển qua đường hàng không, đường biển hoặc lợi dụng hình thức xuất nhập hàng hóa qua các cửa khẩu biên giới đường bộ.

Ngoài ra, không thể không nhắc đến yếu tố gia đình khi triển khai kế hoạch giáo dục phòng chống ma túy trong nhà trường. Xã hội trong sạch không có ma tuý chỉ khi gia đình không có ma tuý, cũng giống như cơ thể của con người chỉ được cường tráng, phát triển khi từng tế bào không bị nhiễm bệnh.

Nếu muốn con em của mình có một tương lai sáng lạn với một cơ thể lành lặn, mỗi gia đình, nhà trường, tổ chức xã hội cần phải đồng lòng chung sức phối hợp chặt chẽ với nhau, thực hiện công tác giáo dục tuyên truyền cho các em về tác hại cũng như sự nguy hiểm của ma túy ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường.