Phát triển bãi xe thông minh và tích hợp trạm sạc điện tại Hà Nội

Đến dự và phát biểu tham luận tại Hội thảo có ông Nguyễn Hồng Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng ; ông Phan Xuân Dũng nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và một số doanh nghiệp. 

Phát biểu khai mạc Hội thảo,TS. Bùi Hồng Cường, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng Viện Hỗ trợ Pháp lý và Bảo vệ Môi trường Thủ đô Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển bứt phá với định hướng đô thị xanh, thông minh và bền vững. Tuy nhiên, áp lực khổng lồ từ giao thông tĩnh cùng làn sóng chuyển đổi lịch sử sang phương tiện giao thông điện đang đặt ra những bài toán cấp thiết đối với hạ tầng đô thị.

Để giải quyết triệt để bài toán này, chúng ta cần một Cơ sở pháp lý vững chắc (Luật Đất đai 2024, Luật Đầu tư 2025, Luật Thủ đô), một đánh giá toàn diện về Thực trạng quy hoạch, cùng Tầm nhìn chiến lược 100 năm cho hệ thống giao thông tĩnh kết hợp trạm sạc năng lượng xanh. 

Tại Hội thảo ông Phạm Ngọc Hoàn, Chủ tịch Dầu khí Bách khoa, chia sẻ sự bùng nổ của phương tiện giao thông cả nhân và xu hướng chuyển đổi xanh sang phương tiện điện hóa đang đặt ra thách thức rất lớn về hệ thống giao thông tĩnh và hạ tầng năng lượng tại Thủ đô. Với tư cách là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp, lắp đặt giải pháp năng lượng tái tạo điện năng lượng mặt trời. Cùng những khó khăn và đề xuất giải pháp kỹ thuật kết hợp cơ chế chính sách nhằm phát triển bền vững mô hình bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện sử dụng năng lượng xanh. 

Tại Việt Nam, Bộ Công Thương ước tính đến cuối năm 2025, điện năng dành cho giao thông đường bộ vào khoảng 652 triệu kWh, tương đương khoảng 0,2–0,3% tổng điện thương phẩm. Tuy nhiên, nếu số lượng ô tô điện đạt khoảng 1–1,6 triệu xe và xe máy điện đạt 8–13 triệu xe vào năm 2030, nhu cầu điện cho giao thông đường bộ có thể tăng lên khoảng 3,1–5,6 tỷ kWh mỗi năm, tương đương khoảng 0,68–1,1% tổng điện thương phẩm.

Bộ Công Thương đồng thời lưu ý rằng thách thức không chỉ nằm ở tổng sản lượng điện mà còn ở công suất cực đại và sự tập trung phụ tải theo thời gian, địa điểm và sạc.

Một bãi đỗ có nhiều bộ sạc nhanh đồng nghĩa với việc hình thành một phụ tải điện có thể tăng rất nhanh trong thời gian ngắn. Nếu nhiều phương tiện cùng sạc, công suất cực đại của bãi đỗ có thể tăng mạnh, kéo theo yêu cầu về máy biến áp, cáp điện, thiết bị bảo vệ và năng lực đấu nối. Trong khi đó, bãi đỗ xe có một lợi thế rất lớn về diện tích mái che điều này phù hợp để mái che thành không gian để lắp đặt điện mặt trời.

Điện mặt trời có thể được sử dụng trực tiếp cho phụ tải của bãi đỗ và trạm sạc vào ban ngày, qua đó giảm lượng điện phải mua từ lưới. Khi kết hợp với hệ thống lưu trữ, phần điện mặt trời dư thừa có thể được sử dụng vào những thời điểm phù hợp hơn, đồng thời pin có thể hỗ trợ san tải khi nhiều bộ sạc hoạt động đồng thời.

Để minh họa tính khả thi tài chính của việc tích hợp này, có thể tham khảo một ví dụ tính toán đơ giản: với một trạm sạc có diện tích mái khoảng 250 m, đầu tư hệ thống điện mặt trời mái che công suất 50 kW, tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 700 triệu đồng. Với điều kiện bức xạ mặt trời tại Hà Nội, hệ thống này tạo ra sản lượng điện trung bình khoảng 5250 kWh mỗi tháng, tương đương 63.000kWh mỗi năm, giúp tiết kiệm khoảng 16,8 triệu đồng chi phí điện mỗi tháng, tương đương gần 200 triệu đồng mỗi năm.

 

Theo đó, thời gian thu hồi vốn chỉ khoảng 3,5 năm, trong khi vòng đời vận hành của hệ thống pinquang điện thường kéo dài 20 đến 25 năm định là một điểm dịch vụ đô thị có khả năng kết nối bốn dòng vận hành gồm phương tiện, năng lượng

Đi thực tiễn triển khai các dự án năng lượng, chúng tôi cho rằng bãi đỗ xe thông minh cần được xảo dữ liệu và thanh toán. Người dân cần tìm được chỗ đỗ, đặt chỗ, ra vào và thanh toán thuận tiện. Đơn vị vận hành cần theo dõi doanh thu, tình trạng thiết bị, tái diện và sự cổ theo thời gian thực. Cơ quan quản lý cần có dữ liệu để quy hoạch và điều tiết còn nhà đầu in cần một mô hình doanh thu đủ rổ để có thể huy động vốn và thu hồi vốn trong thời hạn hợp lý,

Tầm nhìn 100 năm của quy hoạch không nên được hiểu là lựa chọn một công nghệ rồi cố định công nghệ đó trong 100 năm. Công nghệ pin, bộ sạc, phần mềm quản lý năng lượng và phương thức thành toán sẽ tiếp tục thay đổi. Vì vậy, điều cần bảo vệ lâu dài là quỹ đất, cấu trúc hạ tầng và khả năng mở rộng, còn thiết bị phải được thiết kế theo hướng mô đun, có thể thay thế và nâng cấp.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Phạm Xuân Dũng, nêu một trong những nội dung được quan tâm tại Hội thảo là việc nghiên cứu mô hình trung tâm đỗ xe thông minh tích hợp dịch vụ đô thị, trong đó kết hợp giữa: Hệ thống đỗ xe thông minh ứng dụng công nghệ số; Trạm sạc phương tiện điện; Dịch vụ rửa xe tự động, chăm sóc phương tiện; Khu café, không gian chờ trong thời gian sạc hoặc gửi xe; Dịch vụ xe trung chuyển kết nối với các khu chung cư, khu đô thị.

Mô hình này hướng tới việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị, giảm áp lực giao thông tại các khu vực đông dân cư, đồng thời tạo thêm các tiện ích phục vụ người dân. Việc phát triển bãi đỗ xe thông minh tích hợp trạm sạc điện được đánh giá là một hướng đi phù hợp với xu thế chuyển đổi năng lượng, phát triển phương tiện xanh và xây dựng đô thị hiện đại.

Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng trao đổi về yêu cầu xây dựng hành lang pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế đầu tư và phương án kết nối dữ liệu giữa các bãi đỗ xe với hệ thống giao thông thông minh của Thành phố. 

Thông qua Hội thảo, các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp có cơ hội trao đổi kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp nhằm từng bước hình thành hệ thống giao thông tĩnh đồng bộ, thông minh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Hà Nội trong dài hạn.