Sức ép hiệu quả kinh doanh của các chuỗi cửa hàng quà tặng

Sức ép từ chi phí mặt bằng và chu kỳ sản phẩm

Làn sóng xả kho và tạm ngưng hoạt động của nhiều điểm bán thuộc chuỗi Oh!Some tại các trung tâm thương mại lớn ở TP.HCM và Hà Nội từ cuối tháng 8-2026 là tín hiệu rõ nhất cho sự sàng lọc của thị trường. Theo dữ liệu từ Q&Me ghi nhận đến tháng 3-2026, Việt Nam có khoảng 100 cửa hàng thuộc nhóm quà tặng quy mô chuỗi (tập trung tại TP.HCM với 48 điểm và Hà Nội 22 điểm). Trong đó, MINISO duy trì 66 cửa hàng, Minigood 14 và Moji 10. Đáng chú ý, số lượng điểm bán của một số thương hiệu như Miniso hay Mumuso đã thu hẹp hơn 30% so với giai đoạn 2024.

Áp lực này không xuất phát từ việc người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đầu năm 2026 đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ. Điểm mấu chốt nằm ở sự thay đổi trong hành vi mua sắm và áp lực gánh nặng vận hành.

Đối với mô hình cửa hàng quà tặng, doanh thu phụ thuộc lớn vào lượt khách vãng lai, tốc độ quay vòng hàng tồn kho và khả năng bắt kịp xu hướng giới trẻ. Khi chi phí thuê mặt bằng tại các trung tâm thương mại hạng A liên tục duy trì ở mức cao, bất kỳ sự sụt giảm nào về hiệu suất doanh thu trên mỗi mét vuông cũng nhanh chóng bào mòn biên lợi nhuận, biến mạng lưới điểm bán rộng lớn thành gánh nặng tài chính.

Thích ứng mô hình mua sắm trải nghiệm, đa kênh

Sự phân hóa diễn ra ngày càng rõ giữa các doanh nghiệp trong ngành. Báo cáo tài chính bán niên 2026 của MINISO cho thấy tổng doanh thu tập đoàn vẫn tăng 22,4%, đạt 11,5 tỷ nhân dân tệ nhờ chiến lược tái định vị thương hiệu và tối ưu hóa danh mục sản phẩm độc quyền. Thực tế này khẳng định cuộc khủng hoảng không nằm ở toàn bộ ngành hàng mà thuộc về những mô hình chậm thích ứng.

Thách thức lớn nhất của các cửa hàng vật lý hiện nay là sự lên ngôi của thương mại điện tử và mua sắm qua mạng xã hội. Dữ liệu 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận doanh số trên 4 sàn thương mại điện tử lớn đạt 291,6 nghìn tỷ đồng với hơn 613.800 gian hàng hoạt động. Các mặt hàng phụ kiện, gia dụng nhỏ hay mỹ phẩm, vốn là trụ cột doanh thu của gift shop, nay bị so sánh trực tiếp về giá, mẫu mã và tốc độ giao hàng ngay trên màn hình smartphone.

Để tồn tại trong bối cảnh mới, các chuỗi bán lẻ buộc phải định hình lại vai trò của không gian vật lý. Khảo sát của Cushman & Wakefield chỉ ra rằng mặt bằng bán lẻ hiện đại phải chuyển đổi từ điểm thuần túy giao dịch sang không gian trải nghiệm, kết nối cộng đồng và tương tác thương hiệu. Cửa hàng truyền thống cần cung cấp các bộ sưu tập giới hạn, không gian trưng bày độc bản hoặc dịch vụ cá nhân hóa mà môi trường trực tuyến không thể thay thế.

Các cửa hàng quà tặng tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc toàn diện. Chiến lược mở rộng điểm bán bằng mọi giá đã nhường chỗ cho bài toán quản trị tinh gọn: duy trì một mạng lưới quy mô vừa phải nhưng hiệu quả cao, tốc độ luân chuyển hàng nhanh và tích hợp sâu dữ liệu khách hàng đa kênh.