Thay đổi quy trình cấp, đổi, thu hồi thẻ nhà báo từ 1/7

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Thông tư 19/2026/TT-BVHTTDL (Thông tư) quy định chi tiết hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, cấp lại và thu hồi thẻ nhà báo, cùng thẩm quyền tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Thông tư số 31/2021/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông đã áp dụng suốt gần 5 năm qua.

Nộp hồ sơ trực tuyến, rút ngắn thời gian xét duyệt

Điểm mới đáng chú ý của Thông tư là toàn bộ hồ sơ đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo sẽ được gửi trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia, thay vì nộp trực tiếp như trước. Hồ sơ phải lập bằng tiếng Việt, có chữ ký hoặc ký số hợp lệ của người có thẩm quyền.

Cục Báo chí là cơ quan được giao tiếp nhận hồ sơ các cơ quan báo in, báo điện tử, báo và phát thanh truyền hình địa phương, hội nhà báo các cấp cùng giảng viên báo chí tại các trường đại học.

Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử phụ trách Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các đơn vị sản xuất phim tài liệu của Nhà nước.

Về hồ sơ cấp thẻ lần đầu, người đề nghị cần có bản khai đăng ký, bằng tốt nghiệp đại học trở lên (riêng quay phim truyền hình và người làm báo tiếng dân tộc thiểu số chỉ cần cao đẳng), cùng giấy tờ chứng minh thời gian công tác liên tục từ 2 năm trở lên tại cơ quan báo chí. Đáng chú ý, nếu cơ quan tiếp nhận có thể khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia, người nộp hồ sơ không cần cung cấp bằng cấp giấy.

Thời gian xử lý được quy định rõ ràng theo từng loại thủ tục. Với hồ sơ tiếp nhận, cơ quan chức năng có 5 ngày làm việc để xác nhận hoặc yêu cầu bổ sung. Sau đó, việc cấp mới thẻ nhà báo mất tối đa 40 ngày, trong khi đổi hoặc cấp lại thẻ chỉ mất 7 ngày làm việc. Trường hợp bị từ chối, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo và nêu rõ lý do.

Siết chặt quy trình thu hồi thẻ

Thông tư cũng quy định cụ thể quy trình thu hồi thẻ nhà báo đối với các trường hợp vi phạm theo Luật Báo chí. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định thu hồi, sau đó người đứng đầu cơ quan báo chí có trách nhiệm thu lại thẻ trong vòng 7 ngày làm việc và nộp về cơ quan quản lý.

Với những trường hợp sau này được đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án hoặc được tòa án tuyên không có tội, cơ quan chức năng phải trả lại thẻ nhà báo trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, bao gồm văn bản đề nghị của cơ quan báo chí và văn bản pháp lý liên quan.

Bắt buộc học bồi dưỡng nghiệp vụ trước khi cấp thẻ lần đầu

Một nội dung quan trọng khác là quy định về lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp, áp dụng bắt buộc với người đề nghị cấp thẻ nhà báo lần đầu. Cục Báo chí chủ trì tổ chức, xây dựng chương trình và cấp giấy chứng nhận cho học viên đạt yêu cầu.

Khóa học kéo dài 5 ngày, tối thiểu 40 tiết, với năm nội dung chính gồm công tác lãnh đạo của Đảng về báo chí, quản lý nhà nước về báo chí, đạo đức nghề nghiệp, nghiệp vụ báo chí trong thời đại số và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Hình thức tổ chức có thể trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai, tùy quyết định của Cục Báo chí.

Đáng chú ý, nội dung chương trình lần này bổ sung yêu cầu về kỹ năng ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong tác nghiệp báo chí, phản ánh xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành.

Thông tư quy định rõ, những hồ sơ đã được tiếp nhận chính thức trước ngày 1/7/2026 tiếp tục được giải quyết theo Thông tư 31/2021/TT-BTTTT. Thẻ nhà báo đã cấp trước đó vẫn có giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn ghi trên thẻ, không bị ảnh hưởng bởi quy định mới.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền thay đổi do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, chức năng và nhiệm vụ liên quan đến thẻ nhà báo sẽ được cơ quan tiếp nhận chức năng đó tiếp tục thực hiện, bảo đảm không gián đoạn quyền lợi của người làm báo.