Tổng điều tra nông thôn – nông nghiệp 2025: Cơ hội tái thiết vùng sản xuất từ dữ liệu thực tiễn

Cuộc điều tra do Tổng cục Thống kê phối hợp các Bộ thực hiện trên toàn quốc, sử dụng máy tính bảng và điện thoại thông minh để thu thập 100% xã, phường. Các nội dung thu thập gồm: diện tích khai thác, tỷ lệ áp dụng VietGAP, mức độ truy xuất nguồn gốc, kết nối internet, tồn kho vật tư sau thu hoạch, …

Đơn cử như Đồng Tháp, qua dữ liệu khảo sát gần đây cho thấy hơn 60% hợp tác xã có quy mô nhỏ, chưa có kho bảo quản hoặc truy xuất nguồn gốc, phần lớn chưa ký hợp đồng với doanh nghiệp. Số liệu này đang được dùng để lên kế hoạch liên kết nông dân làm vùng lành, chuẩn hóa tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu.

Tại Sơn La, dữ liệu thử nghiệm ở 25 xã cho thấy chỉ 35% lao động nông nghiệp tự do và sự phân tán của hơn 80% diện tích vườn là rào cản chính để phát triển vùng nguyên liệu. Từ đó, tỉnh đang khảo sát mức độ kết luận hợp tác xã cần hỗ trợ trước mắt về kỹ thuật.

Không chỉ tài nguyên diện tích, điều tra còn thu thập chi tiết về ứng dụng CNTT: hiện tại, chỉ khoảng 20% xã đạt chuẩn số hóa tương đối với hệ thống theo dõi đơn hàng, truy suất nguồn gốc cấp xã; 12% xã đã có kho lạnh hoặc thiết bị bảo quản sau thu hoạch.

Nếu dữ liệu này được công bố và phân tích kịp thời, từng tỉnh có thể ưu tiên nguồn lực đúng nơi để tập trung xây dựng vùng nguyên liệu gắn doanh nghiệp và xuất khẩu. Đây là bước cần thiết giúp "tái thiết" nông nghiệp từ hạ tầng đến tổ chức sản xuất.