Xuất khẩu Nông, Lâm, Thuỷ sản 2025: Có đà tăng, doanh nghiệp bớt lo về đầu ra

Theo báo cáo tổng hợp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quý I/2025 đạt khoảng 15,7 tỷ USD, tăng trên 13% so với cùng kỳ năm trước. Mốc xuất khẩu cả năm 2024 đạt khoảng 62,5 tỷ USD đang dần bị vượt qua khi 10 tháng đầu năm 2025 đã ghi nhận khoảng 58,1 tỷ USD. Các dự báo thận trọng đều cho rằng kim ngạch năm 2025 có thể tiệm cận mức 64–70 tỷ USD nếu không có biến động lớn về giá hàng hoá.

Thuỷ sản là điểm sáng rõ nhất. Tính đến hết tháng 10/2025, kim ngạch thuỷ sản đạt khoảng 9,5 tỷ USD, tăng khoảng 16% so với 2024. Tôm dẫn dắt tăng trưởng, các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra đã ổn định lại đơn hàng sau thời gian dài chịu áp lực kiểm tra chất lượng từ các thị trường lớn, trong khi mực và bạch tuộc giữ được đơn giá khá cao trong nhiều tháng liên tiếp. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tôm ở Sóc Trăng, Cà Mau cho biết lượng đơn đặt hàng tăng đều, và thời gian quay vòng sản phẩm nhanh hơn so với 2024.

Cà phê, rau quả và lâm sản tiếp tục là bệ đỡ. Giá cà phê quốc tế duy trì mức cao, giúp giá trị xuất khẩu tăng dù sản lượng không tăng tương ứng. Các doanh nghiệp chế biến rau quả ở Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận nhu cầu mạnh từ Hàn Quốc, Trung Quốc và một số thị trường Trung Đông. Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ phục hồi, nhiều nhà máy sản xuất tại Bình Dương và Đồng Nai hoạt động ổn định trở lại sau giai đoạn đơn hàng giảm sâu năm 2023–2024. Một công ty xuất khẩu đồ gỗ nội thất tại Bình Dương cho biết số lượng đơn hàng năm 2025 tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu từ Mỹ và châu Âu.

Tăng trưởng năm nay không chỉ nhờ giá cao mà còn nhờ mức độ chủ động hơn của doanh nghiệp. Các đơn vị xuất khẩu đã đẩy mạnh chứng nhận truy xuất nguồn gốc, tăng đầu tư cho chế biến sâu và rút ngắn khâu vận chuyển. Một số doanh nghiệp thuỷ sản lớn triển khai kho lạnh tiêu chuẩn quốc tế ngay tại vùng nguyên liệu, giảm tỷ lệ thất thoát và cải thiện chất lượng lô hàng khi đến cảng nhập khẩu. Ở lĩnh vực rau quả, mô hình hợp tác liên kết giữa hợp tác xã nông dân và doanh nghiệp đóng gói xuất khẩu ngày càng phổ biến, giúp nông sản có đầu ra rõ ràng, hạn chế cảnh “được mùa rớt giá”.

Chi phí đầu vào năm 2025 vẫn ở mức cao, nhưng khả năng thương lượng giá bán của doanh nghiệp tốt hơn so với năm trước. Việc nhiều thị trường áp dụng hệ thống kiểm tra và tiêu chuẩn vệ sinh khắt khe khiến doanh nghiệp ban đầu gặp khó, nhưng khi thích ứng được thì lại mở ra cơ hội mới. Một số doanh nghiệp nhỏ ở Long An, Tiền Giang cho biết thời điểm đầu năm phải tốn thêm chi phí chứng nhận, nhưng từ quý II trở đi thu hồi được và đơn hàng ổn định hơn, đặc biệt ở các mặt hàng trái cây tươi.

Điểm đáng chú ý là năng lực logistics đã cải thiện. Nhiều tuyến vận tải được bổ sung, thời gian thông quan rút ngắn và tỷ lệ hàng phải lưu kho chờ xử lý giảm so với 2024. Những yếu tố này giúp kết quả xuất khẩu 2025 tăng đều, không dồn cục theo mùa vụ như các năm trước.

Nếu duy trì được tốc độ hiện nay, năm 2025 có khả năng trở thành năm có kim ngạch xuất khẩu nông – lâm – thuỷ sản cao nhất từ trước đến nay. Con số hơn 58 tỷ USD trong 10 tháng và các báo cáo đơn hàng ổn định tại nhiều ngành hàng là dấu hiệu cho thấy tăng trưởng 2025 không phải nhờ một cú bùng nổ tạm thời, mà dựa trên sự chuẩn bị của doanh nghiệp và sự chuyển dịch từ xuất thô sang chế biến, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Người làm kinh doanh xuất khẩu nói nhiều hơn về đầu ra, ít nói về nỗi lo “tắc thị trường” so với năm 2024. Điều đó phản ánh một phần của quá trình thay đổi đang diễn ra trong ngành nông nghiệp xuất khẩu Việt Nam.