Bầu Đức nhắn nhủ giới trẻ khởi nghiệp: "Đừng đốt cháy giai đoạn"

Nhịp thăng trầm của "ông vua" địa ốc một thời

Nhìn lại chặng đường hơn ba thập kỷ chèo lái Hoàng Anh Gia Lai (HAGL), vị doanh nhân Phố núi ví von hành trình của mình như một đồ thị hình sin biến động dữ dội. Khởi đầu từ một phân xưởng gỗ nhỏ vào năm 1992, doanh nghiệp này đã bứt phá ngoạn mục để trở thành một trong những cái tên hàng đầu ngành gỗ, trước khi tạo nên "cơn địa chấn" trên thị trường bất động sản.

Chia sẻ trên VnExpress, bầu Đức cho biết giai đoạn 2004 - 2012 được xem là thời hoàng kim của HAGL. Sự nhạy bén với thời cuộc và tư duy "dám nghĩ lớn, dám làm lớn" đã đưa ông lên vị trí người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam vào những năm 2007 - 2008. Thời điểm đó, các dự án căn hộ cao cấp của HAGL tại TP.HCM và các tỉnh thành luôn trong tình trạng "cháy hàng". Khách xếp hàng dài, dòng tiền mặt đổ về lớn đến mức các máy đếm tiền của công ty phải hoạt động xuyên đêm. Định hướng gom quỹ đất giá thấp từ sớm và tự chủ chuỗi cung ứng xây dựng đã tạo cho doanh nghiệp lợi thế cạnh tranh về giá lẫn tiến độ.

Tuy nhiên, khi nhận thấy thị trường địa ốc bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bong bóng và đầu cơ dữ dội, bầu Đức đã đưa ra quyết định táo bạo: Hạ giá bán đến 50% để rút toàn bộ vốn liếng khỏi ngành này vào năm 2012. Ông chiêm nghiệm, trong kinh doanh, điều quan trọng không chỉ là đi được bao xa, mà là biết dừng lại đúng lúc.

Bước ngoặt nông nghiệp và cái giá của "vàng trắng"

Rời bỏ đỉnh cao bất động sản để rẽ lối sang nông nghiệp, HAGL lập tức đối mặt với thử thách nghiệt ngã mang tên "vàng trắng". Quyết định đặt cược hàng ngàn tỷ đồng vào cây cao su và cọ dầu dựa trên các kịch bản giá cao bỗng chốc đổ vỡ khi thị trường thế giới lao dốc không phanh.

Cuộc khủng hoảng mất thanh khoản nghiêm trọng ập đến, đẩy doanh nghiệp vào khoản nợ khổng lồ hơn 36.000 tỷ đồng. Đứng trước ranh giới sinh tử vào cuối năm 2016, thay vì chọn cách che giấu nợ, bầu Đức chọn cách "lật ngửa ván bài" — công khai sự thật để tìm kiếm cơ hội tái cấu trúc từ Chính phủ. Theo VnExpress, ông đã trải qua cả tháng trời mất ngủ trước khi đưa ra quyết định thừa nhận nợ xấu này, bởi ông hiểu đó là con đường duy nhất để cắt bỏ "khối u" lãi vay và tìm lối thoát cho doanh nghiệp.

Để sinh tồn, ông chấp nhận bán bớt tài sản, đồng thời lấy ngắn nuôi dài bằng các loại cây ngắn ngày như ớt, chanh dây nhằm duy trì dòng tiền, trước khi quy hoạch đồng bộ lại hệ sinh thái với các cây chủ lực: chuối, sầu riêng và cà phê.

Cuộc hồi sinh ngoạn mục và tầm nhìn 2030

Sự trả giá đắt đỏ đã mang lại quả ngọt. Tính đến đầu năm 2026, HAGL đã chính thức bước sang một trang mới lành mạnh hơn. Dư nợ vay từ con số đỉnh điểm đã được kéo giảm sâu xuống còn 7.900 tỷ đồng vào cuối năm 2025; toàn bộ lỗ lũy kế cùng nghĩa vụ trái phiếu cũng được dứt điểm vào quý 1/2026. Kết quả kinh doanh năm 2025 ghi nhận mức lãi kỷ lục hơn 2.243 tỷ đồng và tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những tháng đầu năm 2026.

Nói về nỗi lo lặp lại vết xe đổ "ngã ngựa" do biến động giá nông sản, bầu Đức khẳng định cấu trúc tài chính hiện tại của HAGL đã an toàn hơn rất nhiều nhờ mô hình đa trụ cột. Lợi thế cốt lõi của tập đoàn nằm ở quỹ đất rộng lớn liền vùng và chi phí sản xuất tối thiểu để cạnh tranh toàn cầu. Mục tiêu đến năm 2030 của vị doanh nhân tuổi lục tuần là hoàn thiện 20.000 ha cà phê để ghi tên HAGL vào nhóm những thế lực sở hữu diện tích cà phê lớn nhất thế giới, bên cạnh 2.500 ha sầu riêng chất lượng cao và mảng chăn nuôi.

Nhìn lại những quyết định từng bị coi là "ngông" như mua máy bay riêng hay chuyển tiền mua cầu thủ bóng đá khi chưa ký hợp đồng, bầu Đức thẳng thắn: "Tính ngông là một phần con người tôi, nhưng đó không phải sự bốc đồng". Đối với ông, đi trước một bước, mở đường và chấp nhận chịu trách nhiệm chính là cách để không bao giờ bị tụt lại phía sau.

Gửi gắm lời khuyên đến thế hệ khởi nghiệp trẻ, ông cho rằng khát vọng làm lớn, dẫn đầu là tốt nhưng tuyệt đối không được đốt cháy giai đoạn khi nền móng chưa vững chắc.