Chưa áp dụng giá điện theo giờ cao điểm với khách hàng sinh hoạt

Trả lời câu hỏi của phóng viên về vấn đề tính giá điện theo giờ cao điểm, thấp điểm đối với khách hàng sử dụng điện tại buổi họp báo thường kỳ quý II/2026 do Bộ Công Thương tổ chức chiều 7/7, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết: Trước đây hệ thống điện được xác định có hai khung giờ cao điểm, gồm cao điểm buổi trưa và cao điểm buổi tối.

Tuy nhiên, khi nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, tham gia ngày càng nhiều vào hệ thống điện quốc gia, lượng điện phát vào buổi trưa tăng mạnh, khiến phụ tải cao điểm buổi trưa cơ bản được san bằng. Vì vậy, khung giờ cao điểm hiện được điều chỉnh từ hai thời điểm xuống còn một khung giờ cao điểm vào buổi tối.

Hiện nay, quy định này chưa áp dụng đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt. Tuy nhiên, theo tính toán, nhóm khách hàng sinh hoạt có công suất sử dụng lớn đứng sau nhóm khách hàng công nghiệp về nhu cầu phụ tải. Do đó, trong dự thảo sửa đổi, Bộ Công Thương đã nghiên cứu phương án để có thể áp dụng đối với một số nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt có điều kiện phù hợp, chẳng hạn những hộ có công suất sử dụng lớn, sử dụng nhiều thiết bị điện và có khả năng điều chỉnh việc sử dụng điện sang giờ thấp điểm nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện trong giờ cao điểm.

Để triển khai cơ chế này, theo ông Hùng, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật. Trước đây, công tơ điện sinh hoạt chủ yếu là công tơ một biểu giá, chưa có khả năng đo đếm theo nhiều khung giờ. Nếu áp dụng cơ chế tính giá theo giờ cao điểm, thấp điểm thì phải thay đổi hệ thống công tơ có khả năng đo đếm theo ba khung thời gian, đồng thời nâng cấp hệ thống truyền dữ liệu và các điều kiện kỹ thuật liên quan để bảo đảm việc tính toán chính xác.

Ảnh minh họa

Đại diện Bộ Công Thương cho biết, đây mới là đề xuất trong quá trình nghiên cứu, xây dựng chính sách. Việc triển khai sẽ còn phải được đánh giá kỹ lưỡng về tác động đối với toàn xã hội cũng như người sử dụng điện trước khi quyết định thời điểm áp dụng. Đồng thời, cần cân nhắc đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật và khả năng đáp ứng của khách hàng để bảo đảm tính khả thi khi đưa vào thực hiện.

Liên quan đến tác động của việc điều chỉnh giờ cao điểm từ 17 giờ 30 phút đến 20 giờ 30 phút đối với khách hàng sử dụng điện, đại diện Bộ Công Thương cho biết việc thay đổi này sẽ có tác động khác nhau đối với từng nhóm khách hàng.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất làm việc chủ yếu vào ban ngày, như ngành dệt may, việc bỏ khung giờ cao điểm buổi trưa sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng điện theo giá giờ bình thường, qua đó giảm chi phí tiền điện.

Trong khi đó, các doanh nghiệp sử dụng nhiều điện vào buổi tối, như ngành sản xuất thép, sẽ chịu tác động khi thời gian sản xuất trùng với khung giờ cao điểm mới. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có thể điều chỉnh kế hoạch sản xuất sang giờ thấp điểm vào ban đêm thì sẽ được hưởng mức giá điện thấp hơn, góp phần giảm chi phí sản xuất.

Đối với nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ như nhà hàng, khách sạn, việc sử dụng nhiều thiết bị làm lạnh, điều hòa chủ yếu vào ban ngày cũng sẽ được hưởng lợi do không còn khung giờ cao điểm buổi trưa.

Theo ông Bùi Quốc Hùng, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm nhằm khuyến khích các khách hàng sử dụng điện lớn dịch chuyển nhu cầu tiêu thụ sang giờ thấp điểm, qua đó giảm áp lực công suất cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện quốc gia.

Về việc hoá đơn tiền điện tăng cao trong tháng 6, đại diện Bộ Công Thương cho biết đây là hiện tượng thường xảy ra trong những tháng nắng nóng khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, đặc biệt là nhu cầu sử dụng điều hòa và các thiết bị làm mát.

Bên cạnh đó, giá điện sinh hoạt hiện nay được áp dụng theo biểu giá lũy tiến từng bậc. Khi lượng điện tiêu thụ tăng lên và chuyển sang các bậc giá cao hơn, đặc biệt từ bậc 4 trở lên, giá điện bình quân cũng tăng theo. Vì vậy, trong những tháng nắng nóng, khi mức tiêu thụ điện tăng mạnh, nhiều hộ gia đình sẽ phải trả tiền điện cao hơn do sản lượng điện vượt sang các bậc giá cao.

Đại diện Bộ Công Thương khuyến nghị người dân sử dụng điện tiết kiệm, hợp lý, hạn chế tiêu thụ điện vào những thời điểm có mức giá cao và kiểm soát sản lượng điện tiêu thụ để tránh vượt lên các bậc giá cao, qua đó góp phần giảm chi phí tiền điện hằng tháng.

Trả lời câu hỏi liên quan đến việc hiện nay chỉ có một đơn vị mua bán điện là Công ty Mua bán điện thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đại diện Bộ Công Thương cho biết, Việt Nam đang thực hiện lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh. Hiện nay, thị trường mới ở giai đoạn phát điện cạnh tranh và đang từng bước chuyển sang giai đoạn thị trường bán buôn điện cạnh tranh.

Hiện hoạt động mua bán điện vẫn chủ yếu do Công ty Mua bán điện cùng các tổng công ty điện lực trực thuộc EVN thực hiện. Tuy nhiên, theo lộ trình phát triển thị trường điện, khi thị trường bán buôn điện cạnh tranh được vận hành đầy đủ sẽ có thêm nhiều đơn vị tham gia mua bán điện, không chỉ trong EVN mà còn có các doanh nghiệp thuộc các tập đoàn năng lượng khác hoặc doanh nghiệp tư nhân đủ điều kiện. Khi đó, thị trường sẽ không còn chỉ có một đơn vị mua bán điện như hiện nay.