Doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ dừng xuất khẩu dầu thô

Trước diễn biến căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tiếp tục kiến nghị Chính phủ xem xét dừng xuất khẩu dầu thô trong một số giai đoạn cần thiết để ưu tiên nguồn nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu trong nước, qua đó bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định nguồn cung xăng dầu cho thị trường nội địa.

Đề xuất này được đưa ra ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 về các giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm nguồn cung và điều hành giá xăng dầu.

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị từ khu vực Trung Đông gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã chủ động kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp.

Việc kiến nghị dừng xuất khẩu dầu thô được xem là bước đi chiến lược nhằm giữ lại nguồn tài nguyên khai thác nội địa, phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xăng dầu trong nước thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn dầu thô nhập khẩu vốn đang chịu tác động lớn từ chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng cao.

Hiện nay, các đơn vị chủ lực trong hệ thống hạ nguồn của tập đoàn đang triển khai các phương án vận hành tối đa công suất để bù đắp nguy cơ thiếu hụt.

Trong khi đó, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) hiện duy trì công suất nhà máy Lọc dầu Dung Quất ở mức trên 100%, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) để điều tiết nguồn cung xăng dầu cho thị trường.

Song song với việc rà soát nguồn nguyên liệu và sản phẩm trung gian tồn kho, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam cũng triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) xây dựng các kịch bản nhập khẩu bổ sung và đa dạng hóa nguồn cung; Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tăng cường cấp khí cho sản xuất điện; trong khi Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) rà soát hoạt động đội tàu nhằm bảo đảm vận chuyển năng lượng an toàn.

Bên cạnh mặt hàng xăng dầu, an ninh năng lượng cho sản xuất điện và công nghiệp cũng được tập trung thông qua việc điều tiết nguồn khí. Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) hiện cấp tối đa khoảng 9 triệu m3 khí nội địa mỗi ngày và đã thu xếp thành công các chuyến tàu LNG dự phòng trước thời điểm căng thẳng leo thang.

Các đơn vị thượng nguồn và dịch vụ kỹ thuật như PVEP, Vietsovpetro và PVTrans cũng nhận lệnh duy trì sản lượng khai thác và điều chỉnh lộ trình đội tàu để giảm thiểu rủi ro tại các vùng biển có nguy cơ cao. Việc thiết lập cơ chế điều hành theo thời gian thực giúp Petrovietnam tối ưu hóa toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác đến phân phối, nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực từ thị trường năng lượng thế giới đến giá cả và nguồn cung trong nước.

Bên cạnh việc tối ưu nguồn dầu thô và nâng công suất lọc dầu, một hướng đi khác được thúc đẩy là mở rộng sản xuất và sử dụng xăng sinh học E10.

Theo kế hoạch, từ cuối tháng 3/2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ tiếp nhận khoảng 60.000 tấn nhiên liệu sinh học E100 từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí Miền Trung để pha chế thành xăng E10. Hoạt động này được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng sản lượng xăng dầu trong nước trong bối cảnh xuất nhập khẩu nhiên liệu bị gián đoạn.

Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty Cổ phần Nhiên liệu Sinh học Dầu khí Miền Trung cho biết nhà máy đã chạy thử từ ngày 20/1/2026 và đến đầu tháng 2/2026 đã cho ra sản phẩm ethanol nhiên liệu đầu tiên. Trong giai đoạn chạy thử, nhà máy sản xuất khoảng 470 m³ ethanol, đồng thời xuất lô hàng đầu tiên 210 m³ cung cấp cho BSR để phục vụ phối trộn xăng sinh học E10 RON95.

Việc mở rộng sản xuất ethanol và xăng sinh học không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường trước mắt mà còn gắn với lộ trình chuyển đổi nhiên liệu tại Việt Nam.

Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, hiện cả nước có 6 nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu với tổng công suất thiết kế khoảng 600.000 m³ mỗi năm. Tuy nhiên, ngay cả khi các nhà máy vận hành tối đa công suất, sản lượng này mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng E10, tương đương khoảng 1,5 triệu m³ mỗi năm.

Phần còn lại vẫn phải bổ sung từ nguồn nhập khẩu, chủ yếu từ Mỹ và Brazil hai quốc gia có ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học phát triển mạnh. Do đó, việc khôi phục và vận hành hiệu quả các nhà máy ethanol trong nước được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tăng tính chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiềm ẩn nhiều biến động, các giải pháp như ưu tiên dầu thô cho chế biến trong nước, duy trì công suất cao tại các nhà máy lọc dầu và thúc đẩy sản xuất xăng sinh học được xem là những bước đi quan trọng nhằm củng cố an ninh năng lượng quốc gia.