Kỳ 2 - Liên kết chiều sâu từ thương mại đến đầu tư và chuỗi giá trị

Trong giai đoạn đầu, hợp tác nông nghiệp Việt - Nga chủ yếu tập trung vào trao đổi hàng hóa: Việt Nam xuất khẩu thủy sản, cà phê, hạt điều, rau quả; Nga xuất khẩu lúa mì, sữa, thịt và một số sản phẩm chế biến sang Việt Nam. Tuy nhiên, trước những biến động của thị trường toàn cầu và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, mô hình hợp tác này đang dần bộc lộ những giới hạn.

Hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân

Thực tế cho thấy, chỉ dựa vào lợi thế chi phí và ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do là chưa đủ để duy trì tăng trưởng dài hạn. Chính vì vậy, Việt Nam và Nga đang thúc đẩy một cách tiếp cận mới: liên kết toàn diện từ sản xuất - chế biến - logistics - thị trường, gắn với đầu tư và chuyển giao công nghệ.

Việc hai nước duy trì thường xuyên các cuộc họp cấp Bộ Nông nghiệp, cũng như các phiên họp của Ủy ban liên Chính phủ Việt - Nga, cho thấy quyết tâm đưa hợp tác đi vào chiều sâu, giải quyết các rào cản thực tiễn thay vì chỉ dừng ở cam kết trên giấy.

Thương mại nông sản hai chiều ngày càng cân bằng

Thương mại nông sản vẫn là trụ cột quan trọng nhất trong hợp tác Việt - Nga. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cơ cấu hàng hóa đang có sự chuyển dịch theo hướng đa dạng và cân bằng hơn.

Ở chiều xuất khẩu, Việt Nam tiếp tục giữ lợi thế với các mặt hàng như thủy sản, cà phê, hạt điều, hạt tiêu và rau quả nhiệt đới. Nhiều sản phẩm đã từng bước xây dựng được chỗ đứng trong hệ thống phân phối của Nga, từ các chuỗi bán lẻ đến nhà hàng, khách sạn.

Ở chiều ngược lại, Nga không chỉ là nguồn cung lúa mì mà còn gia tăng xuất khẩu sữa, thịt lợn, thức ăn chăn nuôi, bánh kẹo và các sản phẩm chế biến sang Việt Nam. Điều này giúp bổ sung nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến trong nước, đồng thời góp phần ổn định thị trường thực phẩm.

Sự tương hỗ về cơ cấu sản phẩm là yếu tố quan trọng giúp thương mại nông sản hai chiều duy trì mức tăng trưởng ổn định, ước đạt khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

Hợp tác công nghệ và giống cây trồng, vật nuôi

Một trong những điểm nhấn mới của hợp tác nông nghiệp Việt - Nga là chuyển giao công nghệ và giống cây trồng, vật nuôi. Nga có thế mạnh về nghiên cứu khoa học nông nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực giống cây trồng chịu lạnh, công nghệ bảo quản và chế biến thực phẩm.

Trong khi đó, Việt Nam có kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp nhiệt đới, khả năng tổ chức chuỗi cung ứng linh hoạt và lực lượng lao động dồi dào. Việc kết hợp thế mạnh của hai bên mở ra cơ hội phát triển các mô hình sản xuất mới, phù hợp với biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường.

Các chương trình hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm giống cây, con có năng suất cao, chất lượng tốt đang được thúc đẩy, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí đầu vào cho nông dân.

Sản xuất và cung ứng vật tư nông nghiệp

Hợp tác trong lĩnh vực vật tư nông nghiệp, đặc biệt là phân bón, thức ăn chăn nuôi và chế phẩm sinh học, đang trở thành một điểm sáng trong quan hệ Việt - Nga.

Ví dụ điển hình là các doanh nghiệp phân bón Việt - Nga hoạt động tại Đồng bằng sông Cửu Long, không chỉ cung cấp sản phẩm mà còn tham gia tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ nông dân áp dụng quy trình canh tác bền vững. Đây là mô hình hợp tác mang tính thực tiễn cao, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nông sản, đồng thời giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Việc phát triển chuỗi cung ứng vật tư nông nghiệp ổn định, minh bạch cũng giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ một số thị trường truyền thống, qua đó tăng khả năng tự chủ.

Đầu tư song phương - bước đi chiến lược

Không chỉ dừng lại ở thương mại, hợp tác đầu tư đang trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ nông nghiệp Việt - Nga. Một trong những ví dụ tiêu biểu là dự án TH True Milk tại Nga, thể hiện tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp Việt trong việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp Nga đang tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm và logistics. Đồng bằng sông Cửu Long được đánh giá là khu vực tiềm năng nhờ lợi thế về sản xuất nông nghiệp và hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Đầu tư song phương không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tạo thêm việc làm cho khu vực nông thôn.

Một điểm khác biệt của hợp tác nông nghiệp Việt - Nga là sự chú trọng đến yếu tố con người. Các chương trình đào tạo, hội thảo, diễn đàn kết nối doanh nghiệp và nông dân được tổ chức thường xuyên, tạo không gian chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật thông tin thị trường và giải quyết các vướng mắc trong sản xuất - kinh doanh.

Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để tiếp cận trực tiếp đối tác, nắm bắt nhu cầu thị trường và hoàn thiện chiến lược xuất khẩu. Đối với nông dân và hợp tác xã, việc tham gia các chương trình này giúp nâng cao nhận thức về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và sản xuất bền vững.

Hướng mở cho doanh nghiệp hai nước

Những nỗ lực hợp tác trong thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Kim ngạch thương mại nông sản hai chiều duy trì đà tăng trưởng, nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam đã có mặt tại các siêu thị và hệ thống phân phối lớn của Nga.

Quan trọng hơn, mối quan hệ hợp tác ngày càng đi vào thực chất, với sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp hai nước. Đây là nền tảng quan trọng để vượt qua những biến động ngắn hạn của thị trường và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác với Nga không chỉ là câu chuyện mở rộng thị trường mà còn là cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu. Điều này đòi hỏi sự đầu tư bài bản về công nghệ, quản trị và nguồn nhân lực.

Đối với nhà quản lý, vai trò điều phối, hỗ trợ và tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác đầu tư - thương mại là yếu tố then chốt. Việc tiếp tục tháo gỡ rào cản kỹ thuật, tạo thuận lợi thông quan và mở rộng danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu sẽ quyết định mức độ thành công của hợp tác trong giai đoạn tới.

Hợp tác nông, lâm, thủy sản Việt Nam - Liên bang Nga đang bước vào giai đoạn phát triển mới, từ chiều rộng sang chiều sâu, từ thương mại sang liên kết toàn diện. Những trụ cột hợp tác về thương mại, công nghệ, vật tư, đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp - nông dân đang tạo nên nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương.

https://doanhnghiepthuonghieu.vn/ky-1-buc-tranh-tong-the-va-dong-luc-tang-truong-moi1-p67984.html