“Learning Before Leaving”: Chiến lược đáp ứng yêu cầu kỹ năng cho thị trường nhân lực cấp cao Phần Lan

Với khoảng 57.000 sinh viên CNTT tốt nghiệp mỗi năm, Việt Nam sở hữu nguồn cung nhân lực dồi dào trong những năm tới. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn tới một áp lực mới: nguồn cung nhân lực có kỹ năng vượt quá số lượng các vị trí việc làm chất lượng cao hiện có. Trong bối cảnh đó, việc tiến ra thị trường quốc tế như Phần Lan trở thành một bước đi chiến lược.

Dẫu vậy, cánh cửa đến Bắc Âu không dành cho sự ngẫu nhiên. Để chuyển dịch thành công sang môi trường như Phần Lan, các chuyên gia Việt cần một chiến lược bài bản, trau dồi kỹ năng trước khi dịch chuyển. Thay vì mặc định thâm niên hay kinh nghiệm sẵn có sẽ nghiễm nhiên tương thích với môi trường mới, các ứng viên nhạy bén thường chọn một “nốt dừng” chiến lược để đánh giá mức độ phù hợp giữa kỹ năng hiện có với yêu cầu của các nhà tuyển dụng Phần Lan.

Họ xác định lỗ hổng kiến thức, ưu tiên học bổ trợ và tập trung vào các lĩnh vực phù hợp nhất với thế mạnh cá nhân. Cách tiếp cận này không chỉ làm đẹp hồ sơ mà còn giúp rút ngắn quá trình thích nghi sau khi nhập cảnh.

Nhà tuyển dụng Phần Lan tìm kiếm điều gì?

Trong hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo của Phần Lan, các nhà tuyển dụng luôn săn đón những chuyên gia cấp cao, những người không chỉ sở hữu nền tảng kỹ thuật vững chắc mà còn có tư duy chiến lược cùng khả năng triển khai thực tế. Chiều sâu chuyên môn là yếu tố quan trọng, nhưng tính linh hoạt cũng là một điểm cộng đắt giá. Những tổ chức như Nokia, Kone, Microsoft, Supercell, Wolt, Nordea, Oura, Wärtsilä, ICEYE, Relex, Supermetrics và Smartly.io nằm trong số các nhà tuyển dụng hàng đầu tại Phần Lan, ưu tiên thu hút và tuyển dụng nhân tài quốc tế.

Các nhà tuyển dụng Phần Lan nổi tiếng với sự minh bạch và coi trọng năng lực thực tế. Do đó, thành công sẽ dựa trên việc thấu hiểu tường tận những yêu cầu được nêu cụ thể lẫn những giá trị được đánh giá ngầm định. Để tăng khả năng thành công, ứng viên nên chủ động tìm hiểu hồ sơ doanh nghiệp và mô tả chi tiết vị trí tuyển dụng để nắm bắt đầy đủ những kỳ vọng này.

Trong môi trường làm việc điển hình tại Phần Lan, những nguyên tắc này bao gồm tính tự chủ, tinh thần cộng tác và năng lực giải quyết vấn đề. Một khi ứng viên đã thấm nhuần các giá trị này, họ có thể tự định vị bản thân phù hợp với những nền tảng văn hóa công sở Phần Lan.

Chủ động lấp đầy khoảng trống về kỹ năng

Đối với hầu hết các vị trí chuyên gia và cấp quản lý tại Phần Lan, bằng đại học được công nhận là yêu cầu tối thiểu. Ngoài yếu tố này, ứng viên nên chuẩn bị tinh thần đáp ứng những kỳ vọng về chuyên môn và lĩnh vực cụ thể. Nếu còn thiếu sót so với tiêu chuẩn Phần Lan, hãy bắt đầu khắc phục ngay từ bây giờ thông qua 3 lộ trình thiết thực sau:

1. Đào tạo chính quy và trực tuyến
Các khóa học chuyên sâu, chứng chỉ và chương trình đào tạo quản lý cấp cao giúp nâng cao chuyên môn trong các lĩnh vực như nền tảng đám mây, kỹ thuật dữ liệu, tuân thủ quy định về tính bền vững hoặc tiêu chuẩn công nghệ y tế. Việc học sau đại học hoặc chương trình đào tạo quản lý cấp cao, dù hoàn thành trong nước hay tại Phần Lan, cũng sẽ là đòn bẩy để xây dựng uy tín và mạng lưới quan hệ chuyên nghiệp.

2. Tích luỹ kinh nghiệm tại các công ty đa quốc gia
Một số chuyên gia có thể cảm thấy hồ sơ hiện tại của mình chưa đủ sức nặng để sang Phần Lan ngay lập tức. Đối với những chuyên gia này, việc chuyển đổi nghề nghiệp mang tính chiến lược – chẳng hạn như làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia hoặc công ty Phần Lan tại Việt Nam – có thể giúp họ làm quen với mô hình vận hành và những kỳ vọng quốc tế. Những kinh nghiệm này sẽ gia tăng đáng kể tiềm năng thành công của họ tại Phần Lan.

3. Xây dụng hồ sơ năng lực thực tế
Các ứng viên xuất sắc thường nổi bật nhờ kinh nghiệm thực tiễn phong phú. Hãy xây dựng hồ sơ năng lực bằng cách đóng góp cho các dự án mã nguồn mở, gia nhập các hiệp hội nghề nghiệp hoặc tham gia hoạt động tình nguyện. Việc tham gia vào các lĩnh vực như phát triển bền vững, an ninh mạng hoặc phân tích dữ liệu sẽ giúp ứng viên chứng minh được năng lực thực tế – điều mà các nhà tuyển dụng Phần Lan cực kỳ coi trọng.

Những lĩnh vực mà Phần Lan đang “khát nhân lực”

Nhu cầu nhân tài quốc tế tại Phần Lan vẫn duy trì ở mức cao trong nhiều lĩnh vực then chốt. Trong lĩnh vực Công nghệ, nhu cầu cao tập trung vào các chuyên gia AI, kỹ sư máy học, khoa học dữ liệu và chuyên gia dữ liệu lớn, cùng với các kỹ sư điện toán đám mây, chuyên gia DevOps và SRE.

Chuyên môn về an ninh mạng – bao gồm kỹ thuật, rủi ro, tuân thủ và vận hành – là cần thiết trong mọi ngành công nghiệp. Các hệ thống doanh nghiệp, đặc biệt là SAP và ERP, vẫn giữ vai trò quan trọng, trong khi các lĩnh vực mới nổi như vi điện tử, quang tử, công nghệ lượng tử và công nghệ vũ trụ đang trên đà phát triển mạnh.

Trong lĩnh vực năng lượng và phát triển bền vững, Phần Lan đang đầu tư mạnh mẽ vào điện hạt nhân, thủy điện và điện gió, cùng với sự tăng trưởng nhanh chóng của các năng lượng tái tạo như điện mặt trời, hydro và lưu trữ pin. Các kỹ sư, quản lý dự án, chuyên gia lưu trữ năng lượng và chuyên gia dữ liệu có chuyên môn về phát triển bền vững đang được săn đón, đặc biệt là ở những lĩnh vực giao thoa giữa tích hợp hệ thống và hiểu biết về các quy định.

Ngành sản xuất và kỹ thuật cơ khí tiếp tục ưu tiên thiết kế tiên tiến, tự động hóa, robot và phát triển sản phẩm hướng đến khách hàng. Học hỏi không ngừng, khả năng lãnh đạo và khả năng xác định cũng như thực hiện các cơ hội mới là những năng lực cốt lõi.

Trong lĩnh vực công nghệ y tế, sự tăng trưởng trải rộng từ thiết bị y tế, chẩn đoán, y tế số và chăm sóc sức khỏe hỗ trợ bởi AI, cũng như công nghệ sinh học và y học cá nhân hoá được thúc đẩy bởi dữ liệu và di truyền học.

Bước tiến chiến lược trong sự nghiệp

Chuyển đến Phần Lan không đơn thuần là sự thay đổi về mặt địa lý; đó còn là một bước nhảy vọt trong sự nghiệp. Những người có tư duy “Learning before leaving” sẽ tự định vị bản thân để hoà nhập suôn sẻ hơn, tạo sự liên kết mạnh mẽ hơn với nhà tuyển dụng và tạo ra tác động dài hạn.

Đối với các chuyên gia Việt đang tìm kiếm lộ trình bài bản, sáng kiến Discover Finland - dự án do Liên minh Châu Âu (EU) đồng tài trợ, được quản lý bởi Work in Finland, sẽ cung cấp những hiểu biết sâu sắc về ngành, những buổi khai vấn và các khóa học trực tuyến về chiến lược tìm việc và định cư Phần Lan. Khi kết hợp cùng lộ trình chuẩn hóa kỹ năng một cách có tính toán, đây chính là “bệ phóng” giúp hiện thực hóa khát vọng quốc tế thành một bước chuyển sự nghiệp thành công.