Lì xì in hình đội tuyển Việt Nam: Có phạm luật?

Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Kỷ hợi 2019, nhưng thị trường bao lì xì đã khá sôi động. Năm 2019 theo Âm lịch là năm Kỷ Hợi vì thế mẫu bao lì xì chủ yếu in hình chú heo ngộ nghĩnh. Ngoài ra năm nay, xuất hiện lì xì in hình đội tuyển Việt Nam.

Với việc Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam giành chức vô địch AFF Suzuki Cup làm nức lòng hơn 90 triệu trái tim người Việt. Nắm bắt tâm lý người tiêu dùng nhiều cơ sở chuyên sản xuất phong bao lì xì Tết Nguyên đán Kỷ hợi in hình các cầu thủ của đội tuyển bóng đá Việt Nam.

Theo tìm hiểu của phóng viên bao lì xì thường chọn in hình đội tuyển Việt Nam nhận cúp, in hình Huấn luyện viên Park Hang-seo cùng các cầu thủ Xuân Trường, Quang Hải, Anh Đức... 

Chính vì độ "hot" của đội tuyển Việt Nam nên mẫu bao lì xì in hình đội tuyển Việt Nam khá đắt khách. Tuy nhiên khi việc sử dụng hình ảnh đội tuyển Việt Nam để khai thác thương mại khi chưa được phép liệu có vi phạm?

Theo quy định của pháp luật, việc sử dụng hình ảnh người nào thì phải được sự đồng ý của người đó vì cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình theo khoản 1 Điều 32 BLDS 2015. Ngoài ra, nếu sử dụng hình ảnh vì mục đích thương mại thì người sử dụng hình ảnh phải trả một khoản thù lao cho người chụp ảnh. 

Như vậy, tổ chức cá nhân nào nào sử dụng hình ảnh của HLV Park, hình ảnh cầu thủ, đội tuyển Việt Nam mà chưa được sự đồng ý là sai luật.

Ngoài ra tác phẩm nhiếp ảnh là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Văn bản hợp nhất (VBHN) số 19/VBHN-VPQH năm 2013 (VBHN Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ năm 2009). Chủ thể nào sử dụng bức ảnh mà không được sự đồng ý của tác giả đều là hành vi xâm phạm quyền tác giả được quy định tại Điều 28 VBHN Luật Sở hữu trí tuệ.

Nếu sử dụng hình ảnh một người mà không xin phép người đó thì người vi phạm có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng kèm với biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tháo gỡ, tháo dỡ hoặc xóa quảng cáo (điểm b khoản 3 và khoản 7 Điều 51 Nghị định 158/2013 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo).

Những tổ chức, cá nhân xâm phạm quyền tác giả thì buộc phải chấm dứt hành vi xâm phạm và bị áp dụng hình thức xử phạt như cảnh cáo, phạt tiền.

Ngoài ra, việc xử phạt các hành vi vi phạm quyền tác giả đã được quy định chi tiết tại Nghị định 131/2013 và Nghị định 28/2017 sửa đổi, bổ sung Nghị định 131/2013 (quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan).

Theo đó, tùy loại hành vi và mức độ ảnh hưởng mà mức phạt tiền cụ thể quy định khác nhau có thể từ 2 triệu đồng đến 35 triệu đồng.

Còn nhớ hồi đầu năm 2018 trước thành công giành ngôi á quân châu Á của đội tuyển U23 Việt Nam đã có nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng tên gọi, hình ảnh, thương hiệu của Đội tuyển U23 Việt Nam để kinh doanh, quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ của mình mà chưa được sự đồng ý bằng văn bản của VFF.

Ngay sau đó, VFF khẳng định, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam là đơn vị duy nhất sở hữu tên gọi, hình ảnh, thương hiệu và các quyền khai thác thương mại liên quan đến các Đội tuyển Quốc gia Việt Nam, bao gồm Đội tuyển U23 Việt Nam.

Vì vậy, bất kỳ tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân nào sử dụng tên gọi, hình ảnh của các Đội tuyển Quốc gia Việt Nam khi chưa được sự chấp thuận bằng văn bản của VFF là hành vi vi phạm quyền thương mại của VFF và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về việc khai thác trái phép các quyền thương mại liên quan đến các Đội tuyển Quốc gia Việt Nam.

VFF yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chấm dứt ngay hành vi sử dụng trái phép tên gọi, hình ảnh, thương hiệu của các Đội tuyển Quốc gia Việt Nam. VFF sẽ tiến hành các biện pháp trong phạm vi thẩm quyền để bảo vệ thương quyền của mình theo đúng quy định của pháp luật.

Hoàng Lâm/Sức Khỏe Cộng Đồng