Nghệ sĩ Sĩ Tiến - giọng nói ma lực của sân khấu Việt

Long đong với nghề

Lần đầu xem Sĩ Tiến trên sân khấu, tôi rất bất ngờ được nghe một giọng nói có màu sắc rất riêng, trầm ấm và nội lực. Một giọng đẹp, vừa có độ âm vang, lại vừa lắng sâu. Anh cùng lứa với các nghệ sĩ như Đức Khuê, Vân Dung, Nguyệt Hằng, Anh Tuấn... Sĩ Tiến ban đầu không mấy nổi trội so với những nghệ sĩ đồng lứa.

Sĩ Tiến trong vở “Biến dạng”

Thêm nữa, khi sân khấu thị trường nở rộ với các chương trình “Đời cười”, Sĩ Tiến bị cuốn theo sự mưu sinh với những tiết mục hài hước, mua vui. Anh âm thầm chờ đợi cho tới 7 năm sau, bất ngờ nổi lên từ vai Chu Bình, trong vở “Lôi Vũ”, do đạo diễn Lê Hùng dàn dựng năm 2001. Đây là vở kịch nổi tiếng của tác giả Tào Ngu viết từ năm 1920.

Vai Chu Bình, một tính cách hai mặt đã được Sĩ Tiến truyền tải cực kỳ tinh tế. Như cá gặp nước, giọng nói đặc biệt của Sĩ Tiến được phát huy, biểu hiện được tâm trạng của nhân vật. Đó là một con người ẩn giấu cá tính đớn hèn sau ánh sáng hào hoa. 

Nhưng rồi mọi chuyện không thuận lợi như ý muốn, vì sân khấu vẫn phải gồng mình với những thị hiếu giải trí. Sĩ Tiến lại tiếp tục với chuỗi “Đời cười”, để kiếm sống. Và cũng phải đến 5 năm sau, một dịp may lại đến khi Sĩ Tiến được phân vai Henmer trong vở “Nhà búp bê” của tác giả Henrik Ibsen.

Henmer là nhân vật có nội tâm phức tạp, đầy hư danh và mù quáng để đoạt lấy quyền lợi và danh vọng. Sĩ Tiến thể hiện sự hiểm họa của nhân vật bằng một giọng nói như muốn nghiền nát người khác, với đôi môi bật lên những âm sắc lạnh.

Luôn phải chờ đợi 

Tiếp tục chờ đợi, lại sau một kỳ 5 năm nữa, Sĩ Tiến mới được nhận tiếp một vai chính, trong vở “Tất cả đều là con tôi” (năm 2011) của tác giả lừng danh Arthur Miller (Mỹ). Một nhân vật lớn mang tính thời đại, với một thông điệp kêu gọi lương tâm con người đứng trước những tội ác chiến tranh.

Vai diễn của Sĩ Tiến là Joe Keller, một giám đốc xí nghiệp chế tạo động cơ máy bay đã cho phép lắp ráp các bộ phận bị thải loại vào máy bay, dẫn tới cái chết của 21 phi công trong cuộc chiến đấu. Tâm lý phức tạp và đầy cay đắng của nhân vật khi Joe Keller phải đối diện với sự phản kháng dữ dội ngay từ những người thân trong gia đình.

Sĩ Tiến lại thêm một lần dùng nghệ thuật đài từ của mình để diễn đạt tâm trạng của nhân vật. Anh thể hiện sự giằng xé và bùng nổ dữ dội trong trái tim tội lỗi của Keller qua những quãng ngắt giọng và nuốt lời vào trong.

Khán giả đã nghe thấy cái âm sắc “lặn vào trong” ấy cùng với ánh mắt thất vọng. Cuối cùng tội ác bị phanh phui, Keller phải trả giá, dẫn tới cái chết. Tâm trạng nhân vật đã được Sĩ Tiến thể hiện với sự hoang mang vô độ trong ánh mắt và lạc giọng trong nỗi bi thương tột cùng. 

Và, cũng lại không ngờ mãi tới gần 5 năm sau, Sĩ Tiến mới được vinh danh trong Hội diễn Sân khấu năm 2015. Đây là vai ông Sát trong “Biến dạng” của Chu Thơm, do Anh Tú đạo diễn. Sĩ Tiến đã thăng hoa bất ngờ, qua nghệ thuật diễn xuất đài từ và tâm lý nhân vật, với ánh mắt chứa đựng nỗi u buồn của sự sám hối. Tấm huy chương Vàng với vở “Biến dạng” là một thành công lớn sau hơn 20 năm phấn đấu của anh, trên sân khấu Nhà hát Tuổi Trẻ.  

Nhẫn nại khẳng định tài năng

Ngoài diễn xuất, Sĩ Tiến còn là một đạo diễn. Anh đã dàn dựng tiểu phẩm “Nước mắt đàn ông” trong loạt hài kịch nổi tiếng “Đời cười”. Một thời gian dài, tiểu phẩm này đã tạo nên cơn sốt bất ngờ trên sân khấu Nhà hát Tuổi Trẻ, thu hút khán giả với hàng chục đêm diễn.

Xem tiểu phẩm này, người xem không khỏi phục đạo diễn Sĩ Tiến khi dẫn dắt câu chuyện ngỡ như chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường, khiến cho họ cười đấy mà lại rơi nước mắt đấy. Lại thêm một khía cạnh khác thể hiện sức vóc lao động nghệ thuật rất dồi dào của nghệ sĩ Sĩ Tiến.

Khi gặp Sĩ Tiến, tôi thấu hiểu nỗi trăn trở của anh về một tương lai và sự phát triển của đoàn kịch II - Nhà hát Tuổi trẻ. Nào là vở diễn, nào là hợp đồng, nào là xã hội hóa... Một gánh nặng trên vai. Giọng anh trầm lắng như đang cất lên những nốt nhạc của bài ca “Hãy yêu nhau đi”, khiến người đối diện cảm nhận rõ và chia sẻ những trăn trở của anh trên con đường nghệ thuật. Sau hơn 20 năm, anh đã tiến bộ một cách vững vàng, nhẫn nại để khẳng định là một tài năng đích thực.