Quản lý thuốc thú y trước những quy định mới

Tăng giám sát từ cơ sở, hạn chế rủi ro

Từ ngày 1/8/2026, Nghị định 204/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 90/2017/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y. Quy định mới bao quát nhiều nhóm hành vi liên quan đến sản xuất, kinh doanh, sử dụng sản phẩm thú y, kiểm soát giết mổ và vệ sinh thú y, với mức phạt tối đa 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Một số hành vi sử dụng thuốc không đúng quy định có thể bị phạt từ 6–8 triệu đồng đối với cá nhân; mức phạt đối với tổ chức bằng hai lần mức áp dụng cho cá nhân.

Tại Hà Nội, tháng 8/2026, thành phố yêu cầu rà soát, cập nhật dữ liệu về các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kho bảo quản, vận chuyển và kinh doanh thuốc thú y. Đồng thời, Hà Nội tích hợp giấy chứng nhận, kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm và phân loại theo mức độ rủi ro. Các xã, phường cũng phải lập danh sách những tài khoản, trang thông tin điện tử và mạng xã hội có hoạt động kinh doanh mặt hàng này trên địa bàn. Danh sách phải gửi về cơ quan chuyên môn trước ngày 15/9/2026 và được cập nhật khi có biến động.

Tại Lâm Đồng, lực lượng chức năng tiếp tục phối hợp kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, thuốc thú y và thức ăn chăn nuôi trong năm 2026, gắn với yêu cầu phòng, chống dịch bệnh và bảo đảm an toàn thực phẩm. Việc phối hợp giữa cơ quan chuyên ngành, quản lý thị trường và chính quyền cơ sở có ý nghĩa quan trọng bởi các vi phạm có thể phát sinh ở nhiều khâu, từ lưu thông sản phẩm đến sử dụng tại trang trại.

Việc giám sát đầu vào có tác động trực tiếp đến môi trường cạnh tranh. Sản phẩm giả, kém chất lượng không chỉ gây thiệt hại cho người chăn nuôi mà còn tạo lợi thế bất hợp pháp cho cơ sở không tuân thủ. Ngược lại, dữ liệu rõ ràng về nguồn hàng, điều kiện kinh doanh và lịch sử vi phạm giúp cơ quan chức năng tập trung nguồn lực vào nhóm nguy cơ cao, thay vì kiểm tra dàn trải.

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Song song với thực thi tại địa phương, hành lang pháp lý đang tiếp tục được hoàn thiện. Đáng chú ý, ngày 25/8/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và Hội Khoa học Kỹ thuật Thú y Việt Nam, doanh nghiệp tổ chức góp ý đối với hai dự thảo Thông tư về quản lý thuốc thú y và về kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y. Hai văn bản nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Thú y sửa đổi, đồng thời xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Dự thảo thứ nhất tập trung vào các nội dung liên quan đến đăng ký lưu hành, cấp và gia hạn giấy chứng nhận, khảo nghiệm, kiểm nghiệm, ghi nhãn và nhãn điện tử. Một số đề xuất theo hướng tăng xử lý trực tuyến, công nhận kết quả kiểm nghiệm phù hợp và công khai thông tin về cơ sở kiểm nghiệm được công nhận. Nếu được hoàn thiện theo hướng này, thủ tục sẽ minh bạch hơn, trong khi cơ quan quản lý có thể dành nguồn lực cho những nhóm sản phẩm và cơ sở có rủi ro cao.

Dự thảo về giết mổ và vệ sinh thú y lại đặt trọng tâm vào phân loại cơ sở theo nguy cơ, truy xuất nguồn gốc, dấu kiểm soát giết mổ và kết nối dữ liệu. Đây là mắt xích quan trọng bởi an toàn thực phẩm không kết thúc tại trang trại. Nếu thông tin về vật nuôi, quá trình sử dụng sản phẩm thú y, giết mổ và lưu thông được liên thông, khả năng xác định nguồn gốc khi xảy ra sự cố sẽ nhanh và chính xác hơn.

Hướng đi này cũng phù hợp với yêu cầu hậu kiểm an toàn thực phẩm năm 2026, trong đó có các nội dung về chất cấm trong chăn nuôi, dư lượng kháng sinh, dư lượng thuốc thú y và hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm. Vấn đề còn lại là đưa quy định vào thực tế một cách nhất quán. Khi pháp luật rõ ràng, dữ liệu dễ tra cứu và trách nhiệm giữa các khâu được phân định, cơ sở tuân thủ sẽ giảm rủi ro pháp lý, còn cơ quan quản lý có thêm công cụ cảnh báo và xử lý sớm. Đây là nền tảng để thị trường thuốc thú y minh bạch hơn, đồng thời góp phần nâng chất lượng chuỗi chăn nuôi và bảo đảm an toàn thực phẩm.