Sống mãi tuổi 40 và hai cuộc hôn nhân lấp lánh

Công chúng ngưỡng mộ Lưu Quang Vũ không chỉ bởi những tác phẩm có sức rung động mạnh mẽ, mà còn bởi trái tim đa cảm. Ông đã sống chân thành và đã yêu say đắm, mà hai cuộc hôn nhân tuyệt đẹp vẫn còn lưu dấu trong thơ ông!

21 tuổi, Lưu Quang Vũ cưới vợ. Cô dâu là một người đẹp rất nổi tiếng - diễn viên Tố Uyên. Chỉ hơn 10 tuổi, Tố Uyên đã đóng vai chính trong bộ phim “Con chim vành khuyên”.

Diễn viên Tố Uyên thời trẻ

Nhan sắc và tên tuổi của Tố Uyên thuở đôi mươi rất nhiều người theo đuổi, nhưng bà vẫn quyết định sánh duyên với Lưu Quang Vũ, với lý do: “Giữa bao chàng trai hâm mộ, tôi chọn Vũ vì chúng tôi thân thiết từ bé. Tôi nhận thấy Vũ có tài từ những ngày đó. Trong tình yêu, hiếm có ai yêu cuồng nhiệt và thiết tha như Vũ".

Với Tố Uyên, những rung cảm đầu đời của Lưu Quang Vũ không chỉ thấy “dưa hấu bổ ra thơm suốt ngày dài/ em cũng mát lành như trái cây mùa hạ” mà còn lan toả đến tận mỗi… ngón tay. Đó là bài thơ “Hơi ấm bàn tay” được Lưu Quang Vũ viết tặng Tố Uyên năm 1967: “Phút đưa nhau ta chỉ nắm tay mình/ Điều chưa nói thì bàn tay đã nói/ Mình đi rồi hơi ấm còn ở lại/ Còn bồi hồi trong những ngón tay ta...”. Tuy nhiên, trong khu vườn hạnh phúc cũng có không ít âm u không phải bởi cành khô hoặc lá vàng, Lưu Quang Vũ mơ hồ nhận ra: “Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa/ Thương vườn cũ gãy cành và rụng trái/ Áo em ướt để anh buồn khóc mãi/ Ngày mai chúng mình ra sao em ơi?”.

Quan hệ vợ chồng của Lưu Quang Vũ và Tố Uyên dù có chung đứa con trai Lưu Minh Vũ, cũng chỉ kéo dài được 3 năm, từ 1969 đến 1972. Không thể biện giải lỗi của ai. Lắm phen hai cá thể hoàn hảo cũng không thể kết thành một cặp đôi hoàn hảo. Quan trọng là họ đã đến với nhau thật lòng, và có được với nhau những ngày mãn nguyện, mà sự đổ vỡ thì không thể nào ngờ.

Dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân với nữ diễn viên Tố Uyên, ít nhiều được Lưu Quang Vũ hé lộ trong bài thơ “Nói với con cuối năm” dành riêng cho con trai mình: “Con ơi, con hãy tha thứ cho cha/ Cha chẳng thể nào sống cùng mẹ được/ Đời cha nắng gắt/ Mẹ con cần suốt mát của đồng vui/ Con khôn lớn trên đời/ Hãy yêu thương mẹ/ Và hãy hiểu cho cha”.

Cuộc đời của nhà thơ - nhà viết kịch Lưu Quang Vũ bật sáng sau tuổi 30, khi ông chuyển sang viết kịch. Thập niên 80 của thế kỷ trước, tác phẩm của Lưu Quang Vũ làm mưa làm gió trên sàn diễn cả nước. Từ “Tôi và chúng ta”, “Cậu đồng” cho đến “Hoa cúc xanh trên đầm lầy”, “Hồn Trương Ba da hang thịt” đều làm nức dạ người yêu sân khấu.

Tuy nhiên, mọi tâm tư sâu kín nhất của Lưu Quang Vũ đều gửi gắm vào thơ. Chỉ ở trong thơ, chân dung Lưu Quang Vũ mới hiện ra với tất cả sự run rẩy lẫn sự mềm yếu của một người đàn ông khao khát yêu và được yêu: “Chúng mình đã chờ nhau, đã yêu nhau biết mấy/ Bao sớm mưa bay, bao ngày nắng dậy/ Nhưng bức tường đã chắn giữa đôi ta…/ Giữa đời anh và khuôn mặt em/ Một bức tường xa lạ đã dâng lên…”.

Cuộc hôn nhân thứ hai của Lưu Quang Vũ là sự sắp xếp trọn vẹn của định mệnh. Nữ sĩ Xuân Quỳnh xuất thân là diễn viên múa, lớn hơn Lưu Quang Vũ đến 6 tuổi. Thuở bé, Lưu Quang Vũ vẫn gọi là “cô Quỳnh”. Sau khi nữ sĩ Xuân Quỳnh chia tay người chồng đầu tiên thì Lưu Quang Vũ cũng đang độc thân. Họ đến với nhau như hai mảnh ghép số phận, chông chênh mà vừa vặn, muộn màng mà đằm thắm. Như chính thổ lộ bằng thơ của Lưu Quang Vũ “khi tàu đông anh lỡ chuyến đi dài/ chỉ một người ở lại với anh thôi/ lúc anh vắng người ấy thường thức đợi/ khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới/ anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương”.

Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh

Nữ sĩ Xuân Quỳnh xuất hiện, không chỉ mang cho nhà thơ – nhà viết kịch một mái nhà đi về sớm khuya, mà còn giúp thơ ông có những dòng trìu mến: “Em của anh, đôi vai ấm dịu dàng/ Người nhóm bếp mỗi chiều, người thức dậy lúc tinh sương/ Em ở đấy, đời chẳng còn đáng ngại/ Em ở đấy, bày tay tin cậy/ Bàn tay luôn đỏ lên vì giặt giũ mỗi ngày/ Đôi mắt buồn cúa xứ sở có nhiều mưa/ Ngọn đèn sáng rụt rè trên cửa sổ/ Đã quen lắm, anh vẫn còn bỡ ngỡ/ Gọi tên em, môi vẫn lạ lùng sao”.

Nữ sĩ Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ cũng có chung một đứa con - Lưu Quỳnh Thơ. Cái tai nạn khủng khiếp ngày 29/8/1988 đã cướp đi cả ba sinh mạng trong gia đình nhỏ bé của họ. Bài thơ cuối cùng Lưu Quang Vũ để lại trên đời, cũng là bài thơ viết cho Xuân Quỳnh trong một chuyến đi xa.

Bài thơ “Thư viết cho Quỳnh trên máy bay” đề ngày 7/5/1988, có những câu day dứt: “Có phải vì mười lăm năm yêu anh/ Trái tim em đã mệt/ Cô gái bướng bỉnh/ Cô gái hay cười ngày xưa/ Mẹ của các con anh/ Một tháng nay nằm viện/ Chiếc giường trắng, vách tường cũng trắng/ Một mình em với giấc ngủ chập chờn/ Thương trái tim nhiều vất vả lo buồn/ Trái tim lỡ yêu người trai phiêu bạt/ Luôn mắc nợ những chuyến đi, những giấc mơ điên rồ, những ngọn lửa không có thật/ Vẫn là gã trai nông nổi của em/ Người chồng đoảng của em/ 15 mùa hè chói lọi, 15 mùa đông dài”. Chính bài thơ của Lưu Quang Vũ xác định dùm người hâm mộ về cuộc tình của họ bắt đầu từ năm 1973.