Tín hiệu tích cực giữa biến động toàn cầu

Theo số liệu từ Cục Hải quan công bố chiều 27/8, tính đến hết ngày 15/8/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đã đạt 555,21 tỷ USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, cán cân thương mại hàng hóa đang thặng dư 10,02 tỷ USD – một con số cho thấy sự bền vững trong hoạt động ngoại thương, bất chấp những biến động khó lường của kinh tế thế giới.

Trong kỳ 1 tháng 8/2025 (từ 1/8 đến 15/8), tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 40,36 tỷ USD, giảm 8,4% so với nửa cuối tháng 7. Xuất khẩu đạt 20,06 tỷ USD, giảm 13,5%, chủ yếu do nhóm hàng chủ lực như máy móc, điện thoại, máy vi tính, sắt thép sụt giảm mạnh. Đây là tín hiệu cần lưu ý, phản ánh tác động từ nhu cầu toàn cầu chững lại và sự điều chỉnh của chuỗi cung ứng quốc tế.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu trong kỳ cũng giảm, chỉ đạt 20,29 tỷ USD, giảm 2,6%. Các mặt hàng giảm mạnh gồm xăng dầu (giảm 19,4%), ô tô nguyên chiếc (giảm 29,8%). Sự sụt giảm nhập khẩu phần nào cho thấy nhu cầu đầu vào sản xuất và tiêu dùng có dấu hiệu chậm lại, nhưng đồng thời cũng góp phần giữ cho cán cân thương mại duy trì trạng thái thặng dư.

Tính lũy kế từ đầu năm đến 15/8, xuất khẩu đạt 282,62 tỷ USD, tăng 15% (tăng gần 37 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024). Đây là nền tảng quan trọng giúp Việt Nam củng cố vị thế trong thương mại toàn cầu. Trong đó, khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ vai trò trụ cột với tổng kim ngạch 393,20 tỷ USD, tăng 21,8% - chiếm hơn 70% tổng trị giá xuất nhập khẩu cả nước. Điều này phản ánh sự hấp dẫn của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đặt ra bài toán cần nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa để giảm dần sự phụ thuộc.

Con số thặng dư hơn 10 tỷ USD là tín hiệu tích cực, tạo dư địa cho ổn định tỷ giá, cải thiện dự trữ ngoại hối và tăng sức chống chịu trước rủi ro kinh tế quốc tế. Tuy vậy, sự sụt giảm kim ngạch trong nửa đầu tháng 8 cũng nhắc nhở về những thách thức: nhu cầu toàn cầu chưa thực sự phục hồi, cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, và sự phụ thuộc lớn vào khối FDI vẫn là hạn chế.

Có thể nói, bức tranh xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2025 vừa ghi nhận những gam màu sáng từ mức tăng trưởng mạnh mẽ, vừa ẩn chứa những điểm cần lưu tâm. Để duy trì đà thặng dư bền vững, Việt Nam cần đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng trong sản phẩm xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy phát triển khu vực doanh nghiệp trong nước để cân bằng với FDI. Đây sẽ là nền tảng giúp thương mại Việt Nam không chỉ thặng dư về con số, mà còn vững chắc hơn về chất lượng và sức cạnh tranh trong dài hạn.