Từ phế phẩm nông nghiệp - nâng tầm thành sản phẩm OCOP

Trải qua 8 năm phát triển, HTX Nông nghiệp Quyên Phong đã tạo dấu ấn nổi bật nhờ hai sản phẩm chủ lực: Ổi Tân Yên - OCOP 4 sao và Trà búp ổi Tân Yên - OCOP 3 sao. Đặc biệt trong năm nay, cả hai sản phẩm đều được tỉnh Bắc Ninh vinh danh: Ổi Tân Yên trở thành sản phẩm Nông nghiệp tiêu biểu lần I; còn Trà búp ổi Tân Yên được bình chọn là sản phẩm Công nghiệp tiêu biểu lần I. Đây là minh chứng rõ nét cho chất lượng, uy tín và sự sáng tạo trong sản xuất - kinh doanh của HTX.

Xuất phát từ việc tiêu thụ ổi đầy khó khăn, giá cả bấp bênh do phụ thuộc thương lái, các thành viên HTX từng loay hoay tìm hướng đi mới để nâng giá trị nông sản địa phương. Khi sản phẩm Ổi Tân Yên đạt chứng nhận OCOP 4 sao năm 2022, mọi thứ thay đổi hoàn toàn: thương hiệu được khẳng định, người mua tin tưởng hơn và đầu ra ổn định giúp thu nhập của nông dân tăng lên rõ rệt. Mỗi năm, HTX cung ứng khoảng 1.000 tấn ổi bán ra thị trường, giá bán bình quân 15.000 - 25.000 đồng/kg. Không chỉ tiêu thụ mạnh tại tỉnh, Ổi Tân Yên còn có mặt tại Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Lạng Sơn… cùng hệ thống bán hàng Online hoạt động liên tục, tạo nên mạng lưới khách hàng thân thiết rộng khắp.

Không dừng lại ở quả tươi, HTX Nông nghiệp Quyên Phong tạo tiếng vang khi biến phần phụ phẩm - búp ổi non vốn phải cắt bỏ - thành sản phẩm trà túi lọc mang thương hiệu Trà búp ổi Tân Yên. Ý tưởng hình thành từ năm 2018, được nghiên cứu bài bản và hoàn thiện quy trình kỹ thuật trong giai đoạn 2021 - 2023. Búp và lá ổi thu từ các vùng trồng VietGAP được phân loại, sấy lạnh liên tục suốt 48 giờ để giữ mùi thơm và mầu xanh tự nhiên, sau đó nghiền, đóng gói và kiểm định an toàn thực phẩm nghiêm ngặt trước khi ra thị trường. Trung bình 1 tấn nguyên liệu tươi cho ra 180 - 200kg trà thành phẩm, mang hương thơm dịu, vị thanh và nhiều công dụng như cải thiện giấc ngủ, hỗ trợ giảm cân, đại tràng, ổn định đường huyết và tốt cho tim mạch.

Nhận thấy tiềm năng lớn từ hai sản phẩm này, năm 2024 UBND tỉnh Bắc Giang đã phê duyệt kế hoạch hỗ trợ mô hình liên kết “Xây dựng chuỗi giá trị ổi Tân Yên và trà búp ổi Tân Yên” với quy mô 16 ha, có 99 hộ dân tham gia, tất cả đều sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Cùng năm, nhãn hiệu tập thể “Trà búp ổi Tân Yên” chính thức được bảo hộ theo địa danh Tân Yên, mở ra cơ hội phát triển quy mô lớn, hướng tới thị trường toàn quốc”.

Sự ra đời của Trà búp ổi Tân Yên chính là bước ngoặt khi HTX Nông nghiệp Quyên Phong chuyển từ tư duy trồng - bán nông sản sang chế biến sâu, nâng giá trị cây ổi lên gấp nhiều lần và mở ra hướng sản xuất xanh, tuần hoàn. Bà con nông dân thay vì bỏ đi búp ổi, giờ mang bán cho HTX với giá 3.000 - 5.000 đồng/kg, mỗi sào thu thêm 100 kg búp/năm, tăng thu nhập đáng kể. Chỉ trong 9 tháng năm 2025, HTX đã bán hơn 1 vạn gói trà, tương đương gần 2 tấn búp tươi, cho thấy sức hút đặc biệt của sản phẩm trên thị trường. Nhiều người tiêu dùng gọi đây là “trà đặc sản từ phụ phẩm nông nghiệp”, vừa độc đáo, vừa đậm tính bản địa.

Với những đóng góp của mình, ông Đặng Huy Phong - Giám đốc HTX Nông nghiệp Quyên Phong đã được Bộ Trưởng bộ Nông nghiệp và Môi trường tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện các phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2021 - 2025.

Chia sẻ với phóng viên, ông Đặng Huy Phong - Giám đốc HTX cho biết “Điều làm nên thành công đặc biệt của HTX Quyên Phong nằm ở tư duy sản xuất bài bản và tầm nhìn dài hạn. Không chỉ chăm chút vùng nguyên liệu, HTX còn xây dựng hình ảnh thương hiệu chuyên nghiệp, tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng, công khai quy trình sản xuất để tạo niềm tin nơi người tiêu dùng. Nhờ vậy, khi người tiêu dùng đặt câu hỏi vì sao Trà búp ổi Tân Yên có giá cao hơn một số sản phẩm khác trên thị trường, HTX có thể chứng minh bằng chất lượng, chứng nhận, quy trình và tính minh bạch - điều mà ít sản phẩm nông nghiệp nhỏ lẻ làm được”.

Hiện ổi Tân Yên được đánh giá là một trong những đặc sản hàng đầu của vùng, với vị giòn ngọt, ít hạt, dễ bảo quản, phù hợp cung cấp cho chuỗi siêu thị, cửa hàng hoa quả sạch. Trong khi đó, Trà búp ổi Tân Yên đang trở thành sản phẩm trà thảo mộc mới lạ, giàu giá trị sức khỏe, được nhiều đại lý dược, cửa hàng đông y, hệ thống siêu thị mini… đặt hàng.

Thành công của HTX Nông nghiệp Quyên Phong cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của Chương trình OCOP tại Tân Yên - nơi đang sở hữu nhiều sản phẩm đặc sản như vải sớm, vú sữa, măng lục trúc, sâm Nam núi Dành… Trong bức tranh chung ấy, HTX Nông nghiệp Quyên Phong nổi lên nhờ sự năng động, sáng tạo và dám nghĩ dám làm, biến cây ổi truyền thống thành chuỗi sản phẩm giá trị cao.

Hướng tới tương lai, HTX đặt mục tiêu mở rộng thị trường toàn quốc, đầu tư công nghệ để đa dạng hóa sản phẩm từ cây ổi như trà búp ổi thượng hạng, trà hòa tan, bột ổi, tinh chất ổi… đồng thời tiếp tục nâng cấp vùng nguyên liệu đạt chuẩn cao hơn. Với sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, cùng sự nỗ lực của tập thể thành viên, HTX Nông nghiệp Quyên Phong đang từng bước khẳng định thương hiệu nông sản Tân Yên trên bản đồ Nông nghiệp Việt Nam.

Hai sản phẩm Ổi Tân Yên và Trà búp ổi Tân Yên ngày nay không chỉ là nông sản thông thường mà đã trở thành “đại sứ thương hiệu” cho tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng vươn xa của người nông dân Tân Yên. Với những bước đi chắc chắn, HTX Nông nghiệp Quyên Phong đang viết tiếp câu chuyện thành công của Nông sản Việt – từ vườn đến thị trường, từ sản phẩm địa phương đến thương hiệu Quốc gia.