Ưu đãi thuế "cú hích" cần thiết cho kinh tế tư nhân phát triển

Miễn thuế, giảm chi phí cho doanh nghiệp mới

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Trọng tâm của Nghị định là các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư vào hệ sinh thái khởi nghiệp. Các quy định được thiết kế theo hướng rõ ràng, có thời hạn, gắn với điều kiện cụ thể, bảo đảm vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa tăng cường kỷ cương, minh bạch trong thực thi chính sách thuế.

Theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15.

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế. Trường hợp trong ba năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu nhưng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thời gian ưu đãi sẽ được tính từ năm thứ tư.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, Nghị định quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục, tạo điều kiện để doanh nghiệp mới thành lập giảm áp lực chi phí, tập trung nguồn lực cho đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực quản trị.

Nghị định cũng yêu cầu doanh nghiệp hạch toán riêng thu nhập, chi phí từ hoạt động được hưởng ưu đãi thuế. Trường hợp không thể hạch toán riêng, phần thu nhập được hưởng ưu đãi sẽ được xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu hoặc chi phí của hoạt động được ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Quy định này bảo đảm hài hòa giữa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và yêu cầu quản lý thuế chặt chẽ, minh bạch.

Cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân

Đánh giá về tác động của Nghị định, bà Trịnh Thị Ngân - Trưởng ban cố vấn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội cho rằng, việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu sau khi thành lập có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo bà Ngân, trong giai đoạn mới ra đời, doanh nghiệp thường gặp khó khăn lớn về vốn, phải vay mượn để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Được miễn thuế trong thời gian đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vay vốn, cải thiện dòng tiền và tăng khả năng sinh lời.

Cũng theo bà Trịnh Thị Ngân, chính sách này còn có tác động lan tỏa, thúc đẩy làn sóng hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, qua đó mở rộng khu vực doanh nghiệp chính thức. 

Từ góc độ hoạch định chính sách, GS, TS Hoàng Văn Cường - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đánh giá, các quy định về miễn, giảm thuế trong Nghị định số 20/2026/NĐ-CP là bước đi quan trọng, thể hiện rõ việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân. 

Đồng quan điểm, PGS, TS Trần Hoàng Ngân - Đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh cho rằng,Nhà nước ưu tiên cho thuê nhà, đất và giảm giá thuê đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ tạo ra môi trường làm việc ổn định, lâu dài cho doanh nghiệp. Thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đưa các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn. Theo ông Ngân, miễn, giảm thuế là chính sách rất thiết thực, cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp mới thành lập, Nghị định số 20/2026/NĐ-CP còn dành ưu đãi thuế cho hoạt động đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.