VASEP kiến nghị tháo gỡ vướng mắc thuế cho doanh nghiệp thủy sản

Ngày 30/9, VASEP đã gửi Công văn số 152/CV-VASEP tới Bộ Tài chính, đồng kính gửi Cục Thuế, Cục Hải quan về việc báo cáo một số nội dung bất cập, vướng mắc lớn về thuế và kiến nghị giải pháp tháo gỡ cho doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản.

Theo đó, VASEP tổng hợp một số khó khăn, vướng mắc còn phát sinh trong thực tế sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách, thực thi, bảo đảm tính ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh.

Cụ thể, về hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT), VASEP đề nghị áp dụng thống nhất nguyên tắc quản lý rủi ro theo Công văn 6936/CT-QLTT: Chỉ khoanh phần hóa đơn, giao dịch có dấu hiệu rủi ro để kiểm tra, không để toàn bộ hồ sơ phải chờ xác minh; đồng thời xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng và làm rõ quyền hoàn thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu sau đó đưa vào sản xuất, xuất khẩu. 

Đối với thuế GTGT thủy sản, Hiệp hội phản ánh cùng một sản phẩm nhưng các địa phương đang áp dụng khác nhau về đối tượng không chịu thuế, không phải kê khai hoặc thuế suất 8%/10%. VASEP đề nghị ban hành hướng dẫn thống nhất toàn quốc, kèm bảng tra cứu theo nhóm sản phẩm, công đoạn và chủ thể giao dịch. 

VASEP cũng kiến nghị tách bạch việc xác định “sơ chế” và “chế biến” cho mục đích thuế GTGT với việc xác định hoạt động, ngành nghề để áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN); tham chiếu Quyết định 36/2025/QĐ-TTg nhưng không suy diễn kết luận của sắc thuế này sang sắc thuế khác

Ngoài ra, Công văn đề cập việc thống nhất chính sách thuế TNDN đối với gia công, phụ phẩm thủy sản; thực hiện thống nhất hướng dẫn về tỷ giá trên hóa đơn điện tử; xử lý hàng xuất khẩu bị trả về, tái nhập để sửa chữa/tái chế rồi tái xuất; Thuế TNCN đối với khoản chi trả sau khi chấm dứt hợp đồng lao động; đồng thời đề nghị kế thừa kết quả kiểm tra, có cơ chế chuyển tiếp và hướng dẫn liên ngành thuế - hải quan - thủy sản.

Theo VASEP, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tháng 9/2026 ước đạt 1,135 tỷ USD, tăng 11,9% so với cùng kỳ, đưa kết quả 9 tháng lên 9,103 tỷ USD, tăng 11,4%. Trong đó, xuất khẩu tôm đạt 3,75 tỷ USD, tăng 11%; cá tra đạt 1,74 tỷ USD, tăng 10,7%; cá ngừ đạt 716 triệu USD, tăng 3,5%.

Các nhóm hải sản khác đóng góp đáng kể: Cá các loại đạt 1,741 tỷ USD trong 9 tháng, tăng 12,2%; mực, bạch tuộc đạt 606 triệu USD, tăng 15,4%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 354 triệu USD, tăng 31,6%. Nhuyễn thể có vỏ vẫn tăng 25,2% lũy kế, đạt 231 triệu USD, nhưng riêng tháng 9 giảm 3,5%, cho thấy đà tăng bắt đầu chững lại.

VASEP dự báo, sau giai đoạn tăng tốc trong quý III, xuất khẩu thủy sản quý IV dự kiến giảm nhịp. Nhiều đơn hàng phục vụ tiêu dùng cuối năm đã được nhập khẩu và giao hàng sớm, nên nhu cầu mua bổ sung khó duy trì mức cao của những tháng vừa qua. Với kết quả 9 tháng ước đạt 9,103 tỷ USD, xuất khẩu cả năm có thể đạt khoảng 12 tỷ USD.