Thứ tư, 07/12/2022, 22:41

tapchidoanhnghiepvathuonghieu@gmail.com

024.6657.6928 / 0988.009.916

© Chỉ được phát hành lại thông tin khi có sự đồng ý bằng văn bản của
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương hiệu nông thôn

Góc nhìn doanh nghiệp - doanh nhân Pháp luật

Cải thiện về pháp lý, giảm rủi ro cho lao động di cư

Trong khu vực ASEAN, lao động di cư (LÐDC) nổi lên như nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế. LÐDC ở nước ta đã trở thành một phần trong nền kinh tế với những đóng góp không chỉ cho kinh tế gia đình, xóa đói, giảm nghèo, mà còn góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế đất nước. Tuy nhiên, trong quá trình di cư, người lao động (NLÐ) gặp phải nhiều rủi ro.

Ảnh minh họa

Những bất cập trong quản lý làm tăng chi phí dịch vụ chuyển lao động quốc tế. Bên cạnh đó, những thủ tục rườm rà, đòi hỏi nhiều thời gian; chi phí hồ sơ, tuyển dụng, chi phí gián tiếp phát sinh; tiền môi giới cao; thiếu thông tin chính thức... khiến NLÐ tìm đến những kênh phi chính thức. Quá trình tiếp cận thông tin về xuất khẩu lao động, NLÐ thường được tiếp nhận về thị trường lao động và việc làm một cách không đầy đủ hoặc sai lệch, chủ yếu do bạn bè, gia đình, người môi giới cung cấp.

Khác với di cư trong nước, quá trình di cư lao động ra nước ngoài dựa hoàn toàn vào công ty môi giới. Việc xuất khẩu lao động tại Việt Nam vẫn tồn tại hai hình thức: hợp pháp và bất hợp pháp. Di cư hợp pháp đem lại sự an toàn, công việc bảo đảm nhưng chi phí cao, thời gian, thủ tục kéo dài. Trong khi đó, hình thức di cư lao động bất hợp pháp, thời gian làm thủ tục nhanh gọn, chi phí thấp nhưng đối diện nhiều rủi ro và bấp bênh. Ngoài ra, do chi phí di cư cao, việc làm, lương, thu nhập không công bằng khiến NLÐ xuất khẩu theo hình thức hợp pháp có xu hướng bỏ ra ngoài, trở thành di cư bất hợp pháp. Với những người bỏ trốn, họ rất dễ đối diện nhiều rủi ro, mất an toàn cũng như vi phạm luật pháp nước sở tại.

Số liệu tại hội thảo quốc tế Di cư và đa văn hóa, do Học viện Phụ nữ và Ðại học quốc gia Chonnam (Hàn Quốc) tổ chức năm 2019 cho biết, NLÐ di cư gặp rất nhiều vi phạm về quyền lao động nhưng lại ít được hỗ trợ pháp lý. Chỉ có 4% người di cư Việt Nam cố gắng đấu tranh đòi bồi thường cho những lạm dụng mà họ gặp phải. Cứ năm người di cư từ Việt Nam thì một người không nhận được bất cứ quyền lao động nào. Ðáng chú ý là tỷ lệ này cao hơn so với nhóm di cư đến từ các quốc gia khác, nguyên nhân là do tỷ lệ NLÐ di cư Việt Nam là lao động bất hợp pháp cao. Do di cư bất hợp pháp cho nên khi bị xâm hại, các nạn nhân không dám tiếp cận các cơ quan chức năng của nước sở tại để nhận được sự bảo vệ. Họ cũng e ngại tiếp cận các cơ quan ngoại giao của Việt Nam tại nước đó để nhận sự giúp đỡ.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật khuyến khích tổ chức tư vấn hỗ trợ pháp luật, các tổ chức dịch vụ pháp lý, cơ sở đào tạo, nghiên cứu chuyên ngành luật thực hiện việc tư vấn, hướng dẫn tìm hiểu pháp luật, cung cấp thông tin pháp luật miễn phí cho nhân dân. Trên thực tế, hiện nay, việc hỗ trợ thông tin cho LÐDC được thực hiện chủ yếu dưới các hình thức: trang mạng điện tử của Bộ Ngoại giao, Cục Lãnh sự; tạo thuận lợi trong tiếp cận thông tin về công tác bảo hộ công dân, đưa các cảnh báo cần thiết cho công dân đề phòng, tránh rủi ro, thảm họa trong quá trình xuất cảnh, cư trú ở nước ngoài.

Phòng Bảo hộ công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài cũng đã thiết lập đường dây nóng bảo hộ 24/24 giờ; hỗ trợ qua việc tiếp cận cá nhân trong trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn nhiều khoảng cách. Hiện Việt Nam chưa gia nhập công ước 1990 về quyền của người lao động di cư. Công ước này xây dựng các chuẩn mực bắt buộc về đối xử, việc làm, quyền của lao động di trú nhằm chấm dứt tình trạng bóc lột NLÐ. Bên cạnh đó, khung pháp lý cho người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài không điều chỉnh quan hệ lao động bất hợp pháp. Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2006 chỉ điều chỉnh lao động di cư theo hợp đồng. Ðây chính là khoảng trống lớn.

Bên cạnh đó, còn thiếu các thiết chế bảo vệ NLÐ di cư; thiếu sự phối hợp chặt chẽ và thiết chế chịu trách nhiệm trong việc bảo vệ NLÐ di cư bất hợp pháp. Hiện nay, cơ quan chịu trách nhiệm chính về NLÐ di cư là Cục Quản lý lao động ngoài nước thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; chịu trách nhiệm về công dân Việt Nam ở nước ngoài là Ðại sứ quán và Lãnh sự quán Việt Nam, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước sở tại và vùng lãnh thổ. Thực tế trên cho thấy, có quá nhiều cơ quan có chức năng hỗ trợ thông tin cho LÐDC nhưng lại không có một cơ quan chính thức nào chịu trách nhiệm đối với đối tượng NLÐ di cư bất hợp pháp. Các chuyên gia xã hội học cho rằng, NLÐ dù di cư hợp pháp hay bất hợp pháp cũng cần được bảo vệ do họ có quyền lao động và quyền được an toàn. Việc bỏ mặc, hoặc trừng trị không phải là giải pháp phát triển bền vững.

Hiện nay, LÐDC chủ yếu dựa vào mạng lưới xã hội để giải quyết những nhu cầu đời sống hằng ngày cũng như khó khăn liên quan đến pháp lý. Việt Nam đã có cơ chế hỗ trợ pháp luật cho LÐDC. Tuy nhiên, do nhu cầu thực tế cao, trong khi các cơ quan hỗ trợ lại chưa bảo đảm phục vụ được hết, do vậy, thời gian tới cần có sự phối hợp chặt chẽ và có thiết chế chịu trách nhiệm chính trong bảo vệ NLÐ di cư tự do ở nước ngoài. Trong đó, Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cần đẩy mạnh, phối hợp Ðại sứ quán Việt Nam, Lãnh sự quán Việt Nam, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, vùng lãnh thổ nhằm làm tốt hơn nữa công tác bảo trợ, hỗ trợ LÐDC.

Trên thực tế, các tổ chức phi chính phủ (NGO) đã và đang đẩy mạnh các hoạt động truyền thông tư vấn cho đối tượng LÐDC, có đóng góp lớn trong hỗ trợ LÐDC tiếp cận thông tin pháp lý. Tuy nhiên, địa vị của các tổ chức này chưa rõ ràng, cần có khung pháp lý xác lập địa vị pháp lý cho các tổ chức này hoạt động hiệu quả. Các bộ, ngành liên quan cần phối hợp các cơ quan chức năng tăng cường các kênh truyền thông, đường dây tư vấn để NLÐ tiếp cận các đơn vị tổ chức xuất khẩu lao động hợp pháp.

 

Theo nhadan.com.vn

Cùng chuyên mục

Bóc trần các thủ đoạn gian lận hoàn thuế GTGT

Bóc trần các thủ đoạn gian lận hoàn thuế GTGT

Tổng cục Thuế cho biết, vừa phát hiện và ngăn chặn kịp thời một số công ty (linh kiện, máy tính điện tử) có hành vi chiếm đoạt tiền hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) của Nhà nước.
Dịch Covid-19: Xử lý hình sự hành vi trốn cách ly, khai báo gian dối

Dịch Covid-19: Xử lý hình sự hành vi trốn cách ly, khai báo gian dối

Để góp phần ngăn chặn sự gia tăng phức tạp của dịch bệnh Covid-19 trong thời điểm hiện nay, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao vừa có hướng dẫn áp dụng pháp luật và tổ chức xét xử đối với một số hành vi vi phạm pháp luật phổ biến có đủ yếu tố cấu thành tội phạm trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
Thừa Thiên – Huế: Tạm giữ hơn 400 sản phẩm đồ chơi trẻ em, nguy hiểm, bạo lực

Thừa Thiên – Huế: Tạm giữ hơn 400 sản phẩm đồ chơi trẻ em, nguy...

DNTH: Công an TP.Huế (Thừa Thiên – Huế) cho biết, đơn vị vừa tạm giữ lô hàng hơn 400 sản phẩm đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực, thuộc danh mục hàng cấm.
Phòng PC08 Công An tỉnh Quảng Ninh bắt giữ đối tượng vận chuyển chất ma túy

Phòng PC08 Công An tỉnh Quảng Ninh bắt giữ đối tượng vận chuyển...

DN&TH; Quyết tâm thực hiện tổng kiểm soát xe ô tô từ 8 chỗ ngồi trở lên kinh doanh vận tải hành khách, xe ô tô vận tải hàng hóa trên toàn tuyến quốc lộ 18 đi qua địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Vào ngày 07/12/2019 đội CSGT số 2 Công an Tỉnh Quảng Ninh bắt giữ đối tượng vận chuyển trái phép chất ma túy.
Cần một bản án công tâm hơn trong vụ án thất thoát hơn 400 tỷ tại OceanBank CN Hải Phòng

Cần một bản án công tâm hơn trong vụ án thất thoát hơn 400 tỷ tại...

DNTH: Sau gần 3 năm các đối tượng Trần Thị Kim Chi (Nguyên Giám đốc Chi nhánh OceanBank Hải Phòng), Lê Vương Hoàng (Nguyên Kiểm soát viên), Nguyễn Thị Minh Huệ (Nguyên Kế toán trưởng) Chu Văn Nha (Nguyên thủ quỹ) bị tạm giam, điều tra và xét xử, ngày 4/9/2020 TAND thành phố Hải Phòng đã tuyên án đối với 4 bị cáo trên trong vụ án làm thất thoát hơn 400 tỷ đồng tại Ngân hàng TM TNHH MTV Đại Dương (OceanBank).
Thừa Thiên – Huế: Bắt và thu giữ hơn 300 triệu đồng của một xới bạc bằng hình thức ghi lô đề

Thừa Thiên – Huế: Bắt và thu giữ hơn 300 triệu đồng của một xới...

DNTH: Vừa qua trên địa bàn thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế) diễn ra tình trạng đánh bạc qua hình thức lô đề rất tinh vi, đây là vấn đề nóng và làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên địa bàn thành phố du lịch.
Doanh nghiệp gửi đơn kêu cứu vì bị dàn cảnh cướp tài sản ngay tại trụ sở

Doanh nghiệp gửi đơn kêu cứu vì bị dàn cảnh cướp tài sản ngay tại...

Anh Hoàng Công Bằng, trú tại xã Hà Châu, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên - Giám đốc Công ty CP Hoàng Hà Việt Nam, gửi đơn tới các cơ quan báo chí phản ánh một số đối tượng ngang nhiên cướp tài sản của Công ty tại trụ sở.
Thuế phải nộp của hộ kinh doanh cá thể - Kỳ 1: Hiện trạng chung

Thuế phải nộp của hộ kinh doanh cá thể - Kỳ 1: Hiện trạng chung

DNTH: Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước. Đây là khẩu hiệu nhắc nhở người dân có trách nhiệm nộp thuế vào ngân sách nhà nước, theo đúng quy định của pháp luật. Khẩu hiệu đó càng cần được quan tâm, trong thời kỳ đất nước đổi mới. Bởi chi phí xã hội, chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng, chi phí phục vụ đời sống dân sinh ngày một tăng cao, kéo theo gánh nặng cho ngân sách Nhà nước.